Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Azərbaycan qadınının taleyində Vətən, ailə və zəhmət anlayışları həmişə bir-birini tamamlayıb. O, əsrlər boyu ailənin mənəvi dayağı olmaqla yanaşı, xalqın dilini, mədəniyyətini, adət-ənənələrini qoruyaraq gələcək nəsillərə çatdırıb. Müasir dövrdə isə bu ənənə daha geniş məna qazanıb: Azərbaycan qadını elm və təhsildən səhiyyəyə, mədəniyyətdən dövlət idarəçiliyinə, sosial həyatdan quruculuq proseslərinə qədər ölkənin inkişafında fəal iştirak edən qüvvəyə çevrilib.

Bu mənada 14 sentyabr 1998-ci il Azərbaycan qadınının ictimai-siyasi həyatında mühüm tarixdir. Həmin gün Bakıda Azərbaycan Qadınlarının I Qurultayı işə başlayıb. İki gün davam edən qurultay müstəqillik illərində qadınların ilk ümumrespublika toplantısı olmaqla ölkədə qadın hərəkatının yeni mərhələsinin əsasını qoyub. Ümummilli Lider Heydər Əliyev həmin qurultayda Azərbaycan qadınlarının cəmiyyətdə fəallığının və dövlət həyatında iştirakının əhəmiyyətini xüsusi vurğulayıb.

Qurultaydan əvvəl, 1998-ci il yanvarın 14-də qadın problemlərinin dövlət səviyyəsində həlli məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Qadın Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi yaradılmışdı. Həmin dövrdən etibarən qadınların hüquqlarının müdafiəsi, onların siyasi, sosial, iqtisadi və mədəni həyatda iştirakının genişləndirilməsi dövlət qadın siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrildi.

2023-cü ildə Azərbaycan Qadınlarının VI Qurultayının keçirilməsi ilk qurultaydan 25 il sonra bu siyasətin davamlılığını nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyevin qurultay iştirakçılarına müraciətində də qeyd olunduğu kimi, 25 il əvvəl keçirilən I Qurultay ölkəmizdə qadın hərəkatının keyfiyyətcə yeni mərhələsini başlatmış, ötən müddətdə qadınların cəmiyyətdəki mövqeyi daha da möhkəmlənmişdir.

Bu 25 illik yolun əsas nəticələrindən biri Azərbaycan qadınının əməyinin ictimai həyatın bütün sahələrində daha aydın görünməsidir. Bu gün qadınlarımız təhsil verir, elmi araşdırmalar aparır, səhiyyə xidmətləri göstərir, mədəni irsimizi yaşadır, dövlət idarəçiliyində və sahibkarlıqda fəal iştirak edir. Onların gördüyü işlərin bir qismi gündəlik həyatın içində görünməz qalır, lakin həmin əməyin nəticəsi bütövlükdə cəmiyyətin inkişafında özünü göstərir.

Azərbaycan qadınının müasir obrazından danışarkən Mehriban xanım Əliyevanın fəaliyyətini də bu ümumi mənzərədən kənarda təsəvvür etmək mümkün deyil. Onun rəhbərlik etdiyi Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyəti təhsil, səhiyyə, sosial müdafiə, mədəniyyət və humanitar sahələri əhatə etməklə insan amilinə yönəlmiş çoxşaxəli işlərin nümunəsinə çevrilib. 

Xüsusilə təhsil sahəsində görülən işlərin miqyası diqqət çəkir. 2005-ci ildən həyata keçirilən “Yeniləşən Azərbaycana yeni məktəb” proqramı çərçivəsində 2005–2024-cü illərdə ölkənin müxtəlif bölgələrində 100 mindən artıq şagirdin təhsil aldığı 500-dən çox məktəb binası inşa edilib və ya yenidən qurulub. Bu məktəblər müasir laboratoriya, kitabxana, kompüter otaqları, idman zalları və digər zəruri infrastrukturlarla təmin olunub.

Təhsil istiqamətində fəaliyyət bununla məhdudlaşmayıb. Məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin inkişafı, internat məktəblərinin və uşaq evlərinin yenidən qurulması, təhsilə dəstək layihələri də həyata keçirilib. Məsələn, 2023-cü ildə yeni tədris ili ərəfəsində Fond tərəfindən 19 məktəb və 3 məktəbəqədər müəssisə olmaqla 22 təhsil müəssisəsinin yeni inşa və ya əsaslı təmirdən sonra istifadəyə verilib.

Səhiyyə sahəsində də uşaqların sağlamlığının qorunmasına, xüsusilə diabet və talassemiya kimi xəstəliklərdən əziyyət çəkən insanların müalicəsinə və onların həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə yönəlmiş layihələr həyata keçirilib. Bu istiqamət Fondun uzunmüddətli fəaliyyət sahələrindən biri kimi rəsmi resurslarda ayrıca qeyd olunur.

Sosial layihələr isə qayğıya ehtiyacı olan insanların, uşaqların və digər həssas qrupların diqqətdə saxlanılmasına yönəlib. Beləliklə, təhsil, səhiyyə və sosial sahələrdə görülən işlərin ortaq məğzi insanın həyatına, onun sağlamlığına, təhsilinə və gələcəyinə sərmayə qoymaqdan ibarətdir.

