Uşaqların səsini eşidək

Bəzən dünyanın ən böyük faciələri səssiz baş verir. Bir uşağın qorxudan titrəyən əlləri, gecələr yuxusundan diksinərək oyanması, atasını, anasını və ya doğma yurdunu itirməsinin yaratdığı boşluq statistik rəqəmlərdə görünmür. Müharibələrin, zorakılığın, terrorun və aqressiyanın ən ağır yükünü daşıyanlar çox vaxt silah tutmayan, siyasəti anlamayan, sadəcə yaşamaq və sevilmək istəyən uşaqlar olur.

4 iyun – Aqressiya Qurbanı Olan Uşaqların Beynəlxalq Xatirə Günü məhz bu ağrını dünyaya xatırlatmaq üçün təsis edilib. Bu gün yalnız həyatını itirən uşaqların deyil, həm də fiziki, psixoloji və mənəvi travmalarla böyüməyə məcbur qalan milyonlarla körpənin xatirəsinə ehtiram günüdür. BMT Baş Assambleyası 1982-ci ildə qəbul etdiyi qətnamə ilə bu günü beynəlxalq təqvimə daxil edib və dünya ictimaiyyətini uşaqların hüquqlarının müdafiəsinə çağırıb. Günün əsas məqsədi müharibə, zorakılıq və aqressiya nəticəsində zərər çəkən uşaqların yaşadığı ağrıların unudulmamasıdır. 

Tarix göstərir ki, hər bir silahlı münaqişə gələcək nəsillərin taleyində sağalmaz izlər buraxır. Müharibələr yalnız şəhərləri dağıtmır, həm də uşaqların arzularını, təhsil imkanlarını, təhlükəsizlik hissini məhv edir. Bu gün dünyanın müxtəlif bölgələrində minlərlə uşaq zorakılıq, məcburi köçkünlük, aclıq və psixoloji travmalarla üz-üzədir. Beynəlxalq təşkilatlar dəfələrlə bəyan ediblər ki, uşaqların qorunması bəşəriyyətin ən vacib vəzifələrindən biridir. 

Azərbaycan xalqı aqressiyanın uşaqlar üzərində yaratdığı faciələri öz tarixində dəfələrlə yaşayıb. Birinci və İkinci Qarabağ müharibələrini xatırlamaq kifayətdir. Xocalı soyqırımı isə uşaqlara qarşı törədilmiş ən ağır cinayətlərdən biri kimi yaddaşlarda qalır.

Bu faciələrin nəticələri yalnız keçmişdə qalmayıb. Müharibə və işğal dövrünün psixoloji təsirləri bu gün də həmin hadisələri yaşamış insanların həyatında hiss olunur. Buna görə də Azərbaycan beynəlxalq platformalarda münaqişələr zamanı uşaqların hüquqlarının qorunması məsələsini daim gündəmdə saxlayır.

Son illər ölkəmizdə uşaqların hüquqlarının müdafiəsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilib. Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi, eləcə də digər dövlət qurumları uşaqların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, zorakılığın qarşısının alınması və sosial müdafiə tədbirlərinin gücləndirilməsi istiqamətində ardıcıl fəaliyyət göstərirlər.

Müharibədən zərər çəkmiş ailələrin uşaqları üçün sosial dəstək proqramları həyata keçirilir, reabilitasiya və psixoloji yardım xidmətləri genişləndirilir. Şəhid ailələrinin və müharibə iştirakçılarının övladlarına xüsusi qayğı göstərilir, onların təhsil və sosial təminat imkanları artırılır. Eyni zamanda, uşaqların hüquqlarının müdafiəsi ilə bağlı maarifləndirmə layihələri, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq proqramları və sosial xidmətlər sistemi inkişaf etdirilir. 

Azərbaycan, həmçinin beynəlxalq konvensiyaların tələblərinə uyğun olaraq uşaqların hüquqlarının müdafiəsi sahəsində qanunvericilik bazasını təkmilləşdirir və bu istiqamətdə beynəlxalq əməkdaşlığı genişləndirir.

4 iyun yalnız bir təqvim günü deyil. Bu gün hər birimizi düşündürən mənəvi çağırışdır. Dünyada hansı millətdən, hansı dindən və hansı ölkədən olmasından asılı olmayaraq hər bir uşaq təhlükəsiz yaşamaq, təhsil almaq, oynamaq və gələcəyini qurmaq hüququna malikdir. Uşaqların göz yaşları siyasi sərhəd tanımır, onların ağrısı bütün bəşəriyyətin ağrısıdır.

Bu günün mahiyyəti bizə xatırladır ki, uşaqları qorumaq yalnız dövlətlərin deyil, bütövlükdə cəmiyyətin borcudur. Hər bir ailə, müəllim, hüquq müdafiəçisi və vətəndaş uşaqların təhlükəsiz gələcəyi üçün məsuliyyət daşıyır.

Bir gün dünya xəritəsində bütün müharibələr sona çata bilər. Dağıdılmış şəhərlər yenidən qurular, körpülər bərpa edilər, yollar çəkilər. Lakin uşaqlıq illərində yaşanan qorxuların, itkilərin və yaraların izlərini heç bir tikinti layihəsi silə bilməz. 

Dünyanın ən qiymətli sərvəti uşaqlardır. Uşaqların gülüşünün silah səslərini üstələdiyi bir dünya qurmaq isə hər birimizin vicdan borcudur. Bu gün həmin borcu yenidən xatırlamaq günüdür.

Nurəngiz Adilqızı