Uşaqların sağlam böyüməsi, fiziki və mənəvi inkişafı hər bir cəmiyyətin gələcəyini müəyyənləşdirən əsas amillərdəndir. Bu baxımdan idman, xüsusilə də dünyanın ən populyar oyunu olan futbol uşaqların həyatında mühüm yer tutur. Futbol yalnız yarış və qələbə demək deyil; o, dostluq, komanda ruhu, nizam-intizam, məsuliyyət və sağlam həyat tərzinin formalaşması üçün əvəzsiz vasitədir. Məhz buna görə də hər il iyunun 19-u dünyada Ümumdünya Uşaq Futbolu Günü kimi qeyd olunur. Bu gün uşaqların futbola marağının artırılmasına, onların idmana cəlb edilməsinə və sağlam nəslin yetişdirilməsinə diqqəti yönəldən beynəlxalq əhəmiyyətli tarixlərdən biridir.

Bu əlamətdar gün 2001-ci ildə BMT-nin Uşaq Fondu (UNICEF) və Beynəlxalq Futbol Federasiyasının (FIFA) birgə təşəbbüsü ilə təsis olunub. Təşkilatların məqsədi futbolun imkanlarından istifadə etməklə uşaqların fiziki inkişafına, sosial inteqrasiyasına və sağlam həyat tərzinin təşviqinə dəstək vermək idi. Həmin dövrdə beynəlxalq qurumlar belə qənaətə gəlmişdilər ki, futbol təkcə yarış və əyləncə vasitəsi deyil, həm də tərbiyə, ünsiyyət və cəmiyyətə uyğunlaşma məktəbidir.

Uşaq futboluna xüsusi günün həsr edilməsi təsadüfi deyildi. XX əsrin sonlarında aparılan araşdırmalar göstərirdi ki, texnologiyaların sürətli inkişafı və urbanizasiya uşaqların fiziki aktivliyinin azalmasına səbəb olur. Bu isə həm sağlamlıq problemlərinin artmasına, həm də sosial ünsiyyət imkanlarının məhdudlaşmasına gətirib çıxarırdı. FIFA və UNICEF futbolun geniş yayılmış və əlçatan bir idman növü olmasını nəzərə alaraq onu uşaqların inkişafına xidmət edən mühüm vasitə kimi qiymətləndirdilər.

Futbolun üstünlüklərindən biri onun sadəliyidir. Bu oyun üçün bahalı avadanlıq və ya xüsusi şərait tələb olunmur. Bir top və kiçik meydança uşaqların həm fiziki, həm də mənəvi inkişafı üçün kifayət edir. Oyun zamanı formalaşan komanda ruhu, qarşılıqlı dəstək, intizam və məsuliyyət hissi sonrakı həyat mərhələlərində də öz əhəmiyyətini qoruyur. Məhz buna görə pedaqoqlar və psixoloqlar futbolu uşaqların şəxsiyyət kimi formalaşmasında mühüm amillərdən biri hesab edirlər.

Müasir dünyada futbol sosial bərabərliyin təşviqinə də xidmət edir. Meydanda ailənin maddi vəziyyəti, milliyyəti və ya dini mənsubiyyəti önəm daşımır. Burada əsas olan bacarıq, əzm və komanda yoldaşlarına hörmətdir. Bu xüsusiyyət futbolu uşaqlar arasında dostluq körpüləri yaradan ən təsirli vasitələrdən birinə çevirib. Bir çox beynəlxalq proqramlar məhz futbol vasitəsilə müxtəlif sosial qruplardan olan uşaqların bir araya gəlməsini təmin edir.

Ümumdünya Uşaq Futbolu Günü münasibətilə müxtəlif ölkələrdə turnirlər, açıq məşqlər, xeyriyyə oyunları, futbol festivalları və maarifləndirici tədbirlər keçirilir. Bu tədbirlər uşaqların idmana marağını artırmaqla yanaşı, valideynlərə və cəmiyyətə də vacib mesaj verir: sağlam gələcəyin təməli uşaqlıqdan qoyulur. Futbola cəlb olunan uşaqların fiziki hazırlığı yüksəlir, onların ünsiyyət bacarıqları inkişaf edir və asudə vaxtları daha səmərəli təşkil olunur.

Azərbaycan da son illərdə uşaq futbolunun inkişafına xüsusi diqqət yetirən ölkələrdən biridir. Paytaxtla yanaşı, regionlarda da yeni stadionlar, futbol məktəbləri və akademiyalar fəaliyyət göstərir. Məktəblilər arasında keçirilən yarışlar, müxtəlif yaş qrupları üzrə çempionatlar və seleksiya proqramları istedadlı uşaqların üzə çıxarılmasına şərait yaradır. Bu istiqamətdə görülən işlər ölkədə kütləvi idmanın inkişafına və sağlam nəslin formalaşmasına xidmət edir.

Futbolun uşaqlar üçün əhəmiyyəti yalnız gələcək peşəkar idmançıların yetişdirilməsi ilə məhdudlaşmır. Bu oyun uşaqlara qalib gəlməyi də, məğlubiyyəti qəbul etməyi də öyrədir. Onlar məqsədə çatmaq üçün zəhmətin vacibliyini anlayır, kollektiv maraqları şəxsi istəklərdən üstün tutmağı mənimsəyirlər. Bu keyfiyyətlər isə həyatın bütün sahələrində uğurun əsas şərtlərindən sayılır.

Nurəngiz Adilqızı