Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Azərbaycan qadınının taleyində Vətən, ailə və zəhmət anlayışları həmişə bir-birini tamamlayıb. O, əsrlər boyu ailənin mənəvi dayağı olmaqla yanaşı, xalqın dilini, mədəniyyətini, adət-ənənələrini qoruyaraq gələcək nəsillərə çatdırıb. Müasir dövrdə isə bu ənənə daha geniş məna qazanıb: Azərbaycan qadını elm və təhsildən səhiyyəyə, mədəniyyətdən dövlət idarəçiliyinə, sosial həyatdan quruculuq proseslərinə qədər ölkənin inkişafında fəal iştirak edən qüvvəyə çevrilib.

Bu mənada 14 sentyabr 1998-ci il Azərbaycan qadınının ictimai-siyasi həyatında mühüm tarixdir. Həmin gün Bakıda Azərbaycan Qadınlarının I Qurultayı işə başlayıb. İki gün davam edən qurultay müstəqillik illərində qadınların ilk ümumrespublika toplantısı olmaqla ölkədə qadın hərəkatının yeni mərhələsinin əsasını qoyub. Ümummilli Lider Heydər Əliyev həmin qurultayda Azərbaycan qadınlarının cəmiyyətdə fəallığının və dövlət həyatında iştirakının əhəmiyyətini xüsusi vurğulayıb.

Qurultaydan əvvəl, 1998-ci il yanvarın 14-də qadın problemlərinin dövlət səviyyəsində həlli məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Qadın Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi yaradılmışdı. Həmin dövrdən etibarən qadınların hüquqlarının müdafiəsi, onların siyasi, sosial, iqtisadi və mədəni həyatda iştirakının genişləndirilməsi dövlət qadın siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrildi.

2023-cü ildə Azərbaycan Qadınlarının VI Qurultayının keçirilməsi ilk qurultaydan 25 il sonra bu siyasətin davamlılığını nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyevin qurultay iştirakçılarına müraciətində də qeyd olunduğu kimi, 25 il əvvəl keçirilən I Qurultay ölkəmizdə qadın hərəkatının keyfiyyətcə yeni mərhələsini başlatmış, ötən müddətdə qadınların cəmiyyətdəki mövqeyi daha da möhkəmlənmişdir.

Bu 25 illik yolun əsas nəticələrindən biri Azərbaycan qadınının əməyinin ictimai həyatın bütün sahələrində daha aydın görünməsidir. Bu gün qadınlarımız təhsil verir, elmi araşdırmalar aparır, səhiyyə xidmətləri göstərir, mədəni irsimizi yaşadır, dövlət idarəçiliyində və sahibkarlıqda fəal iştirak edir. Onların gördüyü işlərin bir qismi gündəlik həyatın içində görünməz qalır, lakin həmin əməyin nəticəsi bütövlükdə cəmiyyətin inkişafında özünü göstərir.

Azərbaycan qadınının müasir obrazından danışarkən Mehriban xanım Əliyevanın fəaliyyətini də bu ümumi mənzərədən kənarda təsəvvür etmək mümkün deyil. Onun rəhbərlik etdiyi Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyəti təhsil, səhiyyə, sosial müdafiə, mədəniyyət və humanitar sahələri əhatə etməklə insan amilinə yönəlmiş çoxşaxəli işlərin nümunəsinə çevrilib.

Xüsusilə təhsil sahəsində görülən işlərin miqyası diqqət çəkir. 2005-ci ildən həyata keçirilən “Yeniləşən Azərbaycana yeni məktəb” proqramı çərçivəsində 2005–2024-cü illərdə ölkənin müxtəlif bölgələrində 100 mindən artıq şagirdin təhsil aldığı 500-dən çox məktəb binası inşa edilib və ya yenidən qurulub. Bu məktəblər müasir laboratoriya, kitabxana, kompüter otaqları, idman zalları və digər zəruri infrastrukturlarla təmin olunub.

Təhsil istiqamətində fəaliyyət bununla məhdudlaşmayıb. Məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin inkişafı, internat məktəblərinin və uşaq evlərinin yenidən qurulması, təhsilə dəstək layihələri də həyata keçirilib. Məsələn, 2023-cü ildə yeni tədris ili ərəfəsində Fond tərəfindən 19 məktəb və 3 məktəbəqədər müəssisə olmaqla 22 təhsil müəssisəsinin yeni inşa və ya əsaslı təmirdən sonra istifadəyə verilib.

Səhiyyə sahəsində də uşaqların sağlamlığının qorunmasına, xüsusilə diabet və talassemiya kimi xəstəliklərdən əziyyət çəkən insanların müalicəsinə və onların həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə yönəlmiş layihələr həyata keçirilib. Bu istiqamət Fondun uzunmüddətli fəaliyyət sahələrindən biri kimi rəsmi resurslarda ayrıca qeyd olunur.

Sosial layihələr isə qayğıya ehtiyacı olan insanların, uşaqların və digər həssas qrupların diqqətdə saxlanılmasına yönəlib. Beləliklə, təhsil, səhiyyə və sosial sahələrdə görülən işlərin ortaq məğzi insanın həyatına, onun sağlamlığına, təhsilinə və gələcəyinə sərmayə qoymaqdan ibarətdir.

Mədəniyyət sahəsində fəaliyyət isə Azərbaycan qadınının ölkəni dünyada tanıtmaq missiyasına yeni məzmun verib. Milli musiqi, muğam, xalçaçılıq, xalq sənəti və digər mədəni irs nümunələrinin beynəlxalq səviyyədə təbliği Azərbaycanın zəngin mədəni irsinin daha geniş auditoriyaya çatdırılmasına xidmət edib. Bu fəaliyyətin digər mühüm tərəfi isə müxtəlif ölkələrdə tarixi-mədəni irs nümunələrinin qorunmasına dəstək göstərilməsi və bununla mədəniyyətlərarası dialoqa töhfə verilməsidir. Fondun rəsmi fəaliyyət istiqamətləri arasında həm Azərbaycanın təbliği, həm də mədəniyyət və tarixi abidələrin qorunması ayrıca yer alır.

Bu fəaliyyətin ən mühüm və mənəvi yükü olan istiqamətlərindən biri isə Vətən müharibəsindən sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərdə tarixi-mədəni irsin bərpasıdır. Qarabağda uzun illər ərzində dağıdılmış, təhqir edilmiş və baxımsız vəziyyətə salınmış dini və mədəni abidələrin bərpası yalnız tikinti məsələsi deyil, milli yaddaşın yenidən dirçəldilməsidir.

Heydər Əliyev Fondunun bu istiqamətdə fəaliyyəti Ağdam, Şuşa və Zəngilan kimi şəhərlərdə həyata keçirilən layihələrdə özünü göstərir. Ağdam Cümə məscidinin bərpası, Şuşanın tarixi məscidlərinin, Molla Pənah Vaqifin muzey-məqbərə kompleksinin, Mehmandarovların malikanə kompleksinin və digər mədəni irs nümunələrinin bərpası Qarabağın tarixi simasının yenidən formalaşdırılmasına xidmət edir. Bu işlərdə məqsəd yalnız dağıdılmış tikililəri yenidən qurmaq deyil, onların tarixi-memarlıq xüsusiyyətlərini mümkün qədər qoruyaraq gələcək nəsillərə çatdırmaqdır.

