Əbəs yerə deməyiblər ki, ən bahalı xəzinə zamandır. O zaman ki, biz bu dünyaya gələndən bizimlə birlikdə axar su kimi axıb gedir. Nə uşaqlığımıza, nə gəncliyimizə, nə də qocalığımıza güzəşt etmir. Bircə saniyə olsa belə, yaşadığımız an geri qayıtmır, ya da bir qədər asta sürətlə keçmir. Elə həmişə eyni temp, eyni axışla davam edir. Biz isə bir gün sadəcə yaşadıqlarımızı yaddaş lenti kimi irəli, geri çəkib ötüb keçən xatirələrimizə boylanırıq. Bəli, yalnız əlimiz çatmayan o uşaqlığımıza, gəncliyimizə sadəcə boylanırıq. Çünki, keçmişdə qalanlara nə əllə toxunmaq olur, nə də yetişib yaxınlaşmaq. Onlar ancaq xatirələrdə əbədiləşir, yaddaşımızda yaşayır. Bu gün həmsöhbət olduğum Xədicə Babayeva da ötüb keçən gəncliyini, gözəl enerji dolu günlərini işıqlı sinif otağında keçirənlərdəndir. Müəllim ömrü yaşamaq bəlkə alın yazısı, tale qisməti idi. Amma o bu yazıdan heç vaxt gileylənmədi, əksinə hər gün daha böyük həvəslə öz iş yerinə tələsdi, qurdu, yaratdı.

- Uşaqlığım Pirşağıda keçib. Ona görə də öz kəndimdə müəllim kimi çalışmaq ən böyük arzum idi. Elə Xarici Dillər Universitetini bitirib məzun olanda da özümü başqa yerdə təsəvvür etmirdim...

Atalar yaxşı deyib, qismətin hara, mənzilində ora. İllər sonra Pirşağıya dönən tale yolu, onu qəsəbənin məktəbinə müəllim kimi gətirdi. Və elə bu məktəb də onu ucaldıb, hörmət, nüfuz sahibi kimi tanıtdı. İndi onun saysız-hesabsız yetirmələri var. Bir vaxtlar rəhbərlik etdiyi məktəb isə ona doğmadan da doğma əzizdir. İndi pedaqoji sahəyə həsr olunan ömrün ilk illəri xatirələrində canlanır:

- Təyinatımı Ucar rayonunun Alpı, Quləbənd məktəblərinə vermişdilər. Mən 4 il həmin məktəblərdə işlədim. Şagirdlər təhsilə, elm öyrənməyə böyük həvəs göstərirdilər. Dərslərimə maraqla qatılırdılar. Hətta dərs vaxtını səbirsizliklə gözləyirdilər. Hər il həmin kənddən onlarla məzun universitetlərə qəbul olurdu. Sonralar, məktəbdən ayrıldım. Bir müddət Azərbaycan Milli Bankında xarici valyuta şöbəsində ekspert kimi çalışdım. Amma müəllimliyə olan həvəsim məni bir an tərk etmədi. Ürəyim məktəbdə uşaqların yanında qalmışdı. Hiss edirdim ki, özümü məhz pedaqoji sahədə tapmışam...

Nəhayət, Xədicə Babayeva yenidən sinif otağına şagirdlərin əhatəsinə qayıdır. Amma bu dəfə arzuladığı yerə - Pirşağı qəsəbəsindəki 112 saylı məktəbə müəllim kimi dönür. Əlinə jurnal alıb, arzusunda olduğu, darıxdığı sinif otağına, şagirdlərin qarşısına tələsir.

Vaxtilə 112 saylı məktəbdən məzun olduğum üçün onun məktəbimizə gəlişini və ingilis dili fənninin tədrisini yaxşı xatırlayıram. 1993-cü il idi. Bir gün məktəbdə söz-söhbət yayıldı ki, ingilis dili fənninin tədrisinə başlanılacaq. Burada əvvəldən xarici dil kimi fransız dili fənni tədris olunurdu. İngilis dili fənni üzrə isə bircə sinif də yox idi. Elə buna görə də siniflər xarici dil fənnində iki hissəyə bölünürdü. Fransız dilini seçən şagirdlər fransız dili dərsini, ingilis dilinə marağı olan şagirdlər isə ingilis dili dərsini dinləyirdi. Belə bir çətin dövr də keçib getdi. Bir müddətdən sonra o vaxtkı Rayon Təhsil Şöbəsinin qərarı ilə məktəbdə xarici dil fənni kimi ingilis dili tədris olunmağa başladı. 1995-ci ildən Xədicə Babayeva həmin məktəbin tədris işləri üzrə direktor müavini, 2011-ci ildən isə təhsil ocağının rəhbəri kimi fəaliyyətini davam etdirdi. Bu illər ərzində nəinki o rayon səviyyəsində məktəbin göstəricilərini yüksəltdi, həm də şagird və müəllim kollektivinin qəlbinə yol tapdı, özünü böyükdən-kiçiyə hər kəsə sevdirdi.

Elə bir vaxtlar şagirdi olmuş, sonralar isə onunla çiyin-çiyinə çalışmış Kübra Xəlilova da müəlliminin əziyyətini yüksək qiymətləndirir:

- Əvvəllər məktəbimizdə fransız dili tədris olunurdu. Sonra isə xarici dil kimi ingilis dili öyrədilməyə başladı. Onu da deyim ki, o vaxtlar fransız dilinə elə də marağım yox idi. Amma ingilis dilini Xədicə müəllimin metodikası ilə çox sevdim. O vaxtdan başlayaraq, xarici dil fənnindən qiymətlərim düzəldi. Sonralar mən onun rəhbərlik etdiyi pedaqoji kollektivdə çalışdım. Xədicə müəllim gənc müəllim kimi hər zaman mənim ən yaxın yol göstərənim, dayağım oldu. Biz uzun illər birlikdə çalışdıq…

112 saylı tam orta məktəb onun fəaliyyəti dövründə çiçəkləndi. Məhz bu illərdə məktəbin qəbul göstəriciləri artdı, qızıl medal alan məzunları gənclərdə təhsilə inamı gücləndirdi. Fəaliyyəti dövründə məktəb həyatının canlı, unudulmaz olması üçün əlindən gələni əsirgəmədi. Xədicə xanımın şagirdləri dəfələrlə rayon, respublika səviyyəsində keçirilən tədbirlərdə kuboklar, medallar qazandılar.

Onunla birlikdə çalışmış məktəbin müəllimi İlahə Abdullazadə də həmkarının fəaliyyətini yüksək dəyərləndirir:

- Xədicə Babayeva təhsil sistemində uzun illər səmərəli fəaliyyət göstərmiş, yüksək idarəetmə bacarığına malik peşəkar pedaqoq və rəhbər kimi tanınmışdır. O, məktəb direktoru vəzifəsində çalışdığı dövrdə strateji düşüncə və məsuliyyətli yanaşması ilə seçilib. Məktəbimizə rəhbərlik etdiyi illərdə tədris prosesinin təşkili, nizam-intizamın qorunması və pedaqoji mühitin sağlamlaşdırılması fəaliyyətinin prioritet istiqamətlərindən olmuşdur. Xədicə xanım idarəetmədə şəffaflıq və ədalət prinsiplərini həmişə əsas götürüb. Müəllim heyətinin peşəkar inkişafına xüsusi önəm verib, təşəbbüsləri daim dəstəkləyib. Şagird nailiyyətlərinin yüksəldilməsi onun fəaliyyətində əsas göstərici kimi qiymətləndirilib. O, qərarlarını pedaqoji təcrübə və normativ tələblər əsasında qəbul edib. Direktor kimi həm təşkilatçılıq, həm də insanlarla düzgün ünsiyyət qurmaq bacarığı nümayiş etdirib. Kollektiv arasında nüfuz qazanaraq etibarlı rəhbər imici formalaşdırıb.

Məktəbdən ayrılmasına baxmayaraq, Xədicə xanım Babayeva təhsil sahəsində peşəkarlığı ilə seçilən, hörmətlə xatırlanan direktor kimi tanınır. O təkcə idarəetmə ilə kifayətlənməmişdir. Çoxillik pedaqoji təcrübəsi ona bu sahənin çatışmazlıqlarını, uğurlarını mütəmadi qələmə almağa, geniş oxucu kütləsinə çatdırmağa şərait yaratmışdır. Onun 50-dən artıq elmi-pedaqoji məqaləsi və məktəbin müəllimi Sərxan Şahverdiyevlə həmmüəllif olduğu "Zəfər tariximiz" adlı kitabı işıq üzü görmüşdür.

Xədicə müəllim hər zaman gənclərə öz dəstəyini əsirgəməyib. Bir vaxtlar fəaliyyətini təqdir etdiyi gənc müəllim Sərxan Şahverdiyev də bu gün onun haqqında sevə-sevə söz açır:

- İnsanın həyat yolunda elə müəllimlər olur ki, onların təsiri yalnız məktəb illəri ilə məhdudlaşmır. Onlar zamanla düşüncəmizə, duruşumuza, hətta gələcəkdə necə bir insan və peşəkar olacağımıza yön verir. Xədicə müəllim mənim üçün məhz belə dəyərli simalardandır. Bir vaxtlar onun şagirdi olmuşam. O illərdə Xədicə müəllim bizə təkcə fənn biliklərini deyil, eyni zamanda məsuliyyətli olmağı, ədalətli davranmağı, müəllim adının daşıdığı mənəvi yükü dərk etməyi öyrədirdi. Onun dərslərində sözlə davranış arasında həmişə bir ahəng vardı.

Zaman keçdi və həyat elə gətirdi ki, Xədicə müəllim sonradan mənim direktorum oldu. Mən onu yalnız müəllim kimi deyil, güclü bir rəhbər, çevik düşünən və düzgün qərar verməyi bacaran bir idarəçi kimi tanıdım. Etiraf etməliyəm ki, bu gün idarəetmə sahəsində qazandığım bir çox bacarıqların təməlində məhz Xədicə müəllimin yanaşması dayanır. İnsanları dinləməyi, məsuliyyəti bölüşdürməyi, amma nəzarəti əldən verməməyi, prinsipial olmaqla yanaşı, insani münasibəti qorumağı ondan öyrənmişəm.

Şagirdi olduğum bir insanın sonradan rəhbərim olması mənim üçün həm böyük şərəf, həm də ciddi bir məktəb oldu. O, hər zaman kollektivinə dəyər verən, müəllim əməyini qiymətləndirən, ədaləti və şəffaflığı idarəetmənin əsas prinsipi kimi qəbul edən bir rəhbərdir.

Bu gün onun doğum günü ərəfəsində bu yazını hazırlamağımız təsadüfi deyil. Mən də digər həmkarlarımıza qoşulub müəllimimi təbrik edirəm. Ona möhkəm cansağlığı, uzun və mənalı ömür, gördüyü işlərdə daim uğur, yetişdirdiyi insanlarda isə öz izinin davamını arzulayıram.

Xədicə müəllim kimi müəllim və rəhbərlər olduqca, təhsil yalnız bilik məkanı deyil, eyni zamanda şəxsiyyət yetişdirən bir məktəb olaraq qalacaq.

XədicəBabayevanın pedaqoji fəaliyyəti Təhsil Nazirliyi tərəfindən layiqincə qiymətləndirilib. Təsadüfi deyil ki, ona göstərilən etimad nəticəsində rəhbəri olduğu təhsil ocağı yüzlərlə möhtəşəm tədbirə ev sahibliyi edib. Məktəbdə pirşağılı elm adamları ilə görüşlər keçirilib, onların fəaliyyətini əks etdirən muzey-sərgi yaradılıb. Onun təklifi ilə görkəmli alim Xoşbəxt Yusifzafənin sağlığında adının məktəbə verilməsi isə təqdirəlayiq hal idi.

Bu gün Xədicə Babayeva məktəbdən ayrılsa da, onun ürəyi daim müəllimlərin, şagirdlərin yanındadır. O təhsil ocağının fəxri direktoru kimi böyük ehtiramla xatırlanır, tez-tez məktəbə qonaq kimi dəvət olunur.

Ömür bir kino lenti kimi hansısa zaman aralığından ibarətdir. Amma bu "kino"nu maraqlı edən insanın əməlləridir. Xədicə Babayeva da belə ziyalılarımızdandır.

İllər ötsə də o, şagirdlərin və müəllimlərin ürəyində xoş xatirələrlə sevilir. Xədicə xanım bu gün çox xoşbəxtdir. Çünki onun yüzlərlə yetirməsi qollu-budaqlı ağacı xatırladır, gənc nəslin maariflənməsinə öz töhvələrini verirlər.

Dilşad Xaqaniqızı,

jurnalist.

Əbəs yerə deməyiblər ki, ən bahalı xəzinə zamandır. O zaman ki, biz bu dünyaya gələndən bizimlə birlikdə axar su kimi axıb gedir. Nə uşaqlığımıza, nə gəncliyimizə, nə də qocalığımıza güzəşt etmir. Bircə saniyə olsa belə, yaşadığımız an geri qayıtmır, ya da bir qədər asta sürətlə keçmir. Elə həmişə eyni temp, eyni axışla davam edir. Biz isə bir gün sadəcə yaşadıqlarımızı yaddaş lenti kimi irəli, geri çəkib ötüb keçən xatirələrimizə boylanırıq. Bəli, yalnız əlimiz çatmayan o uşaqlığımıza, gəncliyimizə sadəcə boylanırıq. Çünki, keçmişdə qalanlara nə əllə toxunmaq olur, nə də yetişib yaxınlaşmaq. Onlar ancaq xatirələrdə əbədiləşir, yaddaşımızda yaşayır. Bu gün həmsöhbət olduğum Xədicə Babayeva da ötüb keçən gəncliyini, gözəl enerji dolu günlərini işıqlı sinif otağında keçirənlərdəndir. Müəllim ömrü yaşamaq bəlkə alın yazısı, tale qisməti idi. Amma o bu yazıdan heç vaxt gileylənmədi, əksinə hər gün daha böyük həvəslə öz iş yerinə tələsdi, qurdu, yaratdı.

- Uşaqlığım Pirşağıda keçib. Ona görə də öz kəndimdə müəllim kimi çalışmaq ən böyük arzum idi. Elə Xarici Dillər Universitetini bitirib məzun olanda da özümü başqa yerdə təsəvvür etmirdim...

