2020-ci il oktyabrın 25-i Azərbaycan tarixində həm döyüş meydanında qazanılan mühüm qələbə, həm də beynəlxalq diplomatiyanın növbəti sınağı kimi yadda qaldı. Vətən müharibəsinin iyirmi doqquzuncu günündə Azərbaycan Ordusu Qubadlı şəhərini və bir sıra kəndləri işğaldan azad edərək irəliləyişini davam etdirdi. Cəbhədəki uğurlarla yanaşı, Prezident İlham Əliyevin ABŞ-ın “Fox News” televiziya kanalına müsahibəsi, Vaşinqtonda aparılan danışıqlar və humanitar atəşkəs barədə üçtərəfli bəyanat da günün əsas hadisələri sırasında idi.

Oktyabrın 24-də əldə olunmuş razılaşmaların davamı olaraq, oktyabrın 25-nə keçən gecə Ağdərə, Xocavənd, Füzuli, Hadrut, Qubadlı və Laçın istiqamətlərində döyüşlər müxtəlif intensivliklə davam etdi. Ermənistan silahlı qüvvələri Azərbaycan Ordusunun mövqelərini atıcı silahlardan, tanklardan, minaatanlardan və toplardan atəşə tuturdu. Azərbaycan Ordusunun bölmələri isə əməliyyat planına uyğun hərəkət edərək nəzarətə götürülən əraziləri genişləndirir, düşmənin müqavimətini zəiflədir və yeni mövqelərə irəliləyirdi.

Müdafiə Nazirliyinin həmin gün yaydığı məlumata görə, Ağdərə və Xocavənd istiqamətlərində düşmənin canlı qüvvəsinə ciddi zərbələr endirilmiş, artilleriya qurğuları sıradan çıxarılmışdı. Qubadlı istiqamətinə gətirilən Ermənistan silahlı qüvvələrinin 543-cü alayının birinci taborunun bölmələri canlı qüvvə və hərbi texnika baxımından itkilər verərək geri çəkilməyə məcbur olmuşdu. Qarabağa göndərilən ehtiyatda olan hərbi vəzifəlilərin də böyük hissəsi Azərbaycan bölmələrinin atəş zərbələri nəticəsində məhv edilmişdi.

Günün əvvəlində açıqlanan rəsmi məlumatda düşmənin iki tankının, iki piyadanın döyüş maşınının, dörd D-30 haubitsasının, bir 2A36 “Qiasint-B” topunun və yeddi avtomobil texnikasının məhv edildiyi və ya sıradan çıxarıldığı bildirilirdi. Bu itkilər Ermənistan silahlı qüvvələrinin cəbhədəki vəziyyətinin ağırlaşdığını, Azərbaycan Ordusunun isə əməliyyat üstünlüyünü qoruduğunu göstərirdi.

Bununla yanaşı, Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycanın mülki yaşayış məntəqələrini atəşə tutması davam edirdi. Oktyabrın 25-də Ağdam, Tərtər və Ağcabədi rayonlarının ərazilərinin atəşə tutulması barədə məlumat yayıldı. Cəbhədə hərbi əməliyyatlar davam etdiyi bir vaxtda mülki əhalinin təhlükəsizliyinə yönələn bu hücumlar müharibənin humanitar tərəfini daha da ağırlaşdırırdı.

Günün mühüm siyasi hadisələrindən biri Prezident İlham Əliyevin ABŞ-ın “Fox News” televiziya kanalına müsahibəsi oldu. Müsahibədə dövlət başçısı Azərbaycanın müharibəyə başlamadığını, Ermənistanın hərbi təxribatlarına cavab verdiyini və beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazilərini işğaldan azad etmək uğrunda mübarizə apardığını bildirdi. O, Azərbaycanın özünümüdafiə hüququnu BMT Nizamnaməsi ilə əsaslandırdı və Qarabağda yaşayan ermənilərin Azərbaycanın vətəndaşları olduğunu, onların azərbaycanlılarla birlikdə sülh və ləyaqət şəraitində yaşaya biləcəklərini vurğuladı.

Prezident əvvəlki atəşkəs razılaşmalarının pozulmasına toxunaraq Gəncəyə edilən raket hücumlarını xatırlatdı. Onun mövqeyinə görə, Azərbaycan atəşkəsə hazır idi, lakin bu razılaşmaların davamlı olması üçün Ermənistanın beynəlxalq hüquqa və münaqişənin həlli ilə bağlı əsas prinsiplərə sadiqliyini nümayiş etdirməsi vacib idi. İlham Əliyev Azərbaycanın sülhə hazır olduğunu, eyni zamanda işğal altındakı torpaqların azad edilməsinin zəruriliyini açıq şəkildə ifadə etdi.