Şuşanın Yuxarı və Aşağı Gövhər Ağa, Saatlı, Mamayı və Çöl Qala məscidləri ilə bağlı aparılan bərpa işləri bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Tarixi məkanların bərpası ilə yanaşı, şəhərin mədəni həyatının yenidən canlandırılması istiqamətində də mühüm addımlar atılır. Beləliklə, Şuşada bərpa prosesi yalnız ayrı-ayrı abidələrin deyil, bütöv şəhər mühitinin dirçəldilməsinə yönəlib.

Bu fəaliyyətin mənası Azərbaycan qadınının müasir obrazında da öz əksini tapır. Çünki qadın əməyinin əsas xüsusiyyəti yalnız görülən işin miqyası deyil, onun gələcəyə hesablanmasıdır. Məktəb tikmək gələcəyin savadlı nəslini yetişdirmək, xəstəyə qayğı göstərmək insan həyatına dəyər vermək, mədəni irsi qorumaq xalqın yaddaşını yaşatmaq, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə tarixi abidələri bərpa etmək isə gələcək nəsillərin öz keçmişi ilə bağını möhkəmləndirməkdir.

Azərbaycan qadınının gücü də məhz bu bütövlükdə görünür. O, həm ailədə, həm əmək kollektivində, həm ictimai həyatda, həm də dövlətin inkişafında öz məsuliyyətini daşıyır. Mehriban xanım Əliyevanın fəaliyyəti də bu baxımdan Azərbaycan qadınının müasir nümunələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər: təhsilə, səhiyyəyə, sosial məsələlərə və mədəni irsə yönəlmiş fəaliyyət bir tərəfdən insan amilinə xidmət edir, digər tərəfdən Azərbaycanı və onun dəyərlərini daha geniş dünyaya tanıdır.

Azərbaycan qadını üçün 1998-ci ildə açılan yeni ictimai mərhələ bu gün daha geniş məzmun daşıyır. O, artıq yalnız cəmiyyətin inkişafında iştirak edən deyil, həmin inkişafın istiqamətlərini müəyyənləşdirən fəal qüvvələrdən biridir. Onun zəhməti təhsildə gələcəyə, səhiyyədə insan həyatına, mədəniyyətdə milli yaddaşa, Qarabağdakı bərpa işlərində isə tariximizin yenidən yaşadılmasına xidmət edir.

Bu baxımdan Azərbaycan qadınının bu günə kimi, keçdiyi yol yalnız statistik göstəricilərlə ölçülə bilməz. Bu yol minlərlə qadının gündəlik zəhməti, fədakarlığı və Vətənə bağlılığı ilə yazılıb. Onların hər birinin əməyində Azərbaycan cəmiyyətinin inkişafına verilən töhfə var.

Qadının əməyinə verilən qiymət, əslində, cəmiyyətin öz gələcəyinə verdiyi qiymətdir. Azərbaycan qadını isə bu gələcəyi bu gün öz zəhməti ilə qurur məktəbdə, xəstəxanada, elmi laboratoriyada, mədəniyyət ocağında, dövlət idarəsində, ailədə və Vətənimizin yenidən qurulan bölgələrində. Bu zəhmət Azərbaycanın sabahına çevrilən ən qiymətli sərvətlərdən biridir.

Nurəngiz Adilqızı

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Azərbaycan qadınının taleyində Vətən, ailə və zəhmət anlayışları həmişə bir-birini tamamlayıb. O, əsrlər boyu ailənin mənəvi dayağı olmaqla yanaşı, xalqın dilini, mədəniyyətini, adət-ənənələrini qoruyaraq gələcək nəsillərə çatdırıb. Müasir dövrdə isə bu ənənə daha geniş məna qazanıb: Azərbaycan qadını elm və təhsildən səhiyyəyə, mədəniyyətdən dövlət idarəçiliyinə, sosial həyatdan quruculuq proseslərinə qədər ölkənin inkişafında fəal iştirak edən qüvvəyə çevrilib.

Bu mənada 14 sentyabr 1998-ci il Azərbaycan qadınının ictimai-siyasi həyatında mühüm tarixdir. Həmin gün Bakıda Azərbaycan Qadınlarının I Qurultayı işə başlayıb. İki gün davam edən qurultay müstəqillik illərində qadınların ilk ümumrespublika toplantısı olmaqla ölkədə qadın hərəkatının yeni mərhələsinin əsasını qoyub. Ümummilli Lider Heydər Əliyev həmin qurultayda Azərbaycan qadınlarının cəmiyyətdə fəallığının və dövlət həyatında iştirakının əhəmiyyətini xüsusi vurğulayıb.

Qurultaydan əvvəl, 1998-ci il yanvarın 14-də qadın problemlərinin dövlət səviyyəsində həlli məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Qadın Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi yaradılmışdı. Həmin dövrdən etibarən qadınların hüquqlarının müdafiəsi, onların siyasi, sosial, iqtisadi və mədəni həyatda iştirakının genişləndirilməsi dövlət qadın siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrildi.

2023-cü ildə Azərbaycan Qadınlarının VI Qurultayının keçirilməsi ilk qurultaydan 25 il sonra bu siyasətin davamlılığını nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyevin qurultay iştirakçılarına müraciətində də qeyd olunduğu kimi, 25 il əvvəl keçirilən I Qurultay ölkəmizdə qadın hərəkatının keyfiyyətcə yeni mərhələsini başlatmış, ötən müddətdə qadınların cəmiyyətdəki mövqeyi daha da möhkəmlənmişdir.

Bu 25 illik yolun əsas nəticələrindən biri Azərbaycan qadınının əməyinin ictimai həyatın bütün sahələrində daha aydın görünməsidir. Bu gün qadınlarımız təhsil verir, elmi araşdırmalar aparır, səhiyyə xidmətləri göstərir, mədəni irsimizi yaşadır, dövlət idarəçiliyində və sahibkarlıqda fəal iştirak edir. Onların gördüyü işlərin bir qismi gündəlik həyatın içində görünməz qalır, lakin həmin əməyin nəticəsi bütövlükdə cəmiyyətin inkişafında özünü göstərir.

Azərbaycan qadınının müasir obrazından danışarkən Mehriban xanım Əliyevanın fəaliyyətini də bu ümumi mənzərədən kənarda təsəvvür etmək mümkün deyil. Onun rəhbərlik etdiyi Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyəti təhsil, səhiyyə, sosial müdafiə, mədəniyyət və humanitar sahələri əhatə etməklə insan amilinə yönəlmiş çoxşaxəli işlərin nümunəsinə çevrilib.

Xüsusilə təhsil sahəsində görülən işlərin miqyası diqqət çəkir. 2005-ci ildən həyata keçirilən “Yeniləşən Azərbaycana yeni məktəb” proqramı çərçivəsində 2005–2024-cü illərdə ölkənin müxtəlif bölgələrində 100 mindən artıq şagirdin təhsil aldığı 500-dən çox məktəb binası inşa edilib və ya yenidən qurulub. Bu məktəblər müasir laboratoriya, kitabxana, kompüter otaqları, idman zalları və digər zəruri infrastrukturlarla təmin olunub.