Atalar yaxşı deyib, qismətin hara, mənzilində ora. İllər sonra Pirşağıya dönən tale yolu, onu qəsəbənin məktəbinə müəllim kimi gətirdi. Və elə bu məktəb də onu ucaldıb, hörmət, nüfuz sahibi kimi tanıtdı. İndi onun saysız-hesabsız yetirmələri var. Bir vaxtlar rəhbərlik etdiyi məktəb isə ona doğmadan da doğma əzizdir. İndi pedaqoji sahəyə həsr olunan ömrün ilk illəri xatirələrində canlanır:

- Təyinatımı Ucar rayonunun Alpı, Quləbənd məktəblərinə vermişdilər. Mən 4 il həmin məktəblərdə işlədim. Şagirdlər təhsilə, elm öyrənməyə böyük həvəs göstərirdilər. Dərslərimə maraqla qatılırdılar. Hətta dərs vaxtını səbirsizliklə gözləyirdilər. Hər il həmin kənddən onlarla məzun universitetlərə qəbul olurdu. Sonralar, məktəbdən ayrıldım. Bir müddət Azərbaycan Milli Bankında xarici valyuta şöbəsində ekspert kimi çalışdım. Amma müəllimliyə olan həvəsim məni bir an tərk etmədi. Ürəyim məktəbdə uşaqların yanında qalmışdı. Hiss edirdim ki, özümü məhz pedaqoji sahədə tapmışam...

Nəhayət, Xədicə Babayeva yenidən sinif otağına şagirdlərin əhatəsinə qayıdır. Amma bu dəfə arzuladığı yerə - Pirşağı qəsəbəsindəki 112 saylı məktəbə müəllim kimi dönür. Əlinə jurnal alıb, arzusunda olduğu, darıxdığı sinif otağına, şagirdlərin qarşısına tələsir.

Vaxtilə 112 saylı məktəbdən məzun olduğum üçün onun məktəbimizə gəlişini və ingilis dili fənninin tədrisini yaxşı xatırlayıram. 1993-cü il idi. Bir gün məktəbdə söz-söhbət yayıldı ki, ingilis dili fənninin tədrisinə başlanılacaq. Burada əvvəldən xarici dil kimi fransız dili fənni tədris olunurdu. İngilis dili fənni üzrə isə bircə sinif də yox idi. Elə buna görə də siniflər xarici dil fənnində iki hissəyə bölünürdü. Fransız dilini seçən şagirdlər fransız dili dərsini, ingilis dilinə marağı olan şagirdlər isə ingilis dili dərsini dinləyirdi. Belə bir çətin dövr də keçib getdi. Bir müddətdən sonra o vaxtkı Rayon Təhsil Şöbəsinin qərarı ilə məktəbdə xarici dil fənni kimi ingilis dili tədris olunmağa başladı. 1995-ci ildən Xədicə Babayeva həmin məktəbin tədris işləri üzrə direktor müavini, 2011-ci ildən isə təhsil ocağının rəhbəri kimi fəaliyyətini davam etdirdi. Bu illər ərzində nəinki o rayon səviyyəsində məktəbin göstəricilərini yüksəltdi, həm də şagird və müəllim kollektivinin qəlbinə yol tapdı, özünü böyükdən-kiçiyə hər kəsə sevdirdi.

Elə bir vaxtlar şagirdi olmuş, sonralar isə onunla çiyin-çiyinə çalışmış Kübra Xəlilova da müəlliminin əziyyətini yüksək qiymətləndirir:

- Əvvəllər məktəbimizdə fransız dili tədris olunurdu. Sonra isə xarici dil kimi ingilis dili öyrədilməyə başladı. Onu da deyim ki, o vaxtlar fransız dilinə elə də marağım yox idi. Amma ingilis dilini Xədicə müəllimin metodikası ilə çox sevdim. O vaxtdan başlayaraq, xarici dil fənnindən qiymətlərim düzəldi. Sonralar mən onun rəhbərlik etdiyi pedaqoji kollektivdə çalışdım. Xədicə müəllim gənc müəllim kimi hər zaman mənim ən yaxın yol göstərənim, dayağım oldu. Biz uzun illər birlikdə çalışdıq…

112 saylı tam orta məktəb onun fəaliyyəti dövründə çiçəkləndi. Məhz bu illərdə məktəbin qəbul göstəriciləri artdı, qızıl medal alan məzunları gənclərdə təhsilə inamı gücləndirdi. Fəaliyyəti dövründə məktəb həyatının canlı, unudulmaz olması üçün əlindən gələni əsirgəmədi. Xədicə xanımın şagirdləri dəfələrlə rayon, respublika səviyyəsində keçirilən tədbirlərdə kuboklar, medallar qazandılar.

Onunla birlikdə çalışmış məktəbin müəllimi İlahə Abdullazadə də həmkarının fəaliyyətini yüksək dəyərləndirir:

- Xədicə Babayeva təhsil sistemində uzun illər səmərəli fəaliyyət göstərmiş, yüksək idarəetmə bacarığına malik peşəkar pedaqoq və rəhbər kimi tanınmışdır. O, məktəb direktoru vəzifəsində çalışdığı dövrdə strateji düşüncə və məsuliyyətli yanaşması ilə seçilib. Məktəbimizə rəhbərlik etdiyi illərdə tədris prosesinin təşkili, nizam-intizamın qorunması və pedaqoji mühitin sağlamlaşdırılması fəaliyyətinin prioritet istiqamətlərindən olmuşdur. Xədicə xanım idarəetmədə şəffaflıq və ədalət prinsiplərini həmişə əsas götürüb. Müəllim heyətinin peşəkar inkişafına xüsusi önəm verib, təşəbbüsləri daim dəstəkləyib. Şagird nailiyyətlərinin yüksəldilməsi onun fəaliyyətində əsas göstərici kimi qiymətləndirilib. O, qərarlarını pedaqoji təcrübə və normativ tələblər əsasında qəbul edib. Direktor kimi həm təşkilatçılıq, həm də insanlarla düzgün ünsiyyət qurmaq bacarığı nümayiş etdirib. Kollektiv arasında nüfuz qazanaraq etibarlı rəhbər imici formalaşdırıb.

Məktəbdən ayrılmasına baxmayaraq, Xədicə xanım Babayeva təhsil sahəsində peşəkarlığı ilə seçilən, hörmətlə xatırlanan direktor kimi tanınır. O təkcə idarəetmə ilə kifayətlənməmişdir. Çoxillik pedaqoji təcrübəsi ona bu sahənin çatışmazlıqlarını, uğurlarını mütəmadi qələmə almağa, geniş oxucu kütləsinə çatdırmağa şərait yaratmışdır. Onun 50-dən artıq elmi-pedaqoji məqaləsi və məktəbin müəllimi Sərxan Şahverdiyevlə həmmüəllif olduğu "Zəfər tariximiz" adlı kitabı işıq üzü görmüşdür.

Xədicə müəllim hər zaman gənclərə öz dəstəyini əsirgəməyib. Bir vaxtlar fəaliyyətini təqdir etdiyi gənc müəllim Sərxan Şahverdiyev də bu gün onun haqqında sevə-sevə söz açır:

- İnsanın həyat yolunda elə müəllimlər olur ki, onların təsiri yalnız məktəb illəri ilə məhdudlaşmır. Onlar zamanla düşüncəmizə, duruşumuza, hətta gələcəkdə necə bir insan və peşəkar olacağımıza yön verir. Xədicə müəllim mənim üçün məhz belə dəyərli simalardandır. Bir vaxtlar onun şagirdi olmuşam. O illərdə Xədicə müəllim bizə təkcə fənn biliklərini deyil, eyni zamanda məsuliyyətli olmağı, ədalətli davranmağı, müəllim adının daşıdığı mənəvi yükü dərk etməyi öyrədirdi. Onun dərslərində sözlə davranış arasında həmişə bir ahəng vardı.

Zaman keçdi və həyat elə gətirdi ki, Xədicə müəllim sonradan mənim direktorum oldu. Mən onu yalnız müəllim kimi deyil, güclü bir rəhbər, çevik düşünən və düzgün qərar verməyi bacaran bir idarəçi kimi tanıdım. Etiraf etməliyəm ki, bu gün idarəetmə sahəsində qazandığım bir çox bacarıqların təməlində məhz Xədicə müəllimin yanaşması dayanır. İnsanları dinləməyi, məsuliyyəti bölüşdürməyi, amma nəzarəti əldən verməməyi, prinsipial olmaqla yanaşı, insani münasibəti qorumağı ondan öyrənmişəm.

Şagirdi olduğum bir insanın sonradan rəhbərim olması mənim üçün həm böyük şərəf, həm də ciddi bir məktəb oldu. O, hər zaman kollektivinə dəyər verən, müəllim əməyini qiymətləndirən, ədaləti və şəffaflığı idarəetmənin əsas prinsipi kimi qəbul edən bir rəhbərdir.

Bu gün onun doğum günü ərəfəsində bu yazını hazırlamağımız təsadüfi deyil. Mən də digər həmkarlarımıza qoşulub müəllimimi təbrik edirəm. Ona möhkəm cansağlığı, uzun və mənalı ömür, gördüyü işlərdə daim uğur, yetişdirdiyi insanlarda isə öz izinin davamını arzulayıram.

Xədicə müəllim kimi müəllim və rəhbərlər olduqca, təhsil yalnız bilik məkanı deyil, eyni zamanda şəxsiyyət yetişdirən bir məktəb olaraq qalacaq.

XədicəBabayevanın pedaqoji fəaliyyəti Təhsil Nazirliyi tərəfindən layiqincə qiymətləndirilib. Təsadüfi deyil ki, ona göstərilən etimad nəticəsində rəhbəri olduğu təhsil ocağı yüzlərlə möhtəşəm tədbirə ev sahibliyi edib. Məktəbdə pirşağılı elm adamları ilə görüşlər keçirilib, onların fəaliyyətini əks etdirən muzey-sərgi yaradılıb. Onun təklifi ilə görkəmli alim Xoşbəxt Yusifzafənin sağlığında adının məktəbə verilməsi isə təqdirəlayiq hal idi.

Bu gün Xədicə Babayeva məktəbdən ayrılsa da, onun ürəyi daim müəllimlərin, şagirdlərin yanındadır. O təhsil ocağının fəxri direktoru kimi böyük ehtiramla xatırlanır, tez-tez məktəbə qonaq kimi dəvət olunur.

Ömür bir kino lenti kimi hansısa zaman aralığından ibarətdir. Amma bu "kino"nu maraqlı edən insanın əməlləridir. Xədicə Babayeva da belə ziyalılarımızdandır.

İllər ötsə də o, şagirdlərin və müəllimlərin ürəyində xoş xatirələrlə sevilir. Xədicə xanım bu gün çox xoşbəxtdir. Çünki onun yüzlərlə yetirməsi qollu-budaqlı ağacı xatırladır, gənc nəslin maariflənməsinə öz töhvələrini verirlər.

Dilşad Xaqaniqızı,

jurnalist.

Əbəs yerə deməyiblər ki, ən bahalı xəzinə zamandır. O zaman ki, biz bu dünyaya gələndən bizimlə birlikdə axar su kimi axıb gedir. Nə uşaqlığımıza, nə gəncliyimizə, nə də qocalığımıza güzəşt etmir. Bircə saniyə olsa belə, yaşadığımız an geri qayıtmır, ya da bir qədər asta sürətlə keçmir. Elə həmişə eyni temp, eyni axışla davam edir. Biz isə bir gün sadəcə yaşadıqlarımızı yaddaş lenti kimi irəli, geri çəkib ötüb keçən xatirələrimizə boylanırıq. Bəli, yalnız əlimiz çatmayan o uşaqlığımıza, gəncliyimizə sadəcə boylanırıq. Çünki, keçmişdə qalanlara nə əllə toxunmaq olur, nə də yetişib yaxınlaşmaq. Onlar ancaq xatirələrdə əbədiləşir, yaddaşımızda yaşayır. Bu gün həmsöhbət olduğum Xədicə Babayeva da ötüb keçən gəncliyini, gözəl enerji dolu günlərini işıqlı sinif otağında keçirənlərdəndir. Müəllim ömrü yaşamaq bəlkə alın yazısı, tale qisməti idi. Amma o bu yazıdan heç vaxt gileylənmədi, əksinə hər gün daha böyük həvəslə öz iş yerinə tələsdi, qurdu, yaratdı.

- Uşaqlığım Pirşağıda keçib. Ona görə də öz kəndimdə müəllim kimi çalışmaq ən böyük arzum idi. Elə Xarici Dillər Universitetini bitirib məzun olanda da özümü başqa yerdə təsəvvür etmirdim...

Atalar yaxşı deyib, qismətin hara, mənzilində ora. İllər sonra Pirşağıya dönən tale yolu, onu qəsəbənin məktəbinə müəllim kimi gətirdi. Və elə bu məktəb də onu ucaldıb, hörmət, nüfuz sahibi kimi tanıtdı. İndi onun saysız-hesabsız yetirmələri var. Bir vaxtlar rəhbərlik etdiyi məktəb isə ona doğmadan da doğma əzizdir. İndi pedaqoji sahəyə həsr olunan ömrün ilk illəri xatirələrində canlanır:

- Təyinatımı Ucar rayonunun Alpı, Quləbənd məktəblərinə vermişdilər. Mən 4 il həmin məktəblərdə işlədim. Şagirdlər təhsilə, elm öyrənməyə böyük həvəs göstərirdilər. Dərslərimə maraqla qatılırdılar. Hətta dərs vaxtını səbirsizliklə gözləyirdilər. Hər il həmin kənddən onlarla məzun universitetlərə qəbul olurdu. Sonralar, məktəbdən ayrıldım. Bir müddət Azərbaycan Milli Bankında xarici valyuta şöbəsində ekspert kimi çalışdım. Amma müəllimliyə olan həvəsim məni bir an tərk etmədi. Ürəyim məktəbdə uşaqların yanında qalmışdı. Hiss edirdim ki, özümü məhz pedaqoji sahədə tapmışam...