Mədəniyyət sahəsində fəaliyyət isə Azərbaycan qadınının ölkəni dünyada tanıtmaq missiyasına yeni məzmun verib. Milli musiqi, muğam, xalçaçılıq, xalq sənəti və digər mədəni irs nümunələrinin beynəlxalq səviyyədə təbliği Azərbaycanın zəngin mədəni irsinin daha geniş auditoriyaya çatdırılmasına xidmət edib. Bu fəaliyyətin digər mühüm tərəfi isə müxtəlif ölkələrdə tarixi-mədəni irs nümunələrinin qorunmasına dəstək göstərilməsi və bununla mədəniyyətlərarası dialoqa töhfə verilməsidir. Fondun rəsmi fəaliyyət istiqamətləri arasında həm Azərbaycanın təbliği, həm də mədəniyyət və tarixi abidələrin qorunması ayrıca yer alır.

Bu fəaliyyətin ən mühüm və mənəvi yükü olan istiqamətlərindən biri isə Vətən müharibəsindən sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərdə tarixi-mədəni irsin bərpasıdır. Qarabağda uzun illər ərzində dağıdılmış, təhqir edilmiş və baxımsız vəziyyətə salınmış dini və mədəni abidələrin bərpası yalnız tikinti məsələsi deyil, milli yaddaşın yenidən dirçəldilməsidir.

Heydər Əliyev Fondunun bu istiqamətdə fəaliyyəti Ağdam, Şuşa və Zəngilan kimi şəhərlərdə həyata keçirilən layihələrdə özünü göstərir. Ağdam Cümə məscidinin bərpası, Şuşanın tarixi məscidlərinin, Molla Pənah Vaqifin muzey-məqbərə kompleksinin, Mehmandarovların malikanə kompleksinin və digər mədəni irs nümunələrinin bərpası Qarabağın tarixi simasının yenidən formalaşdırılmasına xidmət edir. Bu işlərdə məqsəd yalnız dağıdılmış tikililəri yenidən qurmaq deyil, onların tarixi-memarlıq xüsusiyyətlərini mümkün qədər qoruyaraq gələcək nəsillərə çatdırmaqdır.

Şuşanın Yuxarı və Aşağı Gövhər Ağa, Saatlı, Mamayı və Çöl Qala məscidləri ilə bağlı aparılan bərpa işləri bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Tarixi məkanların bərpası ilə yanaşı, şəhərin mədəni həyatının yenidən canlandırılması istiqamətində də mühüm addımlar atılır. Beləliklə, Şuşada bərpa prosesi yalnız ayrı-ayrı abidələrin deyil, bütöv şəhər mühitinin dirçəldilməsinə yönəlib.

Bu fəaliyyətin mənası Azərbaycan qadınının müasir obrazında da öz əksini tapır. Çünki qadın əməyinin əsas xüsusiyyəti yalnız görülən işin miqyası deyil, onun gələcəyə hesablanmasıdır. Məktəb tikmək gələcəyin savadlı nəslini yetişdirmək, xəstəyə qayğı göstərmək insan həyatına dəyər vermək, mədəni irsi qorumaq xalqın yaddaşını yaşatmaq, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə tarixi abidələri bərpa etmək isə gələcək nəsillərin öz keçmişi ilə bağını möhkəmləndirməkdir.

Azərbaycan qadınının gücü də məhz bu bütövlükdə görünür. O, həm ailədə, həm əmək kollektivində, həm ictimai həyatda, həm də dövlətin inkişafında öz məsuliyyətini daşıyır. Mehriban xanım Əliyevanın fəaliyyəti də bu baxımdan Azərbaycan qadınının müasir nümunələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər: təhsilə, səhiyyəyə, sosial məsələlərə və mədəni irsə yönəlmiş fəaliyyət bir tərəfdən insan amilinə xidmət edir, digər tərəfdən Azərbaycanı və onun dəyərlərini daha geniş dünyaya tanıdır.

Azərbaycan qadını üçün 1998-ci ildə açılan yeni ictimai mərhələ bu gün daha geniş məzmun daşıyır. O, artıq yalnız cəmiyyətin inkişafında iştirak edən deyil, həmin inkişafın istiqamətlərini müəyyənləşdirən fəal qüvvələrdən biridir. Onun zəhməti təhsildə gələcəyə, səhiyyədə insan həyatına, mədəniyyətdə milli yaddaşa, Qarabağdakı bərpa işlərində isə tariximizin yenidən yaşadılmasına xidmət edir.

Bu baxımdan Azərbaycan qadınının bu günə kimi, keçdiyi  yol yalnız statistik göstəricilərlə ölçülə bilməz. Bu yol minlərlə qadının gündəlik zəhməti, fədakarlığı və Vətənə bağlılığı ilə yazılıb. Onların hər birinin əməyində Azərbaycan cəmiyyətinin inkişafına verilən töhfə var.

Qadının əməyinə verilən qiymət, əslində, cəmiyyətin öz gələcəyinə verdiyi qiymətdir. Azərbaycan qadını isə bu gələcəyi bu gün öz zəhməti ilə qurur məktəbdə, xəstəxanada, elmi laboratoriyada, mədəniyyət ocağında, dövlət idarəsində, ailədə və Vətənimizin yenidən qurulan bölgələrində. Bu zəhmət Azərbaycanın sabahına çevrilən ən qiymətli sərvətlərdən biridir.

Nurəngiz Adilqızı