Təhsil istiqamətində fəaliyyət bununla məhdudlaşmayıb. Məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin inkişafı, internat məktəblərinin və uşaq evlərinin yenidən qurulması, təhsilə dəstək layihələri də həyata keçirilib. Məsələn, 2023-cü ildə yeni tədris ili ərəfəsində Fond tərəfindən 19 məktəb və 3 məktəbəqədər müəssisə olmaqla 22 təhsil müəssisəsinin yeni inşa və ya əsaslı təmirdən sonra istifadəyə verilib.

Səhiyyə sahəsində də uşaqların sağlamlığının qorunmasına, xüsusilə diabet və talassemiya kimi xəstəliklərdən əziyyət çəkən insanların müalicəsinə və onların həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə yönəlmiş layihələr həyata keçirilib. Bu istiqamət Fondun uzunmüddətli fəaliyyət sahələrindən biri kimi rəsmi resurslarda ayrıca qeyd olunur.

Sosial layihələr isə qayğıya ehtiyacı olan insanların, uşaqların və digər həssas qrupların diqqətdə saxlanılmasına yönəlib. Beləliklə, təhsil, səhiyyə və sosial sahələrdə görülən işlərin ortaq məğzi insanın həyatına, onun sağlamlığına, təhsilinə və gələcəyinə sərmayə qoymaqdan ibarətdir.

Mədəniyyət sahəsində fəaliyyət isə Azərbaycan qadınının ölkəni dünyada tanıtmaq missiyasına yeni məzmun verib. Milli musiqi, muğam, xalçaçılıq, xalq sənəti və digər mədəni irs nümunələrinin beynəlxalq səviyyədə təbliği Azərbaycanın zəngin mədəni irsinin daha geniş auditoriyaya çatdırılmasına xidmət edib. Bu fəaliyyətin digər mühüm tərəfi isə müxtəlif ölkələrdə tarixi-mədəni irs nümunələrinin qorunmasına dəstək göstərilməsi və bununla mədəniyyətlərarası dialoqa töhfə verilməsidir. Fondun rəsmi fəaliyyət istiqamətləri arasında həm Azərbaycanın təbliği, həm də mədəniyyət və tarixi abidələrin qorunması ayrıca yer alır.

Bu fəaliyyətin ən mühüm və mənəvi yükü olan istiqamətlərindən biri isə Vətən müharibəsindən sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərdə tarixi-mədəni irsin bərpasıdır. Qarabağda uzun illər ərzində dağıdılmış, təhqir edilmiş və baxımsız vəziyyətə salınmış dini və mədəni abidələrin bərpası yalnız tikinti məsələsi deyil, milli yaddaşın yenidən dirçəldilməsidir.

Heydər Əliyev Fondunun bu istiqamətdə fəaliyyəti Ağdam, Şuşa və Zəngilan kimi şəhərlərdə həyata keçirilən layihələrdə özünü göstərir. Ağdam Cümə məscidinin bərpası, Şuşanın tarixi məscidlərinin, Molla Pənah Vaqifin muzey-məqbərə kompleksinin, Mehmandarovların malikanə kompleksinin və digər mədəni irs nümunələrinin bərpası Qarabağın tarixi simasının yenidən formalaşdırılmasına xidmət edir. Bu işlərdə məqsəd yalnız dağıdılmış tikililəri yenidən qurmaq deyil, onların tarixi-memarlıq xüsusiyyətlərini mümkün qədər qoruyaraq gələcək nəsillərə çatdırmaqdır.

Şuşanın Yuxarı və Aşağı Gövhər Ağa, Saatlı, Mamayı və Çöl Qala məscidləri ilə bağlı aparılan bərpa işləri bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Tarixi məkanların bərpası ilə yanaşı, şəhərin mədəni həyatının yenidən canlandırılması istiqamətində də mühüm addımlar atılır. Beləliklə, Şuşada bərpa prosesi yalnız ayrı-ayrı abidələrin deyil, bütöv şəhər mühitinin dirçəldilməsinə yönəlib.

Bu fəaliyyətin mənası Azərbaycan qadınının müasir obrazında da öz əksini tapır. Çünki qadın əməyinin əsas xüsusiyyəti yalnız görülən işin miqyası deyil, onun gələcəyə hesablanmasıdır. Məktəb tikmək gələcəyin savadlı nəslini yetişdirmək, xəstəyə qayğı göstərmək insan həyatına dəyər vermək, mədəni irsi qorumaq xalqın yaddaşını yaşatmaq, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə tarixi abidələri bərpa etmək isə gələcək nəsillərin öz keçmişi ilə bağını möhkəmləndirməkdir.

Azərbaycan qadınının gücü də məhz bu bütövlükdə görünür. O, həm ailədə, həm əmək kollektivində, həm ictimai həyatda, həm də dövlətin inkişafında öz məsuliyyətini daşıyır. Mehriban xanım Əliyevanın fəaliyyəti də bu baxımdan Azərbaycan qadınının müasir nümunələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər: təhsilə, səhiyyəyə, sosial məsələlərə və mədəni irsə yönəlmiş fəaliyyət bir tərəfdən insan amilinə xidmət edir, digər tərəfdən Azərbaycanı və onun dəyərlərini daha geniş dünyaya tanıdır.

Azərbaycan qadını üçün 1998-ci ildə açılan yeni ictimai mərhələ bu gün daha geniş məzmun daşıyır. O, artıq yalnız cəmiyyətin inkişafında iştirak edən deyil, həmin inkişafın istiqamətlərini müəyyənləşdirən fəal qüvvələrdən biridir. Onun zəhməti təhsildə gələcəyə, səhiyyədə insan həyatına, mədəniyyətdə milli yaddaşa, Qarabağdakı bərpa işlərində isə tariximizin yenidən yaşadılmasına xidmət edir.

Bu baxımdan Azərbaycan qadınının bu günə kimi, keçdiyi yol yalnız statistik göstəricilərlə ölçülə bilməz. Bu yol minlərlə qadının gündəlik zəhməti, fədakarlığı və Vətənə bağlılığı ilə yazılıb. Onların hər birinin əməyində Azərbaycan cəmiyyətinin inkişafına verilən töhfə var.

Qadının əməyinə verilən qiymət, əslində, cəmiyyətin öz gələcəyinə verdiyi qiymətdir. Azərbaycan qadını isə bu gələcəyi bu gün öz zəhməti ilə qurur məktəbdə, xəstəxanada, elmi laboratoriyada, mədəniyyət ocağında, dövlət idarəsində, ailədə və Vətənimizin yenidən qurulan bölgələrində. Bu zəhmət Azərbaycanın sabahına çevrilən ən qiymətli sərvətlərdən biridir.

Nurəngiz Adilqızı

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Azərbaycan qadınının taleyində Vətən, ailə və zəhmət anlayışları həmişə bir-birini tamamlayıb. O, əsrlər boyu ailənin mənəvi dayağı olmaqla yanaşı, xalqın dilini, mədəniyyətini, adət-ənənələrini qoruyaraq gələcək nəsillərə çatdırıb. Müasir dövrdə isə bu ənənə daha geniş məna qazanıb: Azərbaycan qadını elm və təhsildən səhiyyəyə, mədəniyyətdən dövlət idarəçiliyinə, sosial həyatdan quruculuq proseslərinə qədər ölkənin inkişafında fəal iştirak edən qüvvəyə çevrilib.