Müsahibədə xarici ölkələrdən səsləndirilən iddialar, o cümlədən guya Suriyadan silahlı şəxslərin Azərbaycanda döyüşməsi barədə fikirlər də müzakirə olundu. Prezident bu iddiaları təkzib edərək onları sübutlarla əsaslandırmağı tələb etdiyini bildirdi. ABŞ-ın münaqişənin həllindəki roluna toxunarkən isə Vaşinqtonun ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərindən biri kimi beynəlxalq hüquqa əsaslanan razılaşmanın əldə olunmasına kömək etməli olduğunu vurğuladı.

Həmin gün diplomatik müstəvidə daha bir mühüm hadisə baş verdi. ABŞ Dövlət Departamentinin oktyabrın 25-də yaydığı ABŞ-Azərbaycan-Ermənistan birgə bəyanatında tərəflərin oktyabrın 10-da Moskvada əldə edilmiş humanitar atəşkəs razılaşmasına əməl etmək öhdəliyini bir daha təsdiqlədikləri bildirildi. Bu öhdəlik oktyabrın 17-də Parisdə verilmiş bəyanatla da təsdiqlənmişdi. Yeni razılaşmaya əsasən, humanitar atəşkəsin oktyabrın 26-da yerli vaxtla saat 08:00-da qüvvəyə minməsi nəzərdə tutulurdu.

Bəyanat ABŞ-ın dövlət katibinin müavini Stiven Biqanın iştirakı ilə Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri arasında oktyabrın 24-də keçirilmiş görüşlərdən sonra elan edilmişdi. ABŞ tərəflər və ATƏT-in Minsk qrupu həmsədrləri arasında intensiv danışıqlara vasitəçilik etdiyini bildirirdi. Atəşkəsin məqsədi humanitar məsələlərin həllinə şərait yaratmaq və münaqişənin sülh yolu ilə nizamlanmasına doğru irəliləmək idi. Lakin əvvəlki razılaşmaların pozulması təcrübəsi yeni bəyanatın icrası ilə bağlı ciddi suallar doğururdu. Azərbaycan üçün əsas məsələ mülki əhalinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi ilə yanaşı, beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq ərazi bütövlüyünün bərpası idi.

Günün ikinci yarısında cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində döyüşlər davam etdi. Azərbaycan Ordusu düşmənin atəş nöqtələrinə dəqiq zərbələr endirdi, Qubadlı istiqamətində isə Ermənistan silahlı qüvvələrinin hücum cəhdləri nəticəsiz qaldı. Düşmən itkilər verərək geri çəkilməyə məcbur edildi. Beləliklə, diplomatik müzakirələr intensivləşsə də, döyüş meydanında təşəbbüs Azərbaycan Ordusunun əlində qalırdı.

Oktyabrın 25-də günün ən mühüm xəbəri Qubadlı şəhərinin və bir sıra kəndlərin işğaldan azad edilməsi oldu. Prezident  İlham Əliyev həmin gün xalqa çatdırılan məlumatda Azərbaycan Ordusunun Zəngilan, Cəbrayıl və Qubadlı rayonlarının bir neçə kəndini, eləcə də Qubadlı şəhərini azad etdiyini bildirdi. Bu qələbə Azərbaycanın cənub-qərb istiqamətindəki hərbi irəliləyişinin əhəmiyyətli mərhələsi idi.

Qubadlı şəhərinin azad edilməsi təkcə hərbi uğur deyildi. Bu, uzun illər doğma yurdlarından ayrı düşmüş insanların qayıdış ümidi, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində atılan mühüm addım və ordumuzun döyüş əzminin təcəssümü idi. Şəhərin azadlığı ilə həmin günün tarixi əhəmiyyəti daha da artdı.

Axşam saatlarında Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Müdafiə Nazirliyinin Mərkəzi Komanda Məntəqəsində operativ müşavirə keçirildi. Müdafiə naziri Zakir Həsənov dövlət başçısına raport verdi, cəbhədəki vəziyyət və aparılan əməliyyatlar müzakirə olundu. Prezident çıxışında müharibənin bir aya yaxın davam etdiyini, bu müddətdə Azərbaycan Ordusunun böyük uğurlar qazandığını və azad edilən yaşayış məntəqələrinin sayının yüzü keçdiyini vurğuladı. O, vəziyyətin tam nəzarət altında olduğunu bildirdi.

Beləliklə, Vətən müharibəsinin iyirmi doqquzuncu günü Azərbaycanın hərbi uğurlarının diplomatik proseslə paralel davam etdiyi bir mərhələ kimi tarixə düşdü. ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə yeni humanitar atəşkəs barədə bəyanat verildi, Prezident İlham Əliyev beynəlxalq auditoriya qarşısında Azərbaycanın mövqeyini əsaslandırdı, Azərbaycan Ordusu isə Qubadlı şəhərini və bir sıra kəndləri işğaldan azad etdi. Oktyabrın 25-i bir daha göstərdi ki, Azərbaycan üçün sülh çağırışları ərazi bütövlüyünün bərpası məqsədindən ayrı deyildi; döyüş meydanında qazanılan uğurlar və diplomatik müstəvidə müdafiə olunan hüquqi mövqe eyni tarixi məqsədə xidmət edirdi.