2020-ci ildə Vətən müharibəsində Türkiyənin Azərbaycana verdiyi mənəvi, diplomatik və texniki dəstək iki ölkənin strateji müttəfiqliyini dünya səviyyəsində təsdiqlədi. Bu gün həyata keçirilən birgə hərbi təlimlər, təcrübə mübadiləsi, müasir hərbi texnologiyaların paylaşımı və regional təhlükəsizliyə yönələn layihələr bağları daha da möhkəmləndirir. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Türkiyədə beynəlxalq tədbirlərdə iştirakı Qafqaz İslam Ordusunun ruhunu yaşadan müasir əməkdaşlığın təzahürü olaraq hər iki ölkənin hərbi qüdrətini və əzmini nümayiş etdirir. Türkiyə və Azərbaycan hərbçilərinin son illərdə artan birgə hərbi təlimləri geosiyasi iradənin, strateji güvənin və regionda yeni hərbi-siyasi arxitekturanın ifadəsidir. Bu təlimlərin sayının artması, intensivliyinin yüksəlməsi konkret strateji hədəflər üzərində qurulduğunu göstərir. 1992-ci ildə Ankaranın Bakı ilə "Hərbi təhsil sahəsində əməkdaşlıq" sazişi bu prosesin ilk institusional başlanğıcı oldu. Azərbaycanlı hərbçilərin Türkiyə Hərbi Akademiyasında təhsil almaları, birgə kursların təşkili, silah sistemlərinin təmiri və modernizasiyası bu mərhələdə diqqətçəkən əsas istiqamətlərdən idi. 2016-cı il Aprel döyüşlərindən və 2020-ci il Vətən müharibəsindən sonra həm Bakının, həm də Ankaranın regional təhlükəsizlik məsələlərinə yanaşması köklü şəkildə dəyişdi. Azərbaycan Ordusu bu təlimlər vasitəsilə NATO standartlarına daha da yaxınlaşdı. 2021-ci il iyunun 15-də Şuşada imzalanan Şuşa Bəyannaməsi hərbi-siyasi əlaqələri tamamilə yeni platformaya daşıdı. Naxçıvan Muxtar Respublikasında keçirilən "Sarsılmaz Qardaşlıq-2021" birgə əməliyyat-taktiki təlimi Azərbaycan və Türkiyə hərbçilərinin yüksək peşəkarlığını və mübariz ruhunu nümayiş etdirdi. "Naxçıvan Qarnizonu" Qoşunlarının 2021-ci tədris ilinə uzlaşma planı"na və iki ölkə arasında imzalanan hərbi əməkdaşlıq sazişinə əsasən təşkil olunan təlim hərbi qulluqçuların döyüş təcrübəsini, qarşılıqlı əlaqəni və taktiki əməliyyatların icrasını təkmilləşdirdi. Türkiyə hərbçiləri və texnikalarının "Ümid" körpüsündən keçərək xidmət yerlərinə yola düşməsi iki ölkənin birgə fəaliyyətinin simvolik təzahürü idi.

Sentyabrın 5-də Gəncədə başlayan "TurAz Qartalı-2022" birgə taktiki-uçuş təlimləri Azərbaycan və Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin əməkdaşlığını gücləndirmək məqsədi daşıyırdı. Təlim zamanı aviasiya vasitələrinin uçuşları, kəşfiyyat və zərbə əməliyyatları yüksək səviyyədə icra olundu. 2023-cü ildə Bakı, Naxçıvan Muxtar Respublikası və azad olunmuş ərazilər daxil olmaqla Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində keçirilən "Mustafa Kamal Atatürk-2023" birgə taktiki təlimi Türkiyə və Azərbaycanın hərbi əməkdaşlığının dərinliyini qlobal miqyasda sübut etdi. Təlimə 3000-dək şəxsi heyət, 130 ədəd zirehli texnika, 100-dək artilleriya vasitəsi, 20-dən artıq aviasiya və uçuş vasitəsi, mühəndis texnikası və kiçik botlar cəlb olundu. Təlimin əsas məqsədi təcrübə mübadiləsi aparmaq və şəxsi heyətin peşəkarlığını artırmaq idi. Bu təlim Azərbaycanın işğaldan azad olunan ərazilərində təhlükəsizliyin təmin edilməsi və regionda sabitliyin gücləndirilməsi baxımından mühüm addım oldu. Xəzər dənizi ilə Cənubi Qafqazın enerji və nəqliyyat dəhlizləri qlobal iqtisadiyyat üçün strateji əhəmiyyətə malikdir. Birgə təlimlər bu infrastrukturun mühafizəsi üçün hərbi hazırlığı gücləndirir. Bu yolda qardaşlığın zirvəsini fəth edən Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri gələcəyin siyasi və hərbi konturlarını birgə cızan strateji dəyərdir. Vaxtilə Nuru Paşanın süvariləri Bakıya doğru irəliləyərkən qürurla daşıdıqları bayrağın mənəvi yükü bu gün də dəyişməyib. Sadəcə atların yerini müasir tanklar, süvarilərin yerini isə müasir texnika ilə silahlanan zabitlər alıb. Savaşın xarakteri dəyişsə də, mərdlik və mübarizə ruhu eyni qalıb. Əgər vaxtilə Nuru Paşa Bakıya qardaş köməyi ilə gəlmişdisə, bu gün Azərbaycan əsgəri Anadolu torpaqlarına sülh və təhlükəsizlik missiyası ilə gedir. Bu zamanlararası dialoqdur - ruhların görüş, millətlərin qürur yeridir.

Aprelin 30-da Türkiyənin Marmaris şəhərində keçiriləcək "KURTARAN-2025" beynəlxalq axtarış-xilasetmə təlimləri Azərbaycanın müasir qlobal çağırışlara necə cavab verdiyini göstərən növbəti strateji mərhələ olacaq. Təlimlər XXI əsrin reallıqları fonunda dəyişən müharibə fəlsəfəsinə və yeni təhlükəsizlik arxitekturasına uyğunlaşmanın rəmzidir. Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin - Dəniz, Hava, Quru və Sahil Mühafizə komponentlərinin birgə iştirak etdiyi təlimlərdə müxtəlif qüvvələrin qarşılıqlı koordinasiyada işləmə bacarığı sınanmaqla yanaşı, Azərbaycan Ordusunun beynəlxalq sülh və təhlükəsizlik sisteminə inteqrasiyası da dərinləşəcək. Bu baxımdan, "KURTARAN-2025" birgə dəyərlər üzərində qurulan yeni hərbi-fəlsəfi konsepsiyanın canlı nümunəsi olacaq. Burada xilasedici çadırlar simvolik anlamda birliyin və inamın sığınacağına çevriləcək. Tarixin məsuliyyətini dərk edən xalqlar sabahın arxitekturasını iradə ilə cızırlar. Azərbaycan və Türkiyə münasibətləri məhz bu fəlsəfə üzərində formalaşıb. Odur ki, Bakı-Ankara tandemi regionun təhlükəsizlik zəmanətidir.

Lider-media.az