Bu mənada 14 sentyabr 1998-ci il Azərbaycan qadınının ictimai-siyasi həyatında mühüm tarixdir. Həmin gün Bakıda Azərbaycan Qadınlarının I Qurultayı işə başlayıb. İki gün davam edən qurultay müstəqillik illərində qadınların ilk ümumrespublika toplantısı olmaqla ölkədə qadın hərəkatının yeni mərhələsinin əsasını qoyub. Ümummilli Lider Heydər Əliyev həmin qurultayda Azərbaycan qadınlarının cəmiyyətdə fəallığının və dövlət həyatında iştirakının əhəmiyyətini xüsusi vurğulayıb.

Qurultaydan əvvəl, 1998-ci il yanvarın 14-də qadın problemlərinin dövlət səviyyəsində həlli məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Qadın Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi yaradılmışdı. Həmin dövrdən etibarən qadınların hüquqlarının müdafiəsi, onların siyasi, sosial, iqtisadi və mədəni həyatda iştirakının genişləndirilməsi dövlət qadın siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrildi.

2023-cü ildə Azərbaycan Qadınlarının VI Qurultayının keçirilməsi ilk qurultaydan 25 il sonra bu siyasətin davamlılığını nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyevin qurultay iştirakçılarına müraciətində də qeyd olunduğu kimi, 25 il əvvəl keçirilən I Qurultay ölkəmizdə qadın hərəkatının keyfiyyətcə yeni mərhələsini başlatmış, ötən müddətdə qadınların cəmiyyətdəki mövqeyi daha da möhkəmlənmişdir.

Bu 25 illik yolun əsas nəticələrindən biri Azərbaycan qadınının əməyinin ictimai həyatın bütün sahələrində daha aydın görünməsidir. Bu gün qadınlarımız təhsil verir, elmi araşdırmalar aparır, səhiyyə xidmətləri göstərir, mədəni irsimizi yaşadır, dövlət idarəçiliyində və sahibkarlıqda fəal iştirak edir. Onların gördüyü işlərin bir qismi gündəlik həyatın içində görünməz qalır, lakin həmin əməyin nəticəsi bütövlükdə cəmiyyətin inkişafında özünü göstərir.

Azərbaycan qadınının müasir obrazından danışarkən Mehriban xanım Əliyevanın fəaliyyətini də bu ümumi mənzərədən kənarda təsəvvür etmək mümkün deyil. Onun rəhbərlik etdiyi Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyəti təhsil, səhiyyə, sosial müdafiə, mədəniyyət və humanitar sahələri əhatə etməklə insan amilinə yönəlmiş çoxşaxəli işlərin nümunəsinə çevrilib.

Xüsusilə təhsil sahəsində görülən işlərin miqyası diqqət çəkir. 2005-ci ildən həyata keçirilən “Yeniləşən Azərbaycana yeni məktəb” proqramı çərçivəsində 2005–2024-cü illərdə ölkənin müxtəlif bölgələrində 100 mindən artıq şagirdin təhsil aldığı 500-dən çox məktəb binası inşa edilib və ya yenidən qurulub. Bu məktəblər müasir laboratoriya, kitabxana, kompüter otaqları, idman zalları və digər zəruri infrastrukturlarla təmin olunub.

Təhsil istiqamətində fəaliyyət bununla məhdudlaşmayıb. Məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin inkişafı, internat məktəblərinin və uşaq evlərinin yenidən qurulması, təhsilə dəstək layihələri də həyata keçirilib. Məsələn, 2023-cü ildə yeni tədris ili ərəfəsində Fond tərəfindən 19 məktəb və 3 məktəbəqədər müəssisə olmaqla 22 təhsil müəssisəsinin yeni inşa və ya əsaslı təmirdən sonra istifadəyə verilib.

Səhiyyə sahəsində də uşaqların sağlamlığının qorunmasına, xüsusilə diabet və talassemiya kimi xəstəliklərdən əziyyət çəkən insanların müalicəsinə və onların həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə yönəlmiş layihələr həyata keçirilib. Bu istiqamət Fondun uzunmüddətli fəaliyyət sahələrindən biri kimi rəsmi resurslarda ayrıca qeyd olunur.

Sosial layihələr isə qayğıya ehtiyacı olan insanların, uşaqların və digər həssas qrupların diqqətdə saxlanılmasına yönəlib. Beləliklə, təhsil, səhiyyə və sosial sahələrdə görülən işlərin ortaq məğzi insanın həyatına, onun sağlamlığına, təhsilinə və gələcəyinə sərmayə qoymaqdan ibarətdir.

Mədəniyyət sahəsində fəaliyyət isə Azərbaycan qadınının ölkəni dünyada tanıtmaq missiyasına yeni məzmun verib. Milli musiqi, muğam, xalçaçılıq, xalq sənəti və digər mədəni irs nümunələrinin beynəlxalq səviyyədə təbliği Azərbaycanın zəngin mədəni irsinin daha geniş auditoriyaya çatdırılmasına xidmət edib. Bu fəaliyyətin digər mühüm tərəfi isə müxtəlif ölkələrdə tarixi-mədəni irs nümunələrinin qorunmasına dəstək göstərilməsi və bununla mədəniyyətlərarası dialoqa töhfə verilməsidir. Fondun rəsmi fəaliyyət istiqamətləri arasında həm Azərbaycanın təbliği, həm də mədəniyyət və tarixi abidələrin qorunması ayrıca yer alır.

Bu fəaliyyətin ən mühüm və mənəvi yükü olan istiqamətlərindən biri isə Vətən müharibəsindən sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərdə tarixi-mədəni irsin bərpasıdır. Qarabağda uzun illər ərzində dağıdılmış, təhqir edilmiş və baxımsız vəziyyətə salınmış dini və mədəni abidələrin bərpası yalnız tikinti məsələsi deyil, milli yaddaşın yenidən dirçəldilməsidir.

Heydər Əliyev Fondunun bu istiqamətdə fəaliyyəti Ağdam, Şuşa və Zəngilan kimi şəhərlərdə həyata keçirilən layihələrdə özünü göstərir. Ağdam Cümə məscidinin bərpası, Şuşanın tarixi məscidlərinin, Molla Pənah Vaqifin muzey-məqbərə kompleksinin, Mehmandarovların malikanə kompleksinin və digər mədəni irs nümunələrinin bərpası Qarabağın tarixi simasının yenidən formalaşdırılmasına xidmət edir. Bu işlərdə məqsəd yalnız dağıdılmış tikililəri yenidən qurmaq deyil, onların tarixi-memarlıq xüsusiyyətlərini mümkün qədər qoruyaraq gələcək nəsillərə çatdırmaqdır.

Şuşanın Yuxarı və Aşağı Gövhər Ağa, Saatlı, Mamayı və Çöl Qala məscidləri ilə bağlı aparılan bərpa işləri bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Tarixi məkanların bərpası ilə yanaşı, şəhərin mədəni həyatının yenidən canlandırılması istiqamətində də mühüm addımlar atılır. Beləliklə, Şuşada bərpa prosesi yalnız ayrı-ayrı abidələrin deyil, bütöv şəhər mühitinin dirçəldilməsinə yönəlib.