Nəhayət, Xədicə Babayeva yenidən sinif otağına şagirdlərin əhatəsinə qayıdır. Amma bu dəfə arzuladığı yerə - Pirşağı qəsəbəsindəki 112 saylı məktəbə müəllim kimi dönür. Əlinə jurnal alıb, arzusunda olduğu, darıxdığı sinif otağına, şagirdlərin qarşısına tələsir.

Vaxtilə 112 saylı məktəbdən məzun olduğum üçün onun məktəbimizə gəlişini və ingilis dili fənninin tədrisini yaxşı xatırlayıram. 1993-cü il idi. Bir gün məktəbdə söz-söhbət yayıldı ki, ingilis dili fənninin tədrisinə başlanılacaq. Burada əvvəldən xarici dil kimi fransız dili fənni tədris olunurdu. İngilis dili fənni üzrə isə bircə sinif də yox idi. Elə buna görə də siniflər xarici dil fənnində iki hissəyə bölünürdü. Fransız dilini seçən şagirdlər fransız dili dərsini, ingilis dilinə marağı olan şagirdlər isə ingilis dili dərsini dinləyirdi. Belə bir çətin dövr də keçib getdi. Bir müddətdən sonra o vaxtkı Rayon Təhsil Şöbəsinin qərarı ilə məktəbdə xarici dil fənni kimi ingilis dili tədris olunmağa başladı. 1995-ci ildən Xədicə Babayeva həmin məktəbin tədris işləri üzrə direktor müavini, 2011-ci ildən isə təhsil ocağının rəhbəri kimi fəaliyyətini davam etdirdi. Bu illər ərzində nəinki o rayon səviyyəsində məktəbin göstəricilərini yüksəltdi, həm də şagird və müəllim kollektivinin qəlbinə yol tapdı, özünü böyükdən-kiçiyə hər kəsə sevdirdi.

Elə bir vaxtlar şagirdi olmuş, sonralar isə onunla çiyin-çiyinə çalışmış Kübra Xəlilova da müəlliminin əziyyətini yüksək qiymətləndirir:

- Əvvəllər məktəbimizdə fransız dili tədris olunurdu. Sonra isə xarici dil kimi ingilis dili öyrədilməyə başladı. Onu da deyim ki, o vaxtlar fransız dilinə elə də marağım yox idi. Amma ingilis dilini Xədicə müəllimin metodikası ilə çox sevdim. O vaxtdan başlayaraq, xarici dil fənnindən qiymətlərim düzəldi. Sonralar mən onun rəhbərlik etdiyi pedaqoji kollektivdə çalışdım. Xədicə müəllim gənc müəllim kimi hər zaman mənim ən yaxın yol göstərənim, dayağım oldu. Biz uzun illər birlikdə çalışdıq…

112 saylı tam orta məktəb onun fəaliyyəti dövründə çiçəkləndi. Məhz bu illərdə məktəbin qəbul göstəriciləri artdı, qızıl medal alan məzunları gənclərdə təhsilə inamı gücləndirdi. Fəaliyyəti dövründə məktəb həyatının canlı, unudulmaz olması üçün əlindən gələni əsirgəmədi. Xədicə xanımın şagirdləri dəfələrlə rayon, respublika səviyyəsində keçirilən tədbirlərdə kuboklar, medallar qazandılar.

Onunla birlikdə çalışmış məktəbin müəllimi İlahə Abdullazadə də həmkarının fəaliyyətini yüksək dəyərləndirir:

- Xədicə Babayeva təhsil sistemində uzun illər səmərəli fəaliyyət göstərmiş, yüksək idarəetmə bacarığına malik peşəkar pedaqoq və rəhbər kimi tanınmışdır. O, məktəb direktoru vəzifəsində çalışdığı dövrdə strateji düşüncə və məsuliyyətli yanaşması ilə seçilib. Məktəbimizə rəhbərlik etdiyi illərdə tədris prosesinin təşkili, nizam-intizamın qorunması və pedaqoji mühitin sağlamlaşdırılması fəaliyyətinin prioritet istiqamətlərindən olmuşdur. Xədicə xanım idarəetmədə şəffaflıq və ədalət prinsiplərini həmişə əsas götürüb. Müəllim heyətinin peşəkar inkişafına xüsusi önəm verib, təşəbbüsləri daim dəstəkləyib. Şagird nailiyyətlərinin yüksəldilməsi onun fəaliyyətində əsas göstərici kimi qiymətləndirilib. O, qərarlarını pedaqoji təcrübə və normativ tələblər əsasında qəbul edib. Direktor kimi həm təşkilatçılıq, həm də insanlarla düzgün ünsiyyət qurmaq bacarığı nümayiş etdirib. Kollektiv arasında nüfuz qazanaraq etibarlı rəhbər imici formalaşdırıb.

Məktəbdən ayrılmasına baxmayaraq, Xədicə xanım Babayeva təhsil sahəsində peşəkarlığı ilə seçilən, hörmətlə xatırlanan direktor kimi tanınır. O təkcə idarəetmə ilə kifayətlənməmişdir. Çoxillik pedaqoji təcrübəsi ona bu sahənin çatışmazlıqlarını, uğurlarını mütəmadi qələmə almağa, geniş oxucu kütləsinə çatdırmağa şərait yaratmışdır. Onun 50-dən artıq elmi-pedaqoji məqaləsi və məktəbin müəllimi Sərxan Şahverdiyevlə həmmüəllif olduğu "Zəfər tariximiz" adlı kitabı işıq üzü görmüşdür.

Xədicə müəllim hər zaman gənclərə öz dəstəyini əsirgəməyib. Bir vaxtlar fəaliyyətini təqdir etdiyi gənc müəllim Sərxan Şahverdiyev də bu gün onun haqqında sevə-sevə söz açır:

- İnsanın həyat yolunda elə müəllimlər olur ki, onların təsiri yalnız məktəb illəri ilə məhdudlaşmır. Onlar zamanla düşüncəmizə, duruşumuza, hətta gələcəkdə necə bir insan və peşəkar olacağımıza yön verir. Xədicə müəllim mənim üçün məhz belə dəyərli simalardandır. Bir vaxtlar onun şagirdi olmuşam. O illərdə Xədicə müəllim bizə təkcə fənn biliklərini deyil, eyni zamanda məsuliyyətli olmağı, ədalətli davranmağı, müəllim adının daşıdığı mənəvi yükü dərk etməyi öyrədirdi. Onun dərslərində sözlə davranış arasında həmişə bir ahəng vardı.

Zaman keçdi və həyat elə gətirdi ki, Xədicə müəllim sonradan mənim direktorum oldu. Mən onu yalnız müəllim kimi deyil, güclü bir rəhbər, çevik düşünən və düzgün qərar verməyi bacaran bir idarəçi kimi tanıdım. Etiraf etməliyəm ki, bu gün idarəetmə sahəsində qazandığım bir çox bacarıqların təməlində məhz Xədicə müəllimin yanaşması dayanır. İnsanları dinləməyi, məsuliyyəti bölüşdürməyi, amma nəzarəti əldən verməməyi, prinsipial olmaqla yanaşı, insani münasibəti qorumağı ondan öyrənmişəm.

Şagirdi olduğum bir insanın sonradan rəhbərim olması mənim üçün həm böyük şərəf, həm də ciddi bir məktəb oldu. O, hər zaman kollektivinə dəyər verən, müəllim əməyini qiymətləndirən, ədaləti və şəffaflığı idarəetmənin əsas prinsipi kimi qəbul edən bir rəhbərdir.

Bu gün onun doğum günü ərəfəsində bu yazını hazırlamağımız təsadüfi deyil. Mən də digər həmkarlarımıza qoşulub müəllimimi təbrik edirəm. Ona möhkəm cansağlığı, uzun və mənalı ömür, gördüyü işlərdə daim uğur, yetişdirdiyi insanlarda isə öz izinin davamını arzulayıram.

Xədicə müəllim kimi müəllim və rəhbərlər olduqca, təhsil yalnız bilik məkanı deyil, eyni zamanda şəxsiyyət yetişdirən bir məktəb olaraq qalacaq.

XədicəBabayevanın pedaqoji fəaliyyəti Təhsil Nazirliyi tərəfindən layiqincə qiymətləndirilib. Təsadüfi deyil ki, ona göstərilən etimad nəticəsində rəhbəri olduğu təhsil ocağı yüzlərlə möhtəşəm tədbirə ev sahibliyi edib. Məktəbdə pirşağılı elm adamları ilə görüşlər keçirilib, onların fəaliyyətini əks etdirən muzey-sərgi yaradılıb. Onun təklifi ilə görkəmli alim Xoşbəxt Yusifzafənin sağlığında adının məktəbə verilməsi isə təqdirəlayiq hal idi.

Bu gün Xədicə Babayeva məktəbdən ayrılsa da, onun ürəyi daim müəllimlərin, şagirdlərin yanındadır. O təhsil ocağının fəxri direktoru kimi böyük ehtiramla xatırlanır, tez-tez məktəbə qonaq kimi dəvət olunur.

Ömür bir kino lenti kimi hansısa zaman aralığından ibarətdir. Amma bu "kino"nu maraqlı edən insanın əməlləridir. Xədicə Babayeva da belə ziyalılarımızdandır.

İllər ötsə də o, şagirdlərin və müəllimlərin ürəyində xoş xatirələrlə sevilir. Xədicə xanım bu gün çox xoşbəxtdir. Çünki onun yüzlərlə yetirməsi qollu-budaqlı ağacı xatırladır, gənc nəslin maariflənməsinə öz töhvələrini verirlər.

Dilşad Xaqaniqızı,

jurnalist.

YERİN FƏRYADI...

Ölməsin təbiət, ölməsin həyat,

Təbiət canlıdır, sən onu yaşat.

Əgər öldürsəniz bu təbiəti,

Əbədi yox edər bəşəriyyəti.

Görəsən, bu nədir kəşf edib insan?

Kütləvi məhv edib, yox edib qıran!

Dünyanın sonunu yaxınlaşdıran,

Qəlbinə sağalmaz yaralar vuran.

Yanıb külə dönür gözəl meşələr,

Quruyub yox olur çaylar və göllər.

Nəsli tükənməkdə quşun, heyvanın,

Niyə görmür bunu gözü insanın?

Yaşamaq haqqıdır bil, təbiətin,

Qorumaq borcudur bəşəriyyətin.

Yoxsa ikisi də məhv olub gedər,

Sonunda ağlayar, Yer fəryad edər.

PARLAYAN GÜNƏŞ

Parla ey Günəşim, əbədi parla,

Səninlə göz açar ümid sabaha.

Dünya hey dolanır başına sənin,

Səninlə unudur kədərin, qəmin.

Alışıb yanırsan, alovlanırsan,

Qaranlıq dünyaya işıq saçırsan.

Nə gəzəl yaradıb Yaradan səni,

Həmişə parlaq ol, sevindir bizi.

Donmuş dünyamızı canlandırırsan,

Ruhuna yeni bir həyat qatırsan.

Səninlə oyanır Ana təbiət,

Səndən qüvvət alır bu bəşəriyyət.

Sönməsin heç zaman qoy Günəşimiz,

Onunla isinsin daim qəlbimiz.

Hər zaman nur saçsın o, dünyamıza,

Bol sevinc gətirsin həyatımıza.

DÜNYADA OLMASA MÜHARİBƏLƏR

Əbədi yox olar üzdə qəm, kədər,

İnsan xoşbəxt olar, gülər, sevinər.

Cəhənnəm çevrilib cənnətə dönər,

Dünyada olmasa müharibələr.

Yaddaşdan silinməz xoş xatirələr,

O doğma, o əziz kəndlər, şəhərlər.

Qaçqınlıq, köçkünlük bir halda bitər,

Dünyada olmasa müharibələr.

Bu ağrı-acılar nə zaman bitər?

Qanlı soyqırımlar və faciələr.

Mənfur əməllərin kökü kəsilər,

Dünyada olmasa müharibələr.

Yenidən gur yanar sönən ocaqlar,

Atasız, anasız qalmaz uşaqlar.

İnsanlar firavan bir ömür sürər,

Dünyada olmasa müharibələr.

Anar Əhmədov

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü,

“Əsgər” qəzetinin redaktoru, mayor

YERİN FƏRYADI...

Ölməsin təbiət, ölməsin həyat,

Təbiət canlıdır, sən onu yaşat.

Əgər öldürsəniz bu təbiəti,

Əbədi yox edər bəşəriyyəti.

Görəsən, bu nədir kəşf edib insan?

Kütləvi məhv edib, yox edib qıran!

Dünyanın sonunu yaxınlaşdıran,

Qəlbinə sağalmaz yaralar vuran.

Yanıb külə dönür gözəl meşələr,

Quruyub yox olur çaylar və göllər.

Nəsli tükənməkdə quşun, heyvanın,

Niyə görmür bunu gözü insanın?

Yaşamaq haqqıdır bil, təbiətin,

Qorumaq borcudur bəşəriyyətin.

Yoxsa ikisi də məhv olub gedər,

Sonunda ağlayar, Yer fəryad edər.

PARLAYAN GÜNƏŞ

Parla ey Günəşim, əbədi parla,

Səninlə göz açar ümid sabaha.

Dünya hey dolanır başına sənin,

Səninlə unudur kədərin, qəmin.

Alışıb yanırsan, alovlanırsan,

Qaranlıq dünyaya işıq saçırsan.

Nə gəzəl yaradıb Yaradan səni,

Həmişə parlaq ol, sevindir bizi.

Donmuş dünyamızı canlandırırsan,

Ruhuna yeni bir həyat qatırsan.

Səninlə oyanır Ana təbiət,

Səndən qüvvət alır bu bəşəriyyət.

Sönməsin heç zaman qoy Günəşimiz,

Onunla isinsin daim qəlbimiz.

Hər zaman nur saçsın o, dünyamıza,

Bol sevinc gətirsin həyatımıza.

DÜNYADA OLMASA MÜHARİBƏLƏR

Əbədi yox olar üzdə qəm, kədər,

İnsan xoşbəxt olar, gülər, sevinər.

Cəhənnəm çevrilib cənnətə dönər,

Dünyada olmasa müharibələr.

Yaddaşdan silinməz xoş xatirələr,

O doğma, o əziz kəndlər, şəhərlər.

