lider-media.az

COP31-in yekun günündə dünyanın diqqəti Antalyaya yönəlib

Baxış: 1 153 Tarix: 20-11-2026, 12:49

post-img

Qlobal iqlim diplomatiyasının mühüm hadisələrindən biri olan BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə 31-ci Tərəflər Konfransı (COP31) Türkiyənin Antalya şəhərində yekun mərhələsinə çatıb. Noyabrın 9-dan etibarən davam edən beynəlxalq tədbirdə dünyanın müxtəlif ölkələrindən nümayəndələr iqlim böhranına qarşı mübarizənin gələcək istiqamətlərini müəyyənləşdirmək üçün müzakirələr aparırlar. Lakin konfransın son günündə əsas diqqət yekun sənədin məzmununa və dövlətlərin ortaq qərara gəlib-gəlməyəcəyinə yönəlib.

Türkiyənin 24 TV nəşrinin bu gün dərc etdiyi “COP31'de gözler kapanışta” başlıqlı materialda bildirilir ki, konfransın yekun sənədi ətrafında müzakirələr davam edir. Türkiyənin ətraf mühit, şəhərsalma və iqlim dəyişikliyi naziri Murat Kurumun sədrliyi ilə keçirilən sammitdə danışıqlara Avstraliya rəhbərlik edir. Əsas mübahisə mövzuları fosil yanacaqlardan istifadənin azaldılması, 1,5 dərəcəlik istiləşmə hədəfinin qorunması, iqlim maliyyələşməsi və enerji transformasiyasıdır. 

Nəşrin məlumatına görə, noyabrın 16-da təqdim olunan ilkin layihədə qlobal temperatur artımının 1,5 dərəcə ilə məhdudlaşdırılması üçün fosil yanacaqlardan uzaqlaşmanın sürətləndirilməsi təklif edilmişdi. Həmçinin inkişaf etməkdə olan ölkələrə ayrılan illik uyğunlaşma maliyyəsinin 2035-ci ilədək ən azı 120 milyard dollara çatdırılması nəzərdə tutulurdu. Lakin noyabrın 19-da açıqlanan yenilənmiş layihədə fosil yanacaqlardan imtina ilə bağlı ifadələr sənəddən çıxarılıb. Yeni mətndə 1,5 dərəcəlik həddin aşılması ehtimalı qəbul edilir və emissiyaların daha sürətlə azaldılması çağırışı ön plana çəkilir.

Bu dəyişikliklər iqlim siyasətində dövlətlərin maraqlarının nə qədər fərqli olduğunu göstərir. Bir qrup ölkə neft, qaz və kömürdən istifadənin mərhələli şəkildə dayandırılmasını zəruri hesab etdiyi halda, digərləri enerji təhlükəsizliyini və iqtisadi inkişafı əsas gətirərək daha ehtiyatlı mövqe nümayiş etdirirlər. Nəticədə, qlobal ekoloji məqsədlərlə iqtisadi maraqlar arasında tarazlıq yaratmaq danışıqların ən çətin məsələlərindən birinə çevrilib.

İqlim maliyyələşməsi də konfransın əsas müzakirə istiqamətlərindəndir. İnkişaf etməkdə olan dövlətlər quraqlıq, daşqın, meşə yanğınları və digər ekstremal hava hadisələrinin nəticələrini aradan qaldırmaq üçün beynəlxalq dəstəyin artırılmasını tələb edirlər. Çünki iqlim dəyişikliklərinin yaratdığı problemlərlə mübarizə yalnız ekoloji tədbirlər deyil, həm də böyük maliyyə və texnoloji imkanlar tələb edir.

Türkiyənin COP31 çərçivəsində irəli sürdüyü əsas təşəbbüslərdən biri də 2035-ci ilədək qlobal enerji istehlakında elektrik enerjisinin payının 35 faizə çatdırılmasıdır. Bu hədəf enerji sistemlərinin modernləşdirilməsi, elektrikləşmənin genişləndirilməsi və daha təmiz enerji mənbələrinə keçid baxımından əhəmiyyətlidir.

Azərbaycan üçün də Antalyada müzakirə olunan məsələlər xüsusi aktuallıq daşıyır. Ölkəmizin 2024-cü ildə COP29-a ev sahibliyi etməsi və Bakı konfransında iqlim maliyyələşməsi ilə bağlı əldə olunan razılaşmalar beynəlxalq ekoloji əməkdaşlıqda mühüm mərhələ olub. Hazırda bərpaolunan enerji layihələrinin genişləndirilməsi, Xəzər dənizinin külək enerjisi potensialından istifadə və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yaşıl enerji zonalarının yaradılması Azərbaycanın bu sahədəki prioritetlərini müəyyənləşdirir.

Antalyada keçirilən sammitin yekun mərhələsi bir daha təsdiqləyir ki, iqlim böhranı ilə mübarizədə dövlətlərin ortaq məsuliyyəti həlledici əhəmiyyət daşıyır. Qəbul edilən qərarlar yalnız siyasi bəyanatlarla məhdudlaşmamalı, real maliyyə öhdəlikləri və əməli tədbirlərlə müşayiət olunmalıdır. Çünki planetin ekoloji təhlükəsizliyi ayrı-ayrı ölkələrin deyil, bütün bəşəriyyətin gələcəyinə aiddir.


OXŞAR XƏBƏRLƏR
XƏBƏR LENTİ
BÜTÜN XƏBƏRLƏR

MARAQLI
TƏQVİM
«    Ноябрь 2026    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30 
MƏZƏNNƏ
 Valyuta məzənnəsi