Bu fəaliyyətin mənası Azərbaycan qadınının müasir obrazında da öz əksini tapır. Çünki qadın əməyinin əsas xüsusiyyəti yalnız görülən işin miqyası deyil, onun gələcəyə hesablanmasıdır. Məktəb tikmək gələcəyin savadlı nəslini yetişdirmək, xəstəyə qayğı göstərmək insan həyatına dəyər vermək, mədəni irsi qorumaq xalqın yaddaşını yaşatmaq, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə tarixi abidələri bərpa etmək isə gələcək nəsillərin öz keçmişi ilə bağını möhkəmləndirməkdir.

Azərbaycan qadınının gücü də məhz bu bütövlükdə görünür. O, həm ailədə, həm əmək kollektivində, həm ictimai həyatda, həm də dövlətin inkişafında öz məsuliyyətini daşıyır. Mehriban xanım Əliyevanın fəaliyyəti də bu baxımdan Azərbaycan qadınının müasir nümunələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər: təhsilə, səhiyyəyə, sosial məsələlərə və mədəni irsə yönəlmiş fəaliyyət bir tərəfdən insan amilinə xidmət edir, digər tərəfdən Azərbaycanı və onun dəyərlərini daha geniş dünyaya tanıdır.

Azərbaycan qadını üçün 1998-ci ildə açılan yeni ictimai mərhələ bu gün daha geniş məzmun daşıyır. O, artıq yalnız cəmiyyətin inkişafında iştirak edən deyil, həmin inkişafın istiqamətlərini müəyyənləşdirən fəal qüvvələrdən biridir. Onun zəhməti təhsildə gələcəyə, səhiyyədə insan həyatına, mədəniyyətdə milli yaddaşa, Qarabağdakı bərpa işlərində isə tariximizin yenidən yaşadılmasına xidmət edir.

Bu baxımdan Azərbaycan qadınının bu günə kimi, keçdiyi yol yalnız statistik göstəricilərlə ölçülə bilməz. Bu yol minlərlə qadının gündəlik zəhməti, fədakarlığı və Vətənə bağlılığı ilə yazılıb. Onların hər birinin əməyində Azərbaycan cəmiyyətinin inkişafına verilən töhfə var.

Qadının əməyinə verilən qiymət, əslində, cəmiyyətin öz gələcəyinə verdiyi qiymətdir. Azərbaycan qadını isə bu gələcəyi bu gün öz zəhməti ilə qurur məktəbdə, xəstəxanada, elmi laboratoriyada, mədəniyyət ocağında, dövlət idarəsində, ailədə və Vətənimizin yenidən qurulan bölgələrində. Bu zəhmət Azərbaycanın sabahına çevrilən ən qiymətli sərvətlərdən biridir.

Nurəngiz Adilqızı

Bu gün – sentyabrın 9-u Beynəlxalq Təhsilin Hücumdan Müdafiəsi Günüdür. Bu əlamətdar günün mahiyyəti olduqca aydındır: müharibə və silahlı münaqişələr zamanı məktəblər, universitetlər, müəllimlər və şagirdlər hədəfə çevrilməməli, uşaqların təhsil hüququ istənilən şəraitdə qorunmalıdır.

Beynəlxalq Təhsilin Hücumdan Müdafiəsi Günü BMT Baş Assambleyasının 28 may 2020-ci ildə qəbul etdiyi müvafiq qətnamə ilə təsis edilib. Qətnamə sentyabrın 9-nu bu məqsədlə beynəlxalq gün elan edib. Gün ilk dəfə 2020-ci ildə qeyd olunub. Beləliklə, cəmi bir neçə il əvvəl təsis edilməsinə baxmayaraq, bu tarix artıq müharibələrin uşaqların təhsil hüququna təsirini dünyaya xatırladan mühüm beynəlxalq platformaya çevrilib.

Bu günün təsis edilməsinin arxasında ciddi reallıq dayanır. Müasir münaqişələrdə məktəblər yalnız təhsil müəssisəsi kimi deyil, bəzən hücumların, dağıntıların və hərbi istifadənin obyektinə çevrilir. Nəticədə uşaqlar həyatlarını itirir, müəllimlər zərər çəkir, məktəblər dağıdılır, milyonlarla uşaq təhsildən uzaq düşür. Halbuki beynəlxalq humanitar hüquq mülki şəxslərin və mülki obyektlərin, o cümlədən təhsil müəssisələrinin qorunmasını tələb edir.

UNESCO-nun 2026-cı il məlumatları problemin miqyasının nə qədər böyük olduğunu göstərir. 2025-ci ildə dünyada məktəblərə 1 680 hücum BMT tərəfindən təsdiqlənib. Bu, 2024-cü ildə qeydə alınan 1 265 hücumla müqayisədə 33 faiz artım deməkdir. Daha geniş mənzərədə isə 258 milyon uşaq və yeniyetmənin təhsili müxtəlif böhranlardan təsirlənir; onların 93 milyonu ümumiyyətlə məktəbdən kənarda qalıb.

UNICEF-in 2026-cı ildə açıqladığı məlumatlara əsasən, 2005–2025-ci illər arasında münaqişə şəraitində məktəblərə və xəstəxanalara 23 mindən çox hücum BMT tərəfindən təsdiqlənib. Eyni dövrdə məktəblərdən və xəstəxanalardan hərbi məqsədlərlə istifadə ilə bağlı 4 mindən çox hal sənədləşdirilib. Bu rəqəmlər göstərir ki, söhbət ayrı-ayrı hadisələrdən deyil, uzun illər davam edən qlobal problemdən gedir.

Problemin coğrafiyası da genişdir. Münaqişələrin davam etdiyi Myanmar, Yaxın Şərq, Qəzza, Konqo Demokratik Respublikası, Sudan, Ukrayna və Yəmən kimi ərazilərdə təhsil sistemi ağır zərbələrlə üzləşib. UNESCO-nun məlumatına görə, 2023-cü ildə yalnız Fələstin ərazisində təhsilə qarşı 720 hücum qeydə alınıb. 2024-cü ilin iyuluna olan məlumata görə isə Qəzzadakı məktəblərin 61 faizi birbaşa zərər görmüşdü.

Təhsilə hücumun nəticəsi məktəb binasının dağıdılması ilə bitmir. Məktəb bağlandıqda uşaq yalnız dərsdən deyil, təhlükəsiz sosial mühitdən, müəllim dəstəyindən və gələcəyə hazırlıq imkanından məhrum olur. Uzunmüddətli münaqişələr uşaqların psixoloji vəziyyətinə, sosial inkişafına və gələcək əmək imkanlarına da ciddi təsir göstərir. UNICEF xüsusi vurğulayır ki, təhsildən kənarda qalan uşaqlar zorakılıq, istismar və silahlı qruplara cəlbetmə baxımından daha həssas vəziyyətə düşürlər.

Bu istiqamətdə beynəlxalq səviyyədə mühüm təşəbbüslərdən biri də Təhlükəsiz Məktəblər Bəyannaməsidir. Sənəd 2015-ci ilin mayında Norveçin Oslo şəhərində dövlətlərin imzasına açılıb. Onun əsas məqsədi silahlı münaqişələr zamanı şagirdlərin, müəllimlərin, məktəb və universitetlərin daha yaxşı qorunması, təhsilin davamlılığının təmin edilməsi və məktəblərdən hərbi məqsədlərlə istifadənin qarşısının alınmasıdır. 2026-cı ilin aprel ayına olan məlumata görə, 123 dövlət Bəyannaməni dəstəkləyib.