Qaçqınlıq, köçkünlük bir halda bitər,

Dünyada olmasa müharibələr.

Bu ağrı-acılar nə zaman bitər?

Qanlı soyqırımlar və faciələr.

Mənfur əməllərin kökü kəsilər,

Dünyada olmasa müharibələr.

Yenidən gur yanar sönən ocaqlar,

Atasız, anasız qalmaz uşaqlar.

İnsanlar firavan bir ömür sürər,

Dünyada olmasa müharibələr.

Anar Əhmədov

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü,

“Əsgər” qəzetinin redaktoru, mayor

YERİN FƏRYADI...

Ölməsin təbiət, ölməsin həyat,

Təbiət canlıdır, sən onu yaşat.

Əgər öldürsəniz bu təbiəti,

Əbədi yox edər bəşəriyyəti.

Görəsən, bu nədir kəşf edib insan?

Kütləvi məhv edib, yox edib qıran!

Dünyanın sonunu yaxınlaşdıran,

Qəlbinə sağalmaz yaralar vuran.

Yanıb külə dönür gözəl meşələr,

Quruyub yox olur çaylar və göllər.

Nəsli tükənməkdə quşun, heyvanın,

Niyə görmür bunu gözü insanın?

Yaşamaq haqqıdır bil, təbiətin,

Qorumaq borcudur bəşəriyyətin.

Yoxsa ikisi də məhv olub gedər,

Sonunda ağlayar, Yer fəryad edər.

PARLAYAN GÜNƏŞ

Parla ey Günəşim, əbədi parla,

Səninlə göz açar ümid sabaha.

Dünya hey dolanır başına sənin,

Səninlə unudur kədərin, qəmin.

Alışıb yanırsan, alovlanırsan,

Qaranlıq dünyaya işıq saçırsan.

Nə gəzəl yaradıb Yaradan səni,

Həmişə parlaq ol, sevindir bizi.

Donmuş dünyamızı canlandırırsan,

Ruhuna yeni bir həyat qatırsan.

Səninlə oyanır Ana təbiət,

Səndən qüvvət alır bu bəşəriyyət.

Sönməsin heç zaman qoy Günəşimiz,

Onunla isinsin daim qəlbimiz.

Hər zaman nur saçsın o, dünyamıza,

Bol sevinc gətirsin həyatımıza.

DÜNYADA OLMASA MÜHARİBƏLƏR

Əbədi yox olar üzdə qəm, kədər,

İnsan xoşbəxt olar, gülər, sevinər.

Cəhənnəm çevrilib cənnətə dönər,

Dünyada olmasa müharibələr.

Yaddaşdan silinməz xoş xatirələr,

O doğma, o əziz kəndlər, şəhərlər.

Qaçqınlıq, köçkünlük bir halda bitər,

Dünyada olmasa müharibələr.

Bu ağrı-acılar nə zaman bitər?

Qanlı soyqırımlar və faciələr.

Mənfur əməllərin kökü kəsilər,

Dünyada olmasa müharibələr.

Yenidən gur yanar sönən ocaqlar,

Atasız, anasız qalmaz uşaqlar.

İnsanlar firavan bir ömür sürər,

Dünyada olmasa müharibələr.

Anar Əhmədov

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü,

“Əsgər” qəzetinin redaktoru, mayor

Посвящается вечной дружбе и братству народов Азербайджана и Казахстана.

КАЗАХИ — БРАТЬЯ АЗЕРБАЙДЖАНУ

Душа моя летит к Казахской стороне,
В край тюркских древних стен, к святой земле.
Я с нею связан кровью и судьбой:
Для Азербайджана Казахстан — это брат родной.

К Тянь-Шаню путь держи, к вершине Хан-Тенгри,
Оттуда на Астану с высоты посмотри.
Привет наш передай бескрайнему стану:
Казахи — братья Азербайджану!

Улыбкой Каспия наполняется Балхаша лазурь,

Братство меж родными не знает бурь.
Пусть Тенгри хранит этот древний народ всегда -
Казахи — братья Азербайджану навсегда!

Орхон и Енисей — исток моей души,
Культуры свет в веках, сиянье старины.
Бесценное богатство дано Великому Турану:
Казахи – братья Азербайджану!

Герои скачут, стрелы летят в бою,
Домбра звучит, маня нас к мечтам в пути.
Светлых дней желаю брату своему,
Казахи — братья Азербайджану, и нам вместе идти!

Мы связаны с Туркестаном духом и кровью,
Родная земля, где сердце объято любовью.
Пусть кипит жизнь в родном краю всегда:
Казахи — братья Азербайджана навсегда!

.

Анар АХМЕДОВ

Член Союза журналистов Азербайджана,

Редактор газеты «Аскер» («Солдат»),

Писатель, поэт

Посвящается вечной дружбе и братству народов Азербайджана и Казахстана.

КАЗАХИ — БРАТЬЯ АЗЕРБАЙДЖАНУ

Душа моя летит к Казахской стороне,
В край тюркских древних стен, к святой земле.
Я с нею связан кровью и судьбой:
Для Азербайджана Казахстан — это брат родной.

К Тянь-Шаню путь держи, к вершине Хан-Тенгри,
Оттуда на Астану с высоты посмотри.
Привет наш передай бескрайнему стану:
Казахи — братья Азербайджану!

Улыбкой Каспия наполняется Балхаша лазурь,

Братство меж родными не знает бурь.
Пусть Тенгри хранит этот древний народ всегда -
Казахи — братья Азербайджану навсегда!

Орхон и Енисей — исток моей души,
Культуры свет в веках, сиянье старины.
Бесценное богатство дано Великому Турану:
Казахи – братья Азербайджану!

Герои скачут, стрелы летят в бою,
Домбра звучит, маня нас к мечтам в пути.
Светлых дней желаю брату своему,
Казахи — братья Азербайджану, и нам вместе идти!

Мы связаны с Туркестаном духом и кровью,
Родная земля, где сердце объято любовью.
Пусть кипит жизнь в родном краю всегда:
Казахи — братья Азербайджана навсегда!

.

Анар АХМЕДОВ

Член Союза журналистов Азербайджана,

Редактор газеты «Аскер» («Солдат»),

Писатель, поэт

Посвящается вечной дружбе и братству народов Азербайджана и Казахстана.

КАЗАХИ — БРАТЬЯ АЗЕРБАЙДЖАНУ

Душа моя летит к Казахской стороне,
В край тюркских древних стен, к святой земле.
Я с нею связан кровью и судьбой:
Для Азербайджана Казахстан — это брат родной.

К Тянь-Шаню путь держи, к вершине Хан-Тенгри,
Оттуда на Астану с высоты посмотри.
Привет наш передай бескрайнему стану:
Казахи — братья Азербайджану!

Улыбкой Каспия наполняется Балхаша лазурь,

Братство меж родными не знает бурь.
Пусть Тенгри хранит этот древний народ всегда -
Казахи — братья Азербайджану навсегда!

Орхон и Енисей — исток моей души,
Культуры свет в веках, сиянье старины.
Бесценное богатство дано Великому Турану:
Казахи – братья Азербайджану!

Герои скачут, стрелы летят в бою,
Домбра звучит, маня нас к мечтам в пути.
Светлых дней желаю брату своему,
Казахи — братья Азербайджану, и нам вместе идти!

Мы связаны с Туркестаном духом и кровью,
Родная земля, где сердце объято любовью.
Пусть кипит жизнь в родном краю всегда:
Казахи — братья Азербайджана навсегда!

.

Анар АХМЕДОВ

Член Союза журналистов Азербайджана,

Редактор газеты «Аскер» («Солдат»),

Писатель, поэт

Azərbaycan və Qazaxıstan xalqlarının əbədi dostluq və qardaşlığına həsr olunur.

QAZAXLAR QARDAŞDIR AZƏRBAYCANA

Könlüm qanad açır Qazaxıstana,

Qədim türk yurduna, türk qalasına.

Canımla, qanımla bağlıyam sana,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

Tyan-Şan dağına – Xan Tenqriyə qalx!

Oradan dirçələn Astanaya bax!

Bizdən salam söylə Qazaxıstana,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

Xəzər gülümsəyir mavi Balxaşa,

Çünki o bağlıdır doğma qardaşa.

Qoy Tanrı yar olsun bu qədim xalqa,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

Orxan-Yeniseyim, qədim kimliyim,

Tarixə nur saçan mədəniyyətim.

Qiymətli sərvətdir Böyük Turana,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

İgidlər at çapıb oxu atanda,

Həvəzlə dombraya qulaq asanda,

Eşıq olsun deyirəm igid qardaşa,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

Tarixən bağlıyıq biz Türküstana,

Soykökdən boy atan mənəviyyata.

Qanımız qaynayır doğma diyara,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

Anar ƏHMƏDOV

DİN-in Daxili Qoşunlarının

“Əsgər” qəzetinin redaktoru, mayor

Azərbaycan və Qazaxıstan xalqlarının əbədi dostluq və qardaşlığına həsr olunur.

QAZAXLAR QARDAŞDIR AZƏRBAYCANA

Könlüm qanad açır Qazaxıstana,

Qədim türk yurduna, türk qalasına.

Canımla, qanımla bağlıyam sana,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

Tyan-Şan dağına – Xan Tenqriyə qalx!

Oradan dirçələn Astanaya bax!

Bizdən salam söylə Qazaxıstana,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

Xəzər gülümsəyir mavi Balxaşa,

Çünki o bağlıdır doğma qardaşa.

Qoy Tanrı yar olsun bu qədim xalqa,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

Orxan-Yeniseyim, qədim kimliyim,

Tarixə nur saçan mədəniyyətim.

Qiymətli sərvətdir Böyük Turana,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

İgidlər at çapıb oxu atanda,

Həvəzlə dombraya qulaq asanda,

Eşıq olsun deyirəm igid qardaşa,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

Tarixən bağlıyıq biz Türküstana,

Soykökdən boy atan mənəviyyata.

Qanımız qaynayır doğma diyara,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

Anar ƏHMƏDOV

DİN-in Daxili Qoşunlarının

“Əsgər” qəzetinin redaktoru, mayor

Azərbaycan və Qazaxıstan xalqlarının əbədi dostluq və qardaşlığına həsr olunur.

QAZAXLAR QARDAŞDIR AZƏRBAYCANA

Könlüm qanad açır Qazaxıstana,

Qədim türk yurduna, türk qalasına.

Canımla, qanımla bağlıyam sana,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

Tyan-Şan dağına – Xan Tenqriyə qalx!

Oradan dirçələn Astanaya bax!

Bizdən salam söylə Qazaxıstana,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

Xəzər gülümsəyir mavi Balxaşa,

Çünki o bağlıdır doğma qardaşa.

Qoy Tanrı yar olsun bu qədim xalqa,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

Orxan-Yeniseyim, qədim kimliyim,

Tarixə nur saçan mədəniyyətim.

Qiymətli sərvətdir Böyük Turana,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

İgidlər at çapıb oxu atanda,

Həvəzlə dombraya qulaq asanda,

Eşıq olsun deyirəm igid qardaşa,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

Tarixən bağlıyıq biz Türküstana,

Soykökdən boy atan mənəviyyata.

Qanımız qaynayır doğma diyara,

Qazaxlar qardaşdır Azərbaycana.

Anar ƏHMƏDOV

DİN-in Daxili Qoşunlarının

“Əsgər” qəzetinin redaktoru, mayor

Sizinlə Azərbaycanımızın gözəl, bərəkətli rayonlarından biri olan Cəlilabadın Xanəgah kəndində sadə, halal zəhməti ilə dolanmış, öz güzəranında firavan yaşamış bir ailənin həyat hekayəsini paylaşmaq istəyirəm. Kiçik bir ev, isti ocaq, süfrəsi ruzili ailə ata, ana və yeddi uşaqdan ibarət idi. 1957-ci ildən əvvəlcə Bakının Lökbatan qəsəbəsində, sonra isə Xırdalan şəhərində məskunlaşıblar.

Ailə başçısı Bəybala Binyətov, ömür-gün yoldaşı isə Şamayıl Binyətova adlı nurüzlü bir xanım idi. Övladların ayrı-ayrılıqda adlarını sadalamayacağam. Əsas qəhrəmanımızı tanısaq, kifayət edər - şəhid Binyətov İlyas Bəybala oğlu. Bəli, şəhidlik zirvəsinə yüksəlmiş, adını yaşatdığım əmimdən və Vətən müharibəsi iştirakçısı kimi öz döyüş yolumdan bəhs edəcəyəm.

İlyas Binyətov 12 fevral 1971-ci ildə dünyaya gəlib. Qismətə bax ki, o, anası ilə eyni gündə və ayda doğulub. İlyas Abşeron rayonunun Xırdalan şəhərindəki 2 və 3 saylı tam orta məktəblərdə, habelə 8 saylı texniki peşə məktəbində təhsil alıb. Sonra Təmir-tikinti trestində işləyib. 1989-cu ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb. Rusiya Federasiyasının o vaxtkı Kuybışev (indiki Samara) şəhərində SSRİ DİN-in Daxili Qoşunlarının tərkibində nümunəvi hərbi xidmət keçib. 1991-ci ilin iyun ayında hərbi xidmətdən tərxis olunaraq, doğulub boya-başa çatdığı Vətəninə qayıdıb.

Həmin dövrdə ölkəmizin üzərini qara buludlar bürümüşdü. Xalqımız Ermənistanın torpaqlarımıza qarşı hərbi təcavüzü ilə üz-üzə qalmışdı.

Əmim döyüşlərə qatılmaq üçün dəfələrlə könüllü olaraq hərbi komissarlığa müraciət edib. Nəhayət, 1992-ci ilin sentyabr ayının 20-də babam Bəybala kişi onu müqəddəs kitabımız olan “Qurani-Kərim”in altından keçirərək, Allahın himayəsinə sığınmağı söyləyib və oğluna son dəfə xeyir-dua verib. Ardınca o, Azərbaycan Respublikası DİN-in Daxili Qoşunlarının “N” saylı hərbi hissəsinə yola salınıb.

İlyas şəxsi hərbi təcrübəsinə və bacarığına güvənərək komandirlərin əmr və tapşırıqlarını böyük peşəkarlıqla yerinə yetirib. Həmişə əsgər yoldaşlarına öz köməyini əsirgəməyib.