Azərbaycan üçün bu beynəlxalq günün xüsusi əhəmiyyəti var. Çünki xalqımız təhsilin müharibə və işğaldan necə zərər çəkə biləcəyini öz tarixi təcrübəsində yaşayıb. Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü nəticəsində ölkənin beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazisinin 20 faizi təxminən 30 il işğal altında qalıb, 1 milyondan çox azərbaycanlı qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşüb. İşğal olunmuş ərazilərdə yaşayış məntəqələri ilə yanaşı, təhsil və digər sosial infrastruktur da dağıdılıb. Rəsmi məlumatlara görə, həmin ərazilərdə 693 məktəb və 855 uşaq bağçasının dağıdıldığı göstərilir.

Bu faktlar göstərir ki, Azərbaycanda təhsilin müdafiəsi anlayışı yalnız bugünün təhlükəsizlik məsələsi deyil, həm də tarixi yaddaş məsələsidir. İşğal illərində doğma torpaqlarından didərgin salınmış uşaqlar təhsillərini başqa bölgələrdə davam etdirməli oldular. Dövlət qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri həmin uşaqların təhsil hüququnun təmin edilməsi idi.

2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycanın qarşısında yeni mərhələ – işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası və Böyük Qayıdış prosesi başladı. Bu prosesdə təhsil xüsusi yer tutur. Azərbaycan dövlətinin Böyük Qayıdış siyasətində yeni yaşayış məntəqələrinin yaradılması ilə yanaşı, müasir məktəblərin və digər təhsil müəssisələrinin qurulması da əsas istiqamətlərdən biri kimi müəyyənləşdirilib.

Görülən işlərin miqyası artıq rəqəmlərdə də öz əksini tapır. Elm və Təhsil Nazirliyinin məlumatına görə, 2025-ci ildə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə 21 ümumi təhsil müəssisəsi və 14 məktəbəqədər təhsil müəssisəsi tikilib. Həmin dövrdə fəaliyyət göstərən 20 ümumi təhsil müəssisəsində 3 902 şagird təhsil alıb. 2025–2026-cı tədris ilində isə azad edilmiş ərazilərdə 25 ümumi təhsil və 12 məktəbəqədər təhsil müəssisəsi fəaliyyət göstərib.

Lakin işğaldan azad edilmiş ərazilərdə təhsilin tam təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün qarşıda duran mühüm məsələlərdən biri də mina və partlamamış hərbi sursat təhlükəsidir. UNICEF-in məlumatına görə, 2020-ci ilin noyabrından etibarən Azərbaycanda partlayıcı sursatlar nəticəsində 65 nəfər həlak olub, 289 nəfər yaralanıb və onların arasında 9 uşaq var. Buna görə mina təhlükəsi barədə maarifləndirmə uşaqların təhlükəsizliyinin təmin edilməsinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib.

Bu gün Azərbaycanın azad edilmiş şəhər və kəndlərində məktəblərin yenidən qurulması sadəcə tikinti layihəsi deyil. Hər yeni məktəb illərlə davam edən işğaldan sonra həyatın bərpasının, uşaqların doğma yurda qayıdışının və gələcəyin qurulmasının rəmzidir. Dağıdılmış məktəbin yerində müasir təhsil ocağının yaradılması müharibənin yaratdığı fəsadlara verilən ən mənalı cavablardan biridir.

Beynəlxalq Təhsilin Hücumdan Müdafiəsi Gününün dünyaya verdiyi əsas mesaj da məhz budur: məktəb heç bir müharibədə hədəf olmamalıdır. Çünki təhsilə atılan hər zərbə bir binanı deyil, bir uşağın gələcəyini, bir ailənin ümidini, bütöv cəmiyyətin inkişaf imkanını yaralayır.

Bu baxımdan sentyabrın 9-u yalnız təhsil müəssisələrinin fiziki təhlükəsizliyinə diqqət yetirmək üçün təqvimdə müəyyənləşdirilmiş tarix deyil. Bu gün bəşəriyyətə xatırladır ki, müharibələr nə qədər ağır olsa da, uşaqların bilik əldə etmək, məktəbə getmək və gələcək qurmaq hüququ toxunulmaz qalmalıdır.

Bu gün – sentyabrın 9-u Beynəlxalq Təhsilin Hücumdan Müdafiəsi Günüdür. Bu əlamətdar günün mahiyyəti olduqca aydındır: müharibə və silahlı münaqişələr zamanı məktəblər, universitetlər, müəllimlər və şagirdlər hədəfə çevrilməməli, uşaqların təhsil hüququ istənilən şəraitdə qorunmalıdır.

Beynəlxalq Təhsilin Hücumdan Müdafiəsi Günü BMT Baş Assambleyasının 28 may 2020-ci ildə qəbul etdiyi müvafiq qətnamə ilə təsis edilib. Qətnamə sentyabrın 9-nu bu məqsədlə beynəlxalq gün elan edib. Gün ilk dəfə 2020-ci ildə qeyd olunub. Beləliklə, cəmi bir neçə il əvvəl təsis edilməsinə baxmayaraq, bu tarix artıq müharibələrin uşaqların təhsil hüququna təsirini dünyaya xatırladan mühüm beynəlxalq platformaya çevrilib.

Bu günün təsis edilməsinin arxasında ciddi reallıq dayanır. Müasir münaqişələrdə məktəblər yalnız təhsil müəssisəsi kimi deyil, bəzən hücumların, dağıntıların və hərbi istifadənin obyektinə çevrilir. Nəticədə uşaqlar həyatlarını itirir, müəllimlər zərər çəkir, məktəblər dağıdılır, milyonlarla uşaq təhsildən uzaq düşür. Halbuki beynəlxalq humanitar hüquq mülki şəxslərin və mülki obyektlərin, o cümlədən təhsil müəssisələrinin qorunmasını tələb edir.

UNESCO-nun 2026-cı il məlumatları problemin miqyasının nə qədər böyük olduğunu göstərir. 2025-ci ildə dünyada məktəblərə 1 680 hücum BMT tərəfindən təsdiqlənib. Bu, 2024-cü ildə qeydə alınan 1 265 hücumla müqayisədə 33 faiz artım deməkdir. Daha geniş mənzərədə isə 258 milyon uşaq və yeniyetmənin təhsili müxtəlif böhranlardan təsirlənir; onların 93 milyonu ümumiyyətlə məktəbdən kənarda qalıb.

UNICEF-in 2026-cı ildə açıqladığı məlumatlara əsasən, 2005–2025-ci illər arasında münaqişə şəraitində məktəblərə və xəstəxanalara 23 mindən çox hücum BMT tərəfindən təsdiqlənib. Eyni dövrdə məktəblərdən və xəstəxanalardan hərbi məqsədlərlə istifadə ilə bağlı 4 mindən çox hal sənədləşdirilib. Bu rəqəmlər göstərir ki, söhbət ayrı-ayrı hadisələrdən deyil, uzun illər davam edən qlobal problemdən gedir.

Problemin coğrafiyası da genişdir. Münaqişələrin davam etdiyi Myanmar, Yaxın Şərq, Qəzza, Konqo Demokratik Respublikası, Sudan, Ukrayna və Yəmən kimi ərazilərdə təhsil sistemi ağır zərbələrlə üzləşib. UNESCO-nun məlumatına görə, 2023-cü ildə yalnız Fələstin ərazisində təhsilə qarşı 720 hücum qeydə alınıb. 2024-cü ilin iyuluna olan məlumata görə isə Qəzzadakı məktəblərin 61 faizi birbaşa zərər görmüşdü.

Təhsilə hücumun nəticəsi məktəb binasının dağıdılması ilə bitmir. Məktəb bağlandıqda uşaq yalnız dərsdən deyil, təhlükəsiz sosial mühitdən, müəllim dəstəyindən və gələcəyə hazırlıq imkanından məhrum olur. Uzunmüddətli münaqişələr uşaqların psixoloji vəziyyətinə, sosial inkişafına və gələcək əmək imkanlarına da ciddi təsir göstərir. UNICEF xüsusi vurğulayır ki, təhsildən kənarda qalan uşaqlar zorakılıq, istismar və silahlı qruplara cəlbetmə baxımından daha həssas vəziyyətə düşürlər.

Bu istiqamətdə beynəlxalq səviyyədə mühüm təşəbbüslərdən biri də Təhlükəsiz Məktəblər Bəyannaməsidir. Sənəd 2015-ci ilin mayında Norveçin Oslo şəhərində dövlətlərin imzasına açılıb. Onun əsas məqsədi silahlı münaqişələr zamanı şagirdlərin, müəllimlərin, məktəb və universitetlərin daha yaxşı qorunması, təhsilin davamlılığının təmin edilməsi və məktəblərdən hərbi məqsədlərlə istifadənin qarşısının alınmasıdır. 2026-cı ilin aprel ayına olan məlumata görə, 123 dövlət Bəyannaməni dəstəkləyib.

Azərbaycan üçün bu beynəlxalq günün xüsusi əhəmiyyəti var. Çünki xalqımız təhsilin müharibə və işğaldan necə zərər çəkə biləcəyini öz tarixi təcrübəsində yaşayıb. Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü nəticəsində ölkənin beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazisinin 20 faizi təxminən 30 il işğal altında qalıb, 1 milyondan çox azərbaycanlı qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşüb. İşğal olunmuş ərazilərdə yaşayış məntəqələri ilə yanaşı, təhsil və digər sosial infrastruktur da dağıdılıb. Rəsmi məlumatlara görə, həmin ərazilərdə 693 məktəb və 855 uşaq bağçasının dağıdıldığı göstərilir.

Bu faktlar göstərir ki, Azərbaycanda təhsilin müdafiəsi anlayışı yalnız bugünün təhlükəsizlik məsələsi deyil, həm də tarixi yaddaş məsələsidir. İşğal illərində doğma torpaqlarından didərgin salınmış uşaqlar təhsillərini başqa bölgələrdə davam etdirməli oldular. Dövlət qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri həmin uşaqların təhsil hüququnun təmin edilməsi idi.

2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycanın qarşısında yeni mərhələ – işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası və Böyük Qayıdış prosesi başladı. Bu prosesdə təhsil xüsusi yer tutur. Azərbaycan dövlətinin Böyük Qayıdış siyasətində yeni yaşayış məntəqələrinin yaradılması ilə yanaşı, müasir məktəblərin və digər təhsil müəssisələrinin qurulması da əsas istiqamətlərdən biri kimi müəyyənləşdirilib.

Görülən işlərin miqyası artıq rəqəmlərdə də öz əksini tapır. Elm və Təhsil Nazirliyinin məlumatına görə, 2025-ci ildə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə 21 ümumi təhsil müəssisəsi və 14 məktəbəqədər təhsil müəssisəsi tikilib. Həmin dövrdə fəaliyyət göstərən 20 ümumi təhsil müəssisəsində 3 902 şagird təhsil alıb. 2025–2026-cı tədris ilində isə azad edilmiş ərazilərdə 25 ümumi təhsil və 12 məktəbəqədər təhsil müəssisəsi fəaliyyət göstərib.

Lakin işğaldan azad edilmiş ərazilərdə təhsilin tam təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün qarşıda duran mühüm məsələlərdən biri də mina və partlamamış hərbi sursat təhlükəsidir. UNICEF-in məlumatına görə, 2020-ci ilin noyabrından etibarən Azərbaycanda partlayıcı sursatlar nəticəsində 65 nəfər həlak olub, 289 nəfər yaralanıb və onların arasında 9 uşaq var. Buna görə mina təhlükəsi barədə maarifləndirmə uşaqların təhlükəsizliyinin təmin edilməsinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib.

Bu gün Azərbaycanın azad edilmiş şəhər və kəndlərində məktəblərin yenidən qurulması sadəcə tikinti layihəsi deyil. Hər yeni məktəb illərlə davam edən işğaldan sonra həyatın bərpasının, uşaqların doğma yurda qayıdışının və gələcəyin qurulmasının rəmzidir. Dağıdılmış məktəbin yerində müasir təhsil ocağının yaradılması müharibənin yaratdığı fəsadlara verilən ən mənalı cavablardan biridir.

Beynəlxalq Təhsilin Hücumdan Müdafiəsi Gününün dünyaya verdiyi əsas mesaj da məhz budur: məktəb heç bir müharibədə hədəf olmamalıdır. Çünki təhsilə atılan hər zərbə bir binanı deyil, bir uşağın gələcəyini, bir ailənin ümidini, bütöv cəmiyyətin inkişaf imkanını yaralayır.

Bu baxımdan sentyabrın 9-u yalnız təhsil müəssisələrinin fiziki təhlükəsizliyinə diqqət yetirmək üçün təqvimdə müəyyənləşdirilmiş tarix deyil. Bu gün bəşəriyyətə xatırladır ki, müharibələr nə qədər ağır olsa da, uşaqların bilik əldə etmək, məktəbə getmək və gələcək qurmaq hüququ toxunulmaz qalmalıdır.

Bu gün – sentyabrın 9-u Beynəlxalq Təhsilin Hücumdan Müdafiəsi Günüdür. Bu əlamətdar günün mahiyyəti olduqca aydındır: müharibə və silahlı münaqişələr zamanı məktəblər, universitetlər, müəllimlər və şagirdlər hədəfə çevrilməməli, uşaqların təhsil hüququ istənilən şəraitdə qorunmalıdır.

Beynəlxalq Təhsilin Hücumdan Müdafiəsi Günü BMT Baş Assambleyasının 28 may 2020-ci ildə qəbul etdiyi müvafiq qətnamə ilə təsis edilib. Qətnamə sentyabrın 9-nu bu məqsədlə beynəlxalq gün elan edib. Gün ilk dəfə 2020-ci ildə qeyd olunub. Beləliklə, cəmi bir neçə il əvvəl təsis edilməsinə baxmayaraq, bu tarix artıq müharibələrin uşaqların təhsil hüququna təsirini dünyaya xatırladan mühüm beynəlxalq platformaya çevrilib.

Bu günün təsis edilməsinin arxasında ciddi reallıq dayanır. Müasir münaqişələrdə məktəblər yalnız təhsil müəssisəsi kimi deyil, bəzən hücumların, dağıntıların və hərbi istifadənin obyektinə çevrilir. Nəticədə uşaqlar həyatlarını itirir, müəllimlər zərər çəkir, məktəblər dağıdılır, milyonlarla uşaq təhsildən uzaq düşür. Halbuki beynəlxalq humanitar hüquq mülki şəxslərin və mülki obyektlərin, o cümlədən təhsil müəssisələrinin qorunmasını tələb edir.