1992-ci ilin sentyabr-noyabr aylarında Ağdərə rayonunun Dovşanlı, Heyvalı və Yayıcı kəndlərində qaniçən düşmənə qarşı qətiyyətlə vuruşub. Çıldıran kəndinin alınmasında cəsurluğu ilə fərqlənib. Əlbəttə, ailəsi də daim İlyasa və ordumuzun bütün vuruşan oğullarına namaz üstə Tanrıya əl açaraq dualar edib.

Sanki Ana Vətən İlyası öz qoynuna, əbədi cənnət qoxan beşiyinə çağırırmış. Noyabrın 19-u İlyas Sırxavənd döyüşündə düşmənin üzərinə qorxmadan şığıyıb, amma qaniçən, vəhşi yağı onu ürəyindən nişan alıb. Əmim Sırxavənd kəndi uğrunda gedən döyüşdə ilk şəhidimiz olub.

Üçrəngli bayrağımıza bükülmüş cənazəsi gətiriləndən və xəbəri bildiriləndən bir gün əvvəl Şamayıl nənəm məhəlləyə gələrkən, binanın qabağında gözünə mafa görünüb. Bəybala babam isə həmin gecə heç kimə danışmadığı, amma ona əyan olan bir yuxu görüb. Hər iki valideyninə oğullarının şəhadətə ucalması barədə Tanrı tərəfindən ilk xəbər əyan olub.

İ.Binyətov 1992-ci il noyabrın 20-də Bakı şəhərindəki Şəhidlər xiyabanında hərbi ehtiramla, yaylım atəşi açılaraq torpağa tapşırılıb.

Əmim şəhidlik zirvəsinə ucalandan sonra Şamayıl nənəm ömrünün sonuna qədər bir daha başına xına qoymadı, heç bir toyda, hətta övlad toyu olsa belə, əlini qaldırıb oynamadı. Bir əhdi vardı: “Oğlumun adını yaşadan nəvəm İlyazın toyunda başıma xına qoyub, əl qaldırıb oynayacağam” - deyərdi. Lakin toyumu görmək nənəmə qismət olmadı.

Mən, İlyaz Binyətov əmimin şəhid olmasından iki il sonra, 1994-cü il aprelin 16-da anadan olmuşam. 2001-ci ildə Abşeron rayonunun Ceyranbatan qəsəbəsindəki 1 saylı tam orta məktəbdə 1-ci sinfə başladım. 2-ci sinifdən 11-ci sinfə qədər isə Xırdalan şəhərindəki 2 saylı tam orta məktəbdə təhsilimi davam etdirdim. 2012-ci ildən 2016-cı ilədək Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində statistika ixtisası üzrə ali təhsil almışam.

2016-cı ilin iyul ayında müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırıldım. Hərbi xidmətimi Müdafiə Nazirliyinin Ağcabədi, Beyləqan və Ağdam rayonlarında yerləşən “N” saylı hərbi hissələrində keçdim. Manqa komandiri vəzifəsində xidmətimi layiqincə yerinə yetirmişəm. Komandirim, o vaxt “baş leytenant” hərbi rütbəsində olan Həmidağa Dadaşovun sayəsində artilleriya sahəsini bacardığım qədər mükəmməl öyrənməyə çalışırdım. 2017-ci ildə ordu sıralarından tərxis olundum.

2020-ci ilin sentyabr ayının əvvəllərində komandirimlə Xırdalanda görüşdüm. Artıq o, “kapitan” hərbi rütbəsini almışdı. Söhbət əsnasında mənə bildirdi: “Hazırlıqlı ol, torpaqlarımızın işğaldan azad olunması uğrunda döyüşlər başlayarsa, sən də hərbidə artilleriya ixtisasına yiyələndiyin üçün orduya mütləq gərək olacaqsan”.

Təxminən 10 gün sonra - sentyabr ayının 28-dən 29-a keçən gecə, hardasa saat 2-3 radələrində müharibə janrında olan “Ayla” adlı filmə baxırdım. Həmin gecəni yaxşı xatırlayıram. Kinonun sonunda gözlərimdən yaş süzüldü və sonra yuxuya getdim. Sentyabrın 29-da səhər saat 7 radələrində tanımadığım bir nömrədən gələn zənglə yuxudan ayıldım. İlk sual isə bu cümlə ilə başladı: “Salam, İlyaz Binyətovdur?”. O an artıq hər şeyin fərqinə varmışdım. Vətən torpaqları 28 il əvvəl ön cəbhəyə gedən əmim kimi, indi də məni gözləyirdi…

Atam 28 il əvvəl babam Bəybala kişinin etdiyi kimi, səbrli, soyuqqanlı və təmkinli şəkildə məni müqəddəs kitabımız olan “Qurani-Kərim”in altından keçirib, Allahın himayəsinə tapşıraraq, bağrına basdı və dedi: “Sən şəhid əmin İlyasın qisasını alıb, torpaqlarımızı geri qaytaracaqsan”.

2020-ci il sentyabrın 29-da döyüşlərə qatıldım. Əvvəlcə Mingəçevirdəki “N” saylı hərbi hissəyə yola düşdüm. Həmin hərbi hissədə komandirim kapitan H.Dadaşovla görüşməyim məndə xoş bir əhval-ruhiyyə yaratdı. O da mənimlə eyni istiqamətdə döyüşlərə qatılacaqdı. Bu xoş təsadüf hər ikimizin üzündə təbəssüm yaratdı, eyni zamanda bir-birimizə bir daha bu taleyüklü haqq savaşında daha da əzmli, güclü, iradəli olmaq üçün doğmalıq hissini ötürdü.

Kapitan H.Dadaşov “N” saylı hərbi his-sənin minaatan batareyasının komandiri idi, mən isə həmin batareyanın 6-cı manqasının komandiri. Bu, Allahın mənə bəxş etdiyi, heç vaxt unutmayacağım qismət idi.

Füzuli, Cəbrayıl və Zəngilan rayonlarının işğaldan azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə layiqincə iştirak etdim. Noyabrın 5-də Zəngilanda düşmənin üzərinə xeyli sayda mərmi yağdırdım, o anlar heç vaxt yadımdan çıxmaz.

Əmimin ruhu hər zaman mənimləydi, məni mənfur düşmənin mərmisindən və gülləsindən qoruyurdu. Müharibədə hamımız eyni məqsəd üçün vuruşurdıq: işğal olunmuş torpaqlarımızı geri qaytarmaq və şəhidlərimizin qisasını almaq. Biz buna nail olduq. Haqq savaşımızı qələbə ilə sona çatdırdıq.

Mən ön cəbhəyə getdiyim ilk gün şəhid qanı ilə yoğrulmuş bir ovuc torpağı əmimin məzarına qatacağımı əhd etmişdim. Müharibədən dönəndən sonra Şəhidlər xiyabanında əmimin qəbrini ziyarət edərək, şəklini öpdüm, ona qələbə xəbərini çatdırdım. Hiss edirdim ki, əmimin ruhu bu görüşü gözləyirmiş. Daha sonra cibimdəki şəhid qanı ilə qarışan bir ovuc torpaq payımı çıxardıb, əmimin sinə daşının ətrafında olan güllərlə örtülmüş torpaq sahəsinə qarışdırdım. Həmin an çox kövrəlmişdim, gözlərimdən bir neçə damla yaş axaraq həmin torpağa töküldü. Bu, əlbəttə ki, sevinc göz yaşları idi. Çünki hər insana adını yaşatdığı şəxsin qisasını alıb, onun ruhunu şad etmək nəsib olmur.

Müharibədən sonra ilk ziyarət etdiyim ocaq babamın evi oldu. Babam 2014-cü ildə dünyasını dəyişib. 2021-ci ilin yanvar ayında şəhid anası, Şamayıl nənəmlə görüşməyə yollandım. İçimdə böyük bir qürur hissi vardı, həyəcanlı idim, çünki şəhid anasını sevindirəcəkdim, axı onun oğlunun qisasını almışdım. Nənəmin qabarmış əllərini öpüb, uca dağların qarla örtülmüş zirvələrini xatırladan ağ saçlarını oxşadım. Onun gözlərindən yaşlar süzülürdü. Məni qucaqlayaraq təşəkkürünü bildirdi, şəhid oğlu İlyasın qisasını alıb, adını daim uca tutduğum üçün dualar etdi. O, 2024-cü ildə dünyasını dəyişib. Əminəm ki, şəhid oğlu ilə birlikdə cənnətdə əbədi qovuşublar.

Bu müqəddəs savaşdan danışmağa xeyli xatirəm var. “Cəbrayılın azad olunmasına görə” və “Vətən müharibəsi iştirakçısı” medalları ilə təltif edilmişəm. Həmçinin Cəbrayıl və Zəngilan rayonlarının işğaldan azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə vəzifə borcumu layiqincə yerinə yetirdiyimə görə fəxri fərmanla mükafatlandırılmışam.

Müharibədən sonrakı hər il əmimin və digər şəhidlərimizin məzarlarını ziyarət edərkən, onların ruhlarının rahatlıq tapdıqlarını qəlbimin dərinliyində hiss edirəm.

Şəhidlik ən ali zirvədir. Uşaqlıqdan bizə öyrədiblər ki, şəhidlər bu dünyaya bizlərə xoş, firavan və əmin-amanlıqla dolu həyat bəxş etmək üçün Tanrı tərəfindən göndərilmiş mələklərdir.

Allah şəhidlərimizə rəhmət eləsin!

İlyaz Binyətov

Vətən müharibəsi iştirakçısı

Sizinlə Azərbaycanımızın gözəl, bərəkətli rayonlarından biri olan Cəlilabadın Xanəgah kəndində sadə, halal zəhməti ilə dolanmış, öz güzəranında firavan yaşamış bir ailənin həyat hekayəsini paylaşmaq istəyirəm. Kiçik bir ev, isti ocaq, süfrəsi ruzili ailə ata, ana və yeddi uşaqdan ibarət idi. 1957-ci ildən əvvəlcə Bakının Lökbatan qəsəbəsində, sonra isə Xırdalan şəhərində məskunlaşıblar.

Ailə başçısı Bəybala Binyətov, ömür-gün yoldaşı isə Şamayıl Binyətova adlı nurüzlü bir xanım idi. Övladların ayrı-ayrılıqda adlarını sadalamayacağam. Əsas qəhrəmanımızı tanısaq, kifayət edər - şəhid Binyətov İlyas Bəybala oğlu. Bəli, şəhidlik zirvəsinə yüksəlmiş, adını yaşatdığım əmimdən və Vətən müharibəsi iştirakçısı kimi öz döyüş yolumdan bəhs edəcəyəm.

İlyas Binyətov 12 fevral 1971-ci ildə dünyaya gəlib. Qismətə bax ki, o, anası ilə eyni gündə və ayda doğulub. İlyas Abşeron rayonunun Xırdalan şəhərindəki 2 və 3 saylı tam orta məktəblərdə, habelə 8 saylı texniki peşə məktəbində təhsil alıb. Sonra Təmir-tikinti trestində işləyib. 1989-cu ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb. Rusiya Federasiyasının o vaxtkı Kuybışev (indiki Samara) şəhərində SSRİ DİN-in Daxili Qoşunlarının tərkibində nümunəvi hərbi xidmət keçib. 1991-ci ilin iyun ayında hərbi xidmətdən tərxis olunaraq, doğulub boya-başa çatdığı Vətəninə qayıdıb.

Həmin dövrdə ölkəmizin üzərini qara buludlar bürümüşdü. Xalqımız Ermənistanın torpaqlarımıza qarşı hərbi təcavüzü ilə üz-üzə qalmışdı.

Əmim döyüşlərə qatılmaq üçün dəfələrlə könüllü olaraq hərbi komissarlığa müraciət edib. Nəhayət, 1992-ci ilin sentyabr ayının 20-də babam Bəybala kişi onu müqəddəs kitabımız olan “Qurani-Kərim”in altından keçirərək, Allahın himayəsinə sığınmağı söyləyib və oğluna son dəfə xeyir-dua verib. Ardınca o, Azərbaycan Respublikası DİN-in Daxili Qoşunlarının “N” saylı hərbi hissəsinə yola salınıb.

İlyas şəxsi hərbi təcrübəsinə və bacarığına güvənərək komandirlərin əmr və tapşırıqlarını böyük peşəkarlıqla yerinə yetirib. Həmişə əsgər yoldaşlarına öz köməyini əsirgəməyib.

1992-ci ilin sentyabr-noyabr aylarında Ağdərə rayonunun Dovşanlı, Heyvalı və Yayıcı kəndlərində qaniçən düşmənə qarşı qətiyyətlə vuruşub. Çıldıran kəndinin alınmasında cəsurluğu ilə fərqlənib. Əlbəttə, ailəsi də daim İlyasa və ordumuzun bütün vuruşan oğullarına namaz üstə Tanrıya əl açaraq dualar edib.

Sanki Ana Vətən İlyası öz qoynuna, əbədi cənnət qoxan beşiyinə çağırırmış. Noyabrın 19-u İlyas Sırxavənd döyüşündə düşmənin üzərinə qorxmadan şığıyıb, amma qaniçən, vəhşi yağı onu ürəyindən nişan alıb. Əmim Sırxavənd kəndi uğrunda gedən döyüşdə ilk şəhidimiz olub.

Üçrəngli bayrağımıza bükülmüş cənazəsi gətiriləndən və xəbəri bildiriləndən bir gün əvvəl Şamayıl nənəm məhəlləyə gələrkən, binanın qabağında gözünə mafa görünüb. Bəybala babam isə həmin gecə heç kimə danışmadığı, amma ona əyan olan bir yuxu görüb. Hər iki valideyninə oğullarının şəhadətə ucalması barədə Tanrı tərəfindən ilk xəbər əyan olub.

İ.Binyətov 1992-ci il noyabrın 20-də Bakı şəhərindəki Şəhidlər xiyabanında hərbi ehtiramla, yaylım atəşi açılaraq torpağa tapşırılıb.

Əmim şəhidlik zirvəsinə ucalandan sonra Şamayıl nənəm ömrünün sonuna qədər bir daha başına xına qoymadı, heç bir toyda, hətta övlad toyu olsa belə, əlini qaldırıb oynamadı. Bir əhdi vardı: “Oğlumun adını yaşadan nəvəm İlyazın toyunda başıma xına qoyub, əl qaldırıb oynayacağam” - deyərdi. Lakin toyumu görmək nənəmə qismət olmadı.

Mən, İlyaz Binyətov əmimin şəhid olmasından iki il sonra, 1994-cü il aprelin 16-da anadan olmuşam. 2001-ci ildə Abşeron rayonunun Ceyranbatan qəsəbəsindəki 1 saylı tam orta məktəbdə 1-ci sinfə başladım. 2-ci sinifdən 11-ci sinfə qədər isə Xırdalan şəhərindəki 2 saylı tam orta məktəbdə təhsilimi davam etdirdim. 2012-ci ildən 2016-cı ilədək Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində statistika ixtisası üzrə ali təhsil almışam.

2016-cı ilin iyul ayında müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırıldım. Hərbi xidmətimi Müdafiə Nazirliyinin Ağcabədi, Beyləqan və Ağdam rayonlarında yerləşən “N” saylı hərbi hissələrində keçdim. Manqa komandiri vəzifəsində xidmətimi layiqincə yerinə yetirmişəm. Komandirim, o vaxt “baş leytenant” hərbi rütbəsində olan Həmidağa Dadaşovun sayəsində artilleriya sahəsini bacardığım qədər mükəmməl öyrənməyə çalışırdım. 2017-ci ildə ordu sıralarından tərxis olundum.

2020-ci ilin sentyabr ayının əvvəllərində komandirimlə Xırdalanda görüşdüm. Artıq o, “kapitan” hərbi rütbəsini almışdı. Söhbət əsnasında mənə bildirdi: “Hazırlıqlı ol, torpaqlarımızın işğaldan azad olunması uğrunda döyüşlər başlayarsa, sən də hərbidə artilleriya ixtisasına yiyələndiyin üçün orduya mütləq gərək olacaqsan”.

Təxminən 10 gün sonra - sentyabr ayının 28-dən 29-a keçən gecə, hardasa saat 2-3 radələrində müharibə janrında olan “Ayla” adlı filmə baxırdım. Həmin gecəni yaxşı xatırlayıram. Kinonun sonunda gözlərimdən yaş süzüldü və sonra yuxuya getdim. Sentyabrın 29-da səhər saat 7 radələrində tanımadığım bir nömrədən gələn zənglə yuxudan ayıldım. İlk sual isə bu cümlə ilə başladı: “Salam, İlyaz Binyətovdur?”. O an artıq hər şeyin fərqinə varmışdım. Vətən torpaqları 28 il əvvəl ön cəbhəyə gedən əmim kimi, indi də məni gözləyirdi…

Atam 28 il əvvəl babam Bəybala kişinin etdiyi kimi, səbrli, soyuqqanlı və təmkinli şəkildə məni müqəddəs kitabımız olan “Qurani-Kərim”in altından keçirib, Allahın himayəsinə tapşıraraq, bağrına basdı və dedi: “Sən şəhid əmin İlyasın qisasını alıb, torpaqlarımızı geri qaytaracaqsan”.

2020-ci il sentyabrın 29-da döyüşlərə qatıldım. Əvvəlcə Mingəçevirdəki “N” saylı hərbi hissəyə yola düşdüm. Həmin hərbi hissədə komandirim kapitan H.Dadaşovla görüşməyim məndə xoş bir əhval-ruhiyyə yaratdı. O da mənimlə eyni istiqamətdə döyüşlərə qatılacaqdı. Bu xoş təsadüf hər ikimizin üzündə təbəssüm yaratdı, eyni zamanda bir-birimizə bir daha bu taleyüklü haqq savaşında daha da əzmli, güclü, iradəli olmaq üçün doğmalıq hissini ötürdü.

Kapitan H.Dadaşov “N” saylı hərbi his-sənin minaatan batareyasının komandiri idi, mən isə həmin batareyanın 6-cı manqasının komandiri. Bu, Allahın mənə bəxş etdiyi, heç vaxt unutmayacağım qismət idi.

Füzuli, Cəbrayıl və Zəngilan rayonlarının işğaldan azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə layiqincə iştirak etdim. Noyabrın 5-də Zəngilanda düşmənin üzərinə xeyli sayda mərmi yağdırdım, o anlar heç vaxt yadımdan çıxmaz.

Əmimin ruhu hər zaman mənimləydi, məni mənfur düşmənin mərmisindən və gülləsindən qoruyurdu. Müharibədə hamımız eyni məqsəd üçün vuruşurdıq: işğal olunmuş torpaqlarımızı geri qaytarmaq və şəhidlərimizin qisasını almaq. Biz buna nail olduq. Haqq savaşımızı qələbə ilə sona çatdırdıq.

Mən ön cəbhəyə getdiyim ilk gün şəhid qanı ilə yoğrulmuş bir ovuc torpağı əmimin məzarına qatacağımı əhd etmişdim. Müharibədən dönəndən sonra Şəhidlər xiyabanında əmimin qəbrini ziyarət edərək, şəklini öpdüm, ona qələbə xəbərini çatdırdım. Hiss edirdim ki, əmimin ruhu bu görüşü gözləyirmiş. Daha sonra cibimdəki şəhid qanı ilə qarışan bir ovuc torpaq payımı çıxardıb, əmimin sinə daşının ətrafında olan güllərlə örtülmüş torpaq sahəsinə qarışdırdım. Həmin an çox kövrəlmişdim, gözlərimdən bir neçə damla yaş axaraq həmin torpağa töküldü. Bu, əlbəttə ki, sevinc göz yaşları idi. Çünki hər insana adını yaşatdığı şəxsin qisasını alıb, onun ruhunu şad etmək nəsib olmur.

Müharibədən sonra ilk ziyarət etdiyim ocaq babamın evi oldu. Babam 2014-cü ildə dünyasını dəyişib. 2021-ci ilin yanvar ayında şəhid anası, Şamayıl nənəmlə görüşməyə yollandım. İçimdə böyük bir qürur hissi vardı, həyəcanlı idim, çünki şəhid anasını sevindirəcəkdim, axı onun oğlunun qisasını almışdım. Nənəmin qabarmış əllərini öpüb, uca dağların qarla örtülmüş zirvələrini xatırladan ağ saçlarını oxşadım. Onun gözlərindən yaşlar süzülürdü. Məni qucaqlayaraq təşəkkürünü bildirdi, şəhid oğlu İlyasın qisasını alıb, adını daim uca tutduğum üçün dualar etdi. O, 2024-cü ildə dünyasını dəyişib. Əminəm ki, şəhid oğlu ilə birlikdə cənnətdə əbədi qovuşublar.

Bu müqəddəs savaşdan danışmağa xeyli xatirəm var. “Cəbrayılın azad olunmasına görə” və “Vətən müharibəsi iştirakçısı” medalları ilə təltif edilmişəm. Həmçinin Cəbrayıl və Zəngilan rayonlarının işğaldan azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə vəzifə borcumu layiqincə yerinə yetirdiyimə görə fəxri fərmanla mükafatlandırılmışam.

Müharibədən sonrakı hər il əmimin və digər şəhidlərimizin məzarlarını ziyarət edərkən, onların ruhlarının rahatlıq tapdıqlarını qəlbimin dərinliyində hiss edirəm.

Şəhidlik ən ali zirvədir. Uşaqlıqdan bizə öyrədiblər ki, şəhidlər bu dünyaya bizlərə xoş, firavan və əmin-amanlıqla dolu həyat bəxş etmək üçün Tanrı tərəfindən göndərilmiş mələklərdir.

Allah şəhidlərimizə rəhmət eləsin!

İlyaz Binyətov

Vətən müharibəsi iştirakçısı

Sizinlə Azərbaycanımızın gözəl, bərəkətli rayonlarından biri olan Cəlilabadın Xanəgah kəndində sadə, halal zəhməti ilə dolanmış, öz güzəranında firavan yaşamış bir ailənin həyat hekayəsini paylaşmaq istəyirəm. Kiçik bir ev, isti ocaq, süfrəsi ruzili ailə ata, ana və yeddi uşaqdan ibarət idi. 1957-ci ildən əvvəlcə Bakının Lökbatan qəsəbəsində, sonra isə Xırdalan şəhərində məskunlaşıblar.

Ailə başçısı Bəybala Binyətov, ömür-gün yoldaşı isə Şamayıl Binyətova adlı nurüzlü bir xanım idi. Övladların ayrı-ayrılıqda adlarını sadalamayacağam. Əsas qəhrəmanımızı tanısaq, kifayət edər - şəhid Binyətov İlyas Bəybala oğlu. Bəli, şəhidlik zirvəsinə yüksəlmiş, adını yaşatdığım əmimdən və Vətən müharibəsi iştirakçısı kimi öz döyüş yolumdan bəhs edəcəyəm.

İlyas Binyətov 12 fevral 1971-ci ildə dünyaya gəlib. Qismətə bax ki, o, anası ilə eyni gündə və ayda doğulub. İlyas Abşeron rayonunun Xırdalan şəhərindəki 2 və 3 saylı tam orta məktəblərdə, habelə 8 saylı texniki peşə məktəbində təhsil alıb. Sonra Təmir-tikinti trestində işləyib. 1989-cu ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb. Rusiya Federasiyasının o vaxtkı Kuybışev (indiki Samara) şəhərində SSRİ DİN-in Daxili Qoşunlarının tərkibində nümunəvi hərbi xidmət keçib. 1991-ci ilin iyun ayında hərbi xidmətdən tərxis olunaraq, doğulub boya-başa çatdığı Vətəninə qayıdıb.

Həmin dövrdə ölkəmizin üzərini qara buludlar bürümüşdü. Xalqımız Ermənistanın torpaqlarımıza qarşı hərbi təcavüzü ilə üz-üzə qalmışdı.

Əmim döyüşlərə qatılmaq üçün dəfələrlə könüllü olaraq hərbi komissarlığa müraciət edib. Nəhayət, 1992-ci ilin sentyabr ayının 20-də babam Bəybala kişi onu müqəddəs kitabımız olan “Qurani-Kərim”in altından keçirərək, Allahın himayəsinə sığınmağı söyləyib və oğluna son dəfə xeyir-dua verib. Ardınca o, Azərbaycan Respublikası DİN-in Daxili Qoşunlarının “N” saylı hərbi hissəsinə yola salınıb.

İlyas şəxsi hərbi təcrübəsinə və bacarığına güvənərək komandirlərin əmr və tapşırıqlarını böyük peşəkarlıqla yerinə yetirib. Həmişə əsgər yoldaşlarına öz köməyini əsirgəməyib.

1992-ci ilin sentyabr-noyabr aylarında Ağdərə rayonunun Dovşanlı, Heyvalı və Yayıcı kəndlərində qaniçən düşmənə qarşı qətiyyətlə vuruşub. Çıldıran kəndinin alınmasında cəsurluğu ilə fərqlənib. Əlbəttə, ailəsi də daim İlyasa və ordumuzun bütün vuruşan oğullarına namaz üstə Tanrıya əl açaraq dualar edib.

Sanki Ana Vətən İlyası öz qoynuna, əbədi cənnət qoxan beşiyinə çağırırmış. Noyabrın 19-u İlyas Sırxavənd döyüşündə düşmənin üzərinə qorxmadan şığıyıb, amma qaniçən, vəhşi yağı onu ürəyindən nişan alıb. Əmim Sırxavənd kəndi uğrunda gedən döyüşdə ilk şəhidimiz olub.

Üçrəngli bayrağımıza bükülmüş cənazəsi gətiriləndən və xəbəri bildiriləndən bir gün əvvəl Şamayıl nənəm məhəlləyə gələrkən, binanın qabağında gözünə mafa görünüb. Bəybala babam isə həmin gecə heç kimə danışmadığı, amma ona əyan olan bir yuxu görüb. Hər iki valideyninə oğullarının şəhadətə ucalması barədə Tanrı tərəfindən ilk xəbər əyan olub.

İ.Binyətov 1992-ci il noyabrın 20-də Bakı şəhərindəki Şəhidlər xiyabanında hərbi ehtiramla, yaylım atəşi açılaraq torpağa tapşırılıb.

Əmim şəhidlik zirvəsinə ucalandan sonra Şamayıl nənəm ömrünün sonuna qədər bir daha başına xına qoymadı, heç bir toyda, hətta övlad toyu olsa belə, əlini qaldırıb oynamadı. Bir əhdi vardı: “Oğlumun adını yaşadan nəvəm İlyazın toyunda başıma xına qoyub, əl qaldırıb oynayacağam” - deyərdi. Lakin toyumu görmək nənəmə qismət olmadı.

Mən, İlyaz Binyətov əmimin şəhid olmasından iki il sonra, 1994-cü il aprelin 16-da anadan olmuşam. 2001-ci ildə Abşeron rayonunun Ceyranbatan qəsəbəsindəki 1 saylı tam orta məktəbdə 1-ci sinfə başladım. 2-ci sinifdən 11-ci sinfə qədər isə Xırdalan şəhərindəki 2 saylı tam orta məktəbdə təhsilimi davam etdirdim. 2012-ci ildən 2016-cı ilədək Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində statistika ixtisası üzrə ali təhsil almışam.

2016-cı ilin iyul ayında müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırıldım. Hərbi xidmətimi Müdafiə Nazirliyinin Ağcabədi, Beyləqan və Ağdam rayonlarında yerləşən “N” saylı hərbi hissələrində keçdim. Manqa komandiri vəzifəsində xidmətimi layiqincə yerinə yetirmişəm. Komandirim, o vaxt “baş leytenant” hərbi rütbəsində olan Həmidağa Dadaşovun sayəsində artilleriya sahəsini bacardığım qədər mükəmməl öyrənməyə çalışırdım. 2017-ci ildə ordu sıralarından tərxis olundum.

2020-ci ilin sentyabr ayının əvvəllərində komandirimlə Xırdalanda görüşdüm. Artıq o, “kapitan” hərbi rütbəsini almışdı. Söhbət əsnasında mənə bildirdi: “Hazırlıqlı ol, torpaqlarımızın işğaldan azad olunması uğrunda döyüşlər başlayarsa, sən də hərbidə artilleriya ixtisasına yiyələndiyin üçün orduya mütləq gərək olacaqsan”.

Təxminən 10 gün sonra - sentyabr ayının 28-dən 29-a keçən gecə, hardasa saat 2-3 radələrində müharibə janrında olan “Ayla” adlı filmə baxırdım. Həmin gecəni yaxşı xatırlayıram. Kinonun sonunda gözlərimdən yaş süzüldü və sonra yuxuya getdim. Sentyabrın 29-da səhər saat 7 radələrində tanımadığım bir nömrədən gələn zənglə yuxudan ayıldım. İlk sual isə bu cümlə ilə başladı: “Salam, İlyaz Binyətovdur?”. O an artıq hər şeyin fərqinə varmışdım. Vətən torpaqları 28 il əvvəl ön cəbhəyə gedən əmim kimi, indi də məni gözləyirdi…

Atam 28 il əvvəl babam Bəybala kişinin etdiyi kimi, səbrli, soyuqqanlı və təmkinli şəkildə məni müqəddəs kitabımız olan “Qurani-Kərim”in altından keçirib, Allahın himayəsinə tapşıraraq, bağrına basdı və dedi: “Sən şəhid əmin İlyasın qisasını alıb, torpaqlarımızı geri qaytaracaqsan”.

2020-ci il sentyabrın 29-da döyüşlərə qatıldım. Əvvəlcə Mingəçevirdəki “N” saylı hərbi hissəyə yola düşdüm. Həmin hərbi hissədə komandirim kapitan H.Dadaşovla görüşməyim məndə xoş bir əhval-ruhiyyə yaratdı. O da mənimlə eyni istiqamətdə döyüşlərə qatılacaqdı. Bu xoş təsadüf hər ikimizin üzündə təbəssüm yaratdı, eyni zamanda bir-birimizə bir daha bu taleyüklü haqq savaşında daha da əzmli, güclü, iradəli olmaq üçün doğmalıq hissini ötürdü.

Kapitan H.Dadaşov “N” saylı hərbi his-sənin minaatan batareyasının komandiri idi, mən isə həmin batareyanın 6-cı manqasının komandiri. Bu, Allahın mənə bəxş etdiyi, heç vaxt unutmayacağım qismət idi.

Füzuli, Cəbrayıl və Zəngilan rayonlarının işğaldan azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə layiqincə iştirak etdim. Noyabrın 5-də Zəngilanda düşmənin üzərinə xeyli sayda mərmi yağdırdım, o anlar heç vaxt yadımdan çıxmaz.

Əmimin ruhu hər zaman mənimləydi, məni mənfur düşmənin mərmisindən və gülləsindən qoruyurdu. Müharibədə hamımız eyni məqsəd üçün vuruşurdıq: işğal olunmuş torpaqlarımızı geri qaytarmaq və şəhidlərimizin qisasını almaq. Biz buna nail olduq. Haqq savaşımızı qələbə ilə sona çatdırdıq.

Mən ön cəbhəyə getdiyim ilk gün şəhid qanı ilə yoğrulmuş bir ovuc torpağı əmimin məzarına qatacağımı əhd etmişdim. Müharibədən dönəndən sonra Şəhidlər xiyabanında əmimin qəbrini ziyarət edərək, şəklini öpdüm, ona qələbə xəbərini çatdırdım. Hiss edirdim ki, əmimin ruhu bu görüşü gözləyirmiş. Daha sonra cibimdəki şəhid qanı ilə qarışan bir ovuc torpaq payımı çıxardıb, əmimin sinə daşının ətrafında olan güllərlə örtülmüş torpaq sahəsinə qarışdırdım. Həmin an çox kövrəlmişdim, gözlərimdən bir neçə damla yaş axaraq həmin torpağa töküldü. Bu, əlbəttə ki, sevinc göz yaşları idi. Çünki hər insana adını yaşatdığı şəxsin qisasını alıb, onun ruhunu şad etmək nəsib olmur.

Müharibədən sonra ilk ziyarət etdiyim ocaq babamın evi oldu. Babam 2014-cü ildə dünyasını dəyişib. 2021-ci ilin yanvar ayında şəhid anası, Şamayıl nənəmlə görüşməyə yollandım. İçimdə böyük bir qürur hissi vardı, həyəcanlı idim, çünki şəhid anasını sevindirəcəkdim, axı onun oğlunun qisasını almışdım. Nənəmin qabarmış əllərini öpüb, uca dağların qarla örtülmüş zirvələrini xatırladan ağ saçlarını oxşadım. Onun gözlərindən yaşlar süzülürdü. Məni qucaqlayaraq təşəkkürünü bildirdi, şəhid oğlu İlyasın qisasını alıb, adını daim uca tutduğum üçün dualar etdi. O, 2024-cü ildə dünyasını dəyişib. Əminəm ki, şəhid oğlu ilə birlikdə cənnətdə əbədi qovuşublar.

Bu müqəddəs savaşdan danışmağa xeyli xatirəm var. “Cəbrayılın azad olunmasına görə” və “Vətən müharibəsi iştirakçısı” medalları ilə təltif edilmişəm. Həmçinin Cəbrayıl və Zəngilan rayonlarının işğaldan azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə vəzifə borcumu layiqincə yerinə yetirdiyimə görə fəxri fərmanla mükafatlandırılmışam.

Müharibədən sonrakı hər il əmimin və digər şəhidlərimizin məzarlarını ziyarət edərkən, onların ruhlarının rahatlıq tapdıqlarını qəlbimin dərinliyində hiss edirəm.

Şəhidlik ən ali zirvədir. Uşaqlıqdan bizə öyrədiblər ki, şəhidlər bu dünyaya bizlərə xoş, firavan və əmin-amanlıqla dolu həyat bəxş etmək üçün Tanrı tərəfindən göndərilmiş mələklərdir.

Allah şəhidlərimizə rəhmət eləsin!

İlyaz Binyətov

Vətən müharibəsi iştirakçısı

Şəhinur Omarova

1998-ci il 23 sentyabrda Daşkənd şəhərində anadan olub. Özbəkistan Yazarlar Birliyi tərəfindən “Payız” adlı şeirlər toplusu nəşr olunub. Dünya ədəbiyyatı nümayəndələrinin əsərlərini ingilis və rus dillərindən özbəkçəyə tərcümə edib.

TUTQUN

Firüzə bacıma

bacı,

bu ölkənin küləkləri tutqun,

hətta quşları da deyil ki azad.

torpağı səmaya baxırkən səssiz –

otuz beş ildir ki çəkəcək fəryad:

(dağlar silkələnir, tozlanır torpaq)

“mən hür məqamına layiq deyiləm!

salamat qalanlar və

torpaq yudamayanlarin –

iyrənc qoxusunu duymurmu bu xalq?”

bacı,

bax, mənim də xəyallarım tutqun,

getdikcə kiçilər, azalır ərkim.

təmiz ürəyindən şeirlərinə axan

incə ağrıların gəlir tərməyim…

sənin əlin sölür, qandır mənim dizim,

bir həzin baxırıq məhzun Vətənə –

niyə bütün deyil, yaralı, yarımçıqlar

canını vermək istəyir Vətənə?

arxada bir Vətən var,

bacı,

sənin kimi qəmli,

ögey qardaşından yumruq yemiş adam.

gözlərinə duzlu qumlar sancılıb,

göz yaşlarını bircə siləlim onun…

bacı,

bu ölkənin küləkləri tutqun…

SORĞU

sən kimsən,

bir kölgə axtarıb səhra bağrında

durursun mənzilsiz bir sərban kimi.

ilahi sirr titrəyir baxışlarında –

oyanıb onu ifşa etmək istəyi:

sən kimsən?

ananın ürəyi – bir ovuc torpaq,

atan göz yaşına qarılmışmıdın?

beşiyində qanad izi var, yoxsa

əslində quş kimi doğulmuşmudun?

sən kimsən?

yuxusunu yelləyib, eşq gəlişinə

dözümündən döşək toxuyan qadın,

günəşin yoluna su səpib, sübhün

başına atarsan ipək bir yaylıq,

sən kimsən?

iki gözmuncuqdur – bəxtin müjdəsi

isti nəfəsindən qəlbin isinib.

biri çiynindədir, biri əlində –

azadlığını da udur köksündən.

sən kimsən?

…sən öz şəklini çəkmək istəyirsən,

molbert qarşısında durub qətiyyətlə.

əlində boyalar – hazırsan, hazır,

fırça diləyirsən yalvararaq Allaha

və susursan…

İKİ ŞEİR

1

asta sürüyüb gəldin köhnə çarığını,

aharini yuyan dərd yağışında.

boynumda – xurcunum dolu ağrım var,

görüşdük

ömrümüz zəmhərirində.

ey yar,

baharımız gəldi kədərli,

aman da vermədi bu əbri nəysan.

şübhələr boğaza bıçaq tutsa da,

Allah yazdığına gətirdik iman.

Bu fani dünyada niyə sıxıldıq?

istiğfar qəlbimiz ləkəsin yuyar –

cırıq çarığını alova atdın,

ağır xurcunumu buraxdım suya.

2

günü gec edərəm.

oxşanacaq vaxt,

gecə gətirirsən yenə qoynunda.

köynəyin ilgəyə asır səadət,

həsrətim asılar yenə boynundan

bu yollar gah qara,

gah ağdır – nurlu,

onlar səni məndən yaxşı tanıyır.

yorğunluq – bədənin saran sarmaşıq,

yorğun yuxularında gəzəydim kaş ki.

sinəndə dan kimi doğacaq günəş,

iki dan ulduzu yatar qoynunda.

köynəyin uzadar səadət,

gözündə yaş,

həsrətim daha bərk sıxar boynundan.

səndən soruşaram bəxtin rəngini,

deyərsən: “o – səhər, elə saf, sərin”.

yola çıxarsan və baxarsan qəmli:

“getdiyim yer sənsən,

sən dönər yerim...”

*****

1

Bağışla,

mən bir ağac olmaq istəmişdim,

və çiçəkləyəcəkdim baxaraq sənə.

meyvələrimlə bəsləyim demişdim,

ancaq eşq versəydin köklərimə də.

amma sən

erk haqqında düşünərdin,

ağ xəyallarım elə sönərkən qərib,

nəğmələrim çalinmadan susarkən,

baxardın

bir Xöşbəxt işıq axtarıb.

2

Mən sanki keçmişdə pas atmış hissəm,

illər küləyində uçacaq yuxum.

ruhuma min libas biçdi bu qısmət,

onu bir quş kimi yaratdı Rəbbim.

anladıqca məni səsləyir göy də,

anladıqca çiçəkləyir həyatim.

solğun damarımda yəriyəcək qan,

çiyinimi qan edib çıxır qanadım.

uçuram

gah dağlar qarını sovurub,

gah dəniz suyundan titrər bədənim.

baxırsan

qorxudub qoymayım deyə,

üzümdə də erki görürsən, canım.

gərçi qəlbdə hər an qürur duyuram,

mavi göy üzündə azad, sərxoşam.

bəlkə inanmazsan,

Əzizim,

hələ –

bir ağac olmağı istəyən quşam.

Bağışla,

mən bir ağac olmaq istəmişdim,

və çiçəkləyəcəkdim baxaraq sənə.

ALTSQEYMER

Nənə, xatırlayırsanmı

atamın həyətini,

süpə kənarındakı reyhan qoxusunu?

asmaya yayılmış üzümlər

və onların arasında olan

günəş nurunun çay kimi parıltısını?

xatırlayırsam gözümün önünə gəlir

səni qucaqlayan şən uşaqlığım.

yada salırsanmı,

mənə nəzər dəyməsin deyə

düymə sancdığın balaca ayaqqabım,

gülzarı tozladıb kəpənək qovuşum…

və daha başqa şirin xatirələr.

ağrısam, sığallayardın

üç tikə çörəklə.

Nənə, niyə o günlər

mənə elə yaxın görünür?

Sənə isə necə də uzaq…

xatırlayıb sevinmək istəyirsən!

axtarırsan qaranlıq otaqda

səhifəbə-səhifə

xatirə kitabına baxaraq.

Nənə, içimə çökür

üzündəki qırışların qırıntısı,

göz yaşını gizlədən atamın

çəltilikləri titrədən ah vuruşu.

vaxt

o çəltiliklərdə gəzər azaraq,

guya alaxası yox tək dünyaya.

mən isə bu günə qədər

itkinin dadını bilməmiş biri,

gəzirəm azaraq.

ağrıyıram,

sığallayarsanmı, Nənə,

sığallayarsanmı…

TƏSƏLLİ

Gözlərinizdə görürəm, əzizim,

bir həsrət var –

ayağımız dəyməmiş yurdlar həsrəti,

dənizlər,

sahilər həsrəti -

danışmadığımız mövzular kimi sonsuz,

dinləmədiyimiz nəğmələr kimi sakit,

və gözəl,

mənim yazılmamış şeirlərim qədər.

Gözlərinizdə görürəm, əzizim,

siz mənə deyə bilməmiş sözlər

batır, batır daha qəlbinizə dərin,

qopmuş bir çiçəyin

suya həsrət qalan kökü kimi.

yüzlərlə təşəkkürlər,

minlərlə “sevirəm”lər,

eşq etiraflarını –

qoxusun duyuram dodağım toxunanda –

qəlbiniz – böyük gülzar.

bəlkə buna görə sevirəm sizi.

“TÜRKISTAN LEGIONU”NDAN MƏKTUB

Türk qövmüm, mən keçmişin səsiyəm – müztərib,

o parlayan vərəqli kitablara inanma.

Yarpağına zərər dəysə oyanacaq kökləri –

Soyununa su verməz mirablara inanma.

Köz oldum, qəlbi qisas alovunda yandırdım,

sənə əsrlik arzumu miras kimi buraxdim.

Hənuz cədidlər ahı çırıldayır boğazında?

ayrı bir məzarı yox şəhid aydın, şairin…

Yetmiş günün əzabı – sızlayırmı köksündə –

qorbaşıya sancılan qurğuşunun ağırı?

Sinəndə elə böyük ağrını heç söndürmə,

dağ tək uca başını əyməyə alıştırma!

Bax, tapdalmış namus da, itirilmiş ixtiyar,

“Məğlubam” deyə dikən bayrağa inanma.

Dönmə, itilənməmiş qılıncsan, o hiyləkar,

asla onların yalan qəyrağına* inanma:

Erkinə sərhəd çəkən məkrli, şaxta ağalar,

zalım Böyük ağalar, ögəy, saxta ağalar.

Düşmənim düşməninə əl verməyim – xətadir,

yuxuda viran deyil, abad idi Türküstan.

(ah, illərin şübhəsi imanım yaralayır!)

qucağında türklər var, azad idi Türküstan.

Mən müqəddəs Turana azadlıq dilədim,

Mən müqəddəs Turana ali birlik dilədim…

***

Məgər zilal deyə içdiyim – şərab,

Məgər şeytana da “siz”ləmişəm mən?

Mən kimin önündə elədim təvaf,

Kimin gözlərini axtarmışam mən?

Min kərə qanadım qırıldı yenə,

Min kərə mənzildən azmısaç hətta.

Bəlalar içindən qurtuldum təkcə

Sənin yadın ilə, ey Simurğnəma.

Ey göyün köşkünə gizlənmiş məva,

Əbədi rahatım,

Nusrətim,

Yarım,

Bəzən üfüq ardında itən,

Bəzən –

Qara gecəmdə də olan Sitarim.

Bütün tilsiminə oluram təslim,

Neyləyim,

Baş üzrə fırlanır açun –

Doyub ağlamağa çatmaz bu ömrüm

Axı sənsiz keçən anlarım üçün…

PAYIZ XƏYALLARI

Pəncərəmdən boylandı payız,

Baxışlarım birdə qocaldı.

Bir ah ilə qopan yarpağın

Qucağında incə şeh vardı.

Behilərin ətiri, e-vah,

Oğurladı həlavətimi.

O çatlamış narlar içində,

Gördüm yayın böydüğünü.

Xiyabanlar məyusdur sanki,

Qısmət acı, vidalar acı.

Xəzəllər də ağlar zəfəran,

Ürəyinə sükutu sancıb.

Bir baharlıq xöşbəxtlik tapsam,

Ağaclara verəydim kaş ki…

Köhnə dərdim, həsrətlərimdən

Payız sezdi, məni tanıdı.

* **

Bu dəfə də gözlətdi payız,

Bu dəfə də tezcə töküldüm.

Bu dəfə də eyni hüznlə,

Bir sakit səs ilə oxundum.

Faş edlimiş ürək tək sakit,

Və ölümü bilmiş kimi can,

Pıçıldadı yarpaqlar haki:

“Gəlir yağış qoxusu səndən”.

Nə vaxtlar ki bu duyğunu mən

Axtararaq xəzəl içində.

Ey dərbədər, yetim bir fəryad,

Yenə sənə gəldim üz-üzə.

Nədim kədər, qədim iztirab,

Bəri tanış, bəri dəəski.

Nə vaxt hesab verəcəksən payıza,

Məni şeirə çevirən sevgi?

Özbək dilindən uyğunlaşdıran: Rahmət Babacan

Şəhinur Omarova

1998-ci il 23 sentyabrda Daşkənd şəhərində anadan olub. Özbəkistan Yazarlar Birliyi tərəfindən “Payız” adlı şeirlər toplusu nəşr olunub. Dünya ədəbiyyatı nümayəndələrinin əsərlərini ingilis və rus dillərindən özbəkçəyə tərcümə edib.

TUTQUN

Firüzə bacıma

bacı,

bu ölkənin küləkləri tutqun,

hətta quşları da deyil ki azad.

torpağı səmaya baxırkən səssiz –

otuz beş ildir ki çəkəcək fəryad:

(dağlar silkələnir, tozlanır torpaq)

“mən hür məqamına layiq deyiləm!

salamat qalanlar və

torpaq yudamayanlarin –

iyrənc qoxusunu duymurmu bu xalq?”

bacı,

bax, mənim də xəyallarım tutqun,

getdikcə kiçilər, azalır ərkim.

təmiz ürəyindən şeirlərinə axan

incə ağrıların gəlir tərməyim…

sənin əlin sölür, qandır mənim dizim,

bir həzin baxırıq məhzun Vətənə –

niyə bütün deyil, yaralı, yarımçıqlar

canını vermək istəyir Vətənə?

arxada bir Vətən var,

bacı,

sənin kimi qəmli,

ögey qardaşından yumruq yemiş adam.

gözlərinə duzlu qumlar sancılıb,

göz yaşlarını bircə siləlim onun…

bacı,

bu ölkənin küləkləri tutqun…

SORĞU

sən kimsən,

bir kölgə axtarıb səhra bağrında

durursun mənzilsiz bir sərban kimi.

ilahi sirr titrəyir baxışlarında –

oyanıb onu ifşa etmək istəyi:

sən kimsən?

ananın ürəyi – bir ovuc torpaq,

atan göz yaşına qarılmışmıdın?

beşiyində qanad izi var, yoxsa

əslində quş kimi doğulmuşmudun?

sən kimsən?

yuxusunu yelləyib, eşq gəlişinə

dözümündən döşək toxuyan qadın,

günəşin yoluna su səpib, sübhün

başına atarsan ipək bir yaylıq,

sən kimsən?

iki gözmuncuqdur – bəxtin müjdəsi

isti nəfəsindən qəlbin isinib.

biri çiynindədir, biri əlində –

azadlığını da udur köksündən.

sən kimsən?

…sən öz şəklini çəkmək istəyirsən,

molbert qarşısında durub qətiyyətlə.

əlində boyalar – hazırsan, hazır,

fırça diləyirsən yalvararaq Allaha

və susursan…

İKİ ŞEİR

1

asta sürüyüb gəldin köhnə çarığını,

aharini yuyan dərd yağışında.

boynumda – xurcunum dolu ağrım var,

görüşdük

ömrümüz zəmhərirində.

ey yar,

baharımız gəldi kədərli,

aman da vermədi bu əbri nəysan.

şübhələr boğaza bıçaq tutsa da,

Allah yazdığına gətirdik iman.

Bu fani dünyada niyə sıxıldıq?

istiğfar qəlbimiz ləkəsin yuyar –

cırıq çarığını alova atdın,

ağır xurcunumu buraxdım suya.

2

günü gec edərəm.

oxşanacaq vaxt,

gecə gətirirsən yenə qoynunda.

köynəyin ilgəyə asır səadət,

həsrətim asılar yenə boynundan

bu yollar gah qara,

gah ağdır – nurlu,

onlar səni məndən yaxşı tanıyır.

yorğunluq – bədənin saran sarmaşıq,

yorğun yuxularında gəzəydim kaş ki.

sinəndə dan kimi doğacaq günəş,

iki dan ulduzu yatar qoynunda.

köynəyin uzadar səadət,

gözündə yaş,

həsrətim daha bərk sıxar boynundan.

səndən soruşaram bəxtin rəngini,

deyərsən: “o – səhər, elə saf, sərin”.

yola çıxarsan və baxarsan qəmli:

“getdiyim yer sənsən,

sən dönər yerim...”

*****

1

Bağışla,

mən bir ağac olmaq istəmişdim,

və çiçəkləyəcəkdim baxaraq sənə.

meyvələrimlə bəsləyim demişdim,

ancaq eşq versəydin köklərimə də.

amma sən

erk haqqında düşünərdin,

ağ xəyallarım elə sönərkən qərib,

nəğmələrim çalinmadan susarkən,

baxardın

bir Xöşbəxt işıq axtarıb.

2

Mən sanki keçmişdə pas atmış hissəm,

illər küləyində uçacaq yuxum.

ruhuma min libas biçdi bu qısmət,

onu bir quş kimi yaratdı Rəbbim.

anladıqca məni səsləyir göy də,

anladıqca çiçəkləyir həyatim.

solğun damarımda yəriyəcək qan,

çiyinimi qan edib çıxır qanadım.

uçuram

gah dağlar qarını sovurub,

gah dəniz suyundan titrər bədənim.

baxırsan

qorxudub qoymayım deyə,

üzümdə də erki görürsən, canım.

gərçi qəlbdə hər an qürur duyuram,

mavi göy üzündə azad, sərxoşam.

bəlkə inanmazsan,

Əzizim,

hələ –

bir ağac olmağı istəyən quşam.

Bağışla,

mən bir ağac olmaq istəmişdim,

və çiçəkləyəcəkdim baxaraq sənə.

ALTSQEYMER

Nənə, xatırlayırsanmı

atamın həyətini,

süpə kənarındakı reyhan qoxusunu?

asmaya yayılmış üzümlər

və onların arasında olan

günəş nurunun çay kimi parıltısını?

xatırlayırsam gözümün önünə gəlir

səni qucaqlayan şən uşaqlığım.

yada salırsanmı,

mənə nəzər dəyməsin deyə

düymə sancdığın balaca ayaqqabım,

gülzarı tozladıb kəpənək qovuşum…

və daha başqa şirin xatirələr.

ağrısam, sığallayardın

üç tikə çörəklə.

Nənə, niyə o günlər

mənə elə yaxın görünür?

Sənə isə necə də uzaq…

xatırlayıb sevinmək istəyirsən!

axtarırsan qaranlıq otaqda

səhifəbə-səhifə

xatirə kitabına baxaraq.

Nənə, içimə çökür

üzündəki qırışların qırıntısı,

göz yaşını gizlədən atamın

çəltilikləri titrədən ah vuruşu.

vaxt

o çəltiliklərdə gəzər azaraq,

guya alaxası yox tək dünyaya.

mən isə bu günə qədər

itkinin dadını bilməmiş biri,

gəzirəm azaraq.

ağrıyıram,

sığallayarsanmı, Nənə,

sığallayarsanmı…

TƏSƏLLİ

Gözlərinizdə görürəm, əzizim,

bir həsrət var –

ayağımız dəyməmiş yurdlar həsrəti,

dənizlər,

sahilər həsrəti -

danışmadığımız mövzular kimi sonsuz,

dinləmədiyimiz nəğmələr kimi sakit,

və gözəl,

mənim yazılmamış şeirlərim qədər.

Gözlərinizdə görürəm, əzizim,

siz mənə deyə bilməmiş sözlər

batır, batır daha qəlbinizə dərin,

qopmuş bir çiçəyin

suya həsrət qalan kökü kimi.

yüzlərlə təşəkkürlər,

minlərlə “sevirəm”lər,

eşq etiraflarını –

qoxusun duyuram dodağım toxunanda –

qəlbiniz – böyük gülzar.

bəlkə buna görə sevirəm sizi.

“TÜRKISTAN LEGIONU”NDAN MƏKTUB

Türk qövmüm, mən keçmişin səsiyəm – müztərib,

o parlayan vərəqli kitablara inanma.

Yarpağına zərər dəysə oyanacaq kökləri –

Soyununa su verməz mirablara inanma.

Köz oldum, qəlbi qisas alovunda yandırdım,

sənə əsrlik arzumu miras kimi buraxdim.

Hənuz cədidlər ahı çırıldayır boğazında?

ayrı bir məzarı yox şəhid aydın, şairin…

Yetmiş günün əzabı – sızlayırmı köksündə –

qorbaşıya sancılan qurğuşunun ağırı?

Sinəndə elə böyük ağrını heç söndürmə,

dağ tək uca başını əyməyə alıştırma!

Bax, tapdalmış namus da, itirilmiş ixtiyar,

“Məğlubam” deyə dikən bayrağa inanma.

Dönmə, itilənməmiş qılıncsan, o hiyləkar,

asla onların yalan qəyrağına* inanma:

Erkinə sərhəd çəkən məkrli, şaxta ağalar,

zalım Böyük ağalar, ögəy, saxta ağalar.

Düşmənim düşməninə əl verməyim – xətadir,

yuxuda viran deyil, abad idi Türküstan.

(ah, illərin şübhəsi imanım yaralayır!)

qucağında türklər var, azad idi Türküstan.

Mən müqəddəs Turana azadlıq dilədim,

Mən müqəddəs Turana ali birlik dilədim…

***

Məgər zilal deyə içdiyim – şərab,

Məgər şeytana da “siz”ləmişəm mən?

Mən kimin önündə elədim təvaf,

Kimin gözlərini axtarmışam mən?

Min kərə qanadım qırıldı yenə,

Min kərə mənzildən azmısaç hətta.

Bəlalar içindən qurtuldum təkcə

Sənin yadın ilə, ey Simurğnəma.

Ey göyün köşkünə gizlənmiş məva,

Əbədi rahatım,

Nusrətim,

Yarım,

Bəzən üfüq ardında itən,

Bəzən –

Qara gecəmdə də olan Sitarim.

Bütün tilsiminə oluram təslim,

Neyləyim,

Baş üzrə fırlanır açun –

Doyub ağlamağa çatmaz bu ömrüm

Axı sənsiz keçən anlarım üçün…

PAYIZ XƏYALLARI

Pəncərəmdən boylandı payız,

Baxışlarım birdə qocaldı.

Bir ah ilə qopan yarpağın

Qucağında incə şeh vardı.

Behilərin ətiri, e-vah,

Oğurladı həlavətimi.

O çatlamış narlar içində,

Gördüm yayın böydüğünü.

Xiyabanlar məyusdur sanki,

Qısmət acı, vidalar acı.

Xəzəllər də ağlar zəfəran,

Ürəyinə sükutu sancıb.

Bir baharlıq xöşbəxtlik tapsam,

Ağaclara verəydim kaş ki…

Köhnə dərdim, həsrətlərimdən

Payız sezdi, məni tanıdı.

* **

Bu dəfə də gözlətdi payız,

Bu dəfə də tezcə töküldüm.

Bu dəfə də eyni hüznlə,

Bir sakit səs ilə oxundum.

Faş edlimiş ürək tək sakit,

Və ölümü bilmiş kimi can,

Pıçıldadı yarpaqlar haki:

“Gəlir yağış qoxusu səndən”.

Nə vaxtlar ki bu duyğunu mən

Axtararaq xəzəl içində.

Ey dərbədər, yetim bir fəryad,

Yenə sənə gəldim üz-üzə.

Nədim kədər, qədim iztirab,

Bəri tanış, bəri dəəski.

Nə vaxt hesab verəcəksən payıza,

Məni şeirə çevirən sevgi?

Özbək dilindən uyğunlaşdıran: Rahmət Babacan