UNESCO-nun 2026-cı il məlumatları problemin miqyasının nə qədər böyük olduğunu göstərir. 2025-ci ildə dünyada məktəblərə 1 680 hücum BMT tərəfindən təsdiqlənib. Bu, 2024-cü ildə qeydə alınan 1 265 hücumla müqayisədə 33 faiz artım deməkdir. Daha geniş mənzərədə isə 258 milyon uşaq və yeniyetmənin təhsili müxtəlif böhranlardan təsirlənir; onların 93 milyonu ümumiyyətlə məktəbdən kənarda qalıb.

UNICEF-in 2026-cı ildə açıqladığı məlumatlara əsasən, 2005–2025-ci illər arasında münaqişə şəraitində məktəblərə və xəstəxanalara 23 mindən çox hücum BMT tərəfindən təsdiqlənib. Eyni dövrdə məktəblərdən və xəstəxanalardan hərbi məqsədlərlə istifadə ilə bağlı 4 mindən çox hal sənədləşdirilib. Bu rəqəmlər göstərir ki, söhbət ayrı-ayrı hadisələrdən deyil, uzun illər davam edən qlobal problemdən gedir.

Problemin coğrafiyası da genişdir. Münaqişələrin davam etdiyi Myanmar, Yaxın Şərq, Qəzza, Konqo Demokratik Respublikası, Sudan, Ukrayna və Yəmən kimi ərazilərdə təhsil sistemi ağır zərbələrlə üzləşib. UNESCO-nun məlumatına görə, 2023-cü ildə yalnız Fələstin ərazisində təhsilə qarşı 720 hücum qeydə alınıb. 2024-cü ilin iyuluna olan məlumata görə isə Qəzzadakı məktəblərin 61 faizi birbaşa zərər görmüşdü.

Təhsilə hücumun nəticəsi məktəb binasının dağıdılması ilə bitmir. Məktəb bağlandıqda uşaq yalnız dərsdən deyil, təhlükəsiz sosial mühitdən, müəllim dəstəyindən və gələcəyə hazırlıq imkanından məhrum olur. Uzunmüddətli münaqişələr uşaqların psixoloji vəziyyətinə, sosial inkişafına və gələcək əmək imkanlarına da ciddi təsir göstərir. UNICEF xüsusi vurğulayır ki, təhsildən kənarda qalan uşaqlar zorakılıq, istismar və silahlı qruplara cəlbetmə baxımından daha həssas vəziyyətə düşürlər.

Bu istiqamətdə beynəlxalq səviyyədə mühüm təşəbbüslərdən biri də Təhlükəsiz Məktəblər Bəyannaməsidir. Sənəd 2015-ci ilin mayında Norveçin Oslo şəhərində dövlətlərin imzasına açılıb. Onun əsas məqsədi silahlı münaqişələr zamanı şagirdlərin, müəllimlərin, məktəb və universitetlərin daha yaxşı qorunması, təhsilin davamlılığının təmin edilməsi və məktəblərdən hərbi məqsədlərlə istifadənin qarşısının alınmasıdır. 2026-cı ilin aprel ayına olan məlumata görə, 123 dövlət Bəyannaməni dəstəkləyib.

Azərbaycan üçün bu beynəlxalq günün xüsusi əhəmiyyəti var. Çünki xalqımız təhsilin müharibə və işğaldan necə zərər çəkə biləcəyini öz tarixi təcrübəsində yaşayıb. Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü nəticəsində ölkənin beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazisinin 20 faizi təxminən 30 il işğal altında qalıb, 1 milyondan çox azərbaycanlı qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşüb. İşğal olunmuş ərazilərdə yaşayış məntəqələri ilə yanaşı, təhsil və digər sosial infrastruktur da dağıdılıb. Rəsmi məlumatlara görə, həmin ərazilərdə 693 məktəb və 855 uşaq bağçasının dağıdıldığı göstərilir.

Bu faktlar göstərir ki, Azərbaycanda təhsilin müdafiəsi anlayışı yalnız bugünün təhlükəsizlik məsələsi deyil, həm də tarixi yaddaş məsələsidir. İşğal illərində doğma torpaqlarından didərgin salınmış uşaqlar təhsillərini başqa bölgələrdə davam etdirməli oldular. Dövlət qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri həmin uşaqların təhsil hüququnun təmin edilməsi idi.

2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycanın qarşısında yeni mərhələ – işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası və Böyük Qayıdış prosesi başladı. Bu prosesdə təhsil xüsusi yer tutur. Azərbaycan dövlətinin Böyük Qayıdış siyasətində yeni yaşayış məntəqələrinin yaradılması ilə yanaşı, müasir məktəblərin və digər təhsil müəssisələrinin qurulması da əsas istiqamətlərdən biri kimi müəyyənləşdirilib.

Görülən işlərin miqyası artıq rəqəmlərdə də öz əksini tapır. Elm və Təhsil Nazirliyinin məlumatına görə, 2025-ci ildə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə 21 ümumi təhsil müəssisəsi və 14 məktəbəqədər təhsil müəssisəsi tikilib. Həmin dövrdə fəaliyyət göstərən 20 ümumi təhsil müəssisəsində 3 902 şagird təhsil alıb. 2025–2026-cı tədris ilində isə azad edilmiş ərazilərdə 25 ümumi təhsil və 12 məktəbəqədər təhsil müəssisəsi fəaliyyət göstərib.

Lakin işğaldan azad edilmiş ərazilərdə təhsilin tam təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün qarşıda duran mühüm məsələlərdən biri də mina və partlamamış hərbi sursat təhlükəsidir. UNICEF-in məlumatına görə, 2020-ci ilin noyabrından etibarən Azərbaycanda partlayıcı sursatlar nəticəsində 65 nəfər həlak olub, 289 nəfər yaralanıb və onların arasında 9 uşaq var. Buna görə mina təhlükəsi barədə maarifləndirmə uşaqların təhlükəsizliyinin təmin edilməsinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib.

Bu gün Azərbaycanın azad edilmiş şəhər və kəndlərində məktəblərin yenidən qurulması sadəcə tikinti layihəsi deyil. Hər yeni məktəb illərlə davam edən işğaldan sonra həyatın bərpasının, uşaqların doğma yurda qayıdışının və gələcəyin qurulmasının rəmzidir. Dağıdılmış məktəbin yerində müasir təhsil ocağının yaradılması müharibənin yaratdığı fəsadlara verilən ən mənalı cavablardan biridir.

Beynəlxalq Təhsilin Hücumdan Müdafiəsi Gününün dünyaya verdiyi əsas mesaj da məhz budur: məktəb heç bir müharibədə hədəf olmamalıdır. Çünki təhsilə atılan hər zərbə bir binanı deyil, bir uşağın gələcəyini, bir ailənin ümidini, bütöv cəmiyyətin inkişaf imkanını yaralayır.

Bu baxımdan sentyabrın 9-u yalnız təhsil müəssisələrinin fiziki təhlükəsizliyinə diqqət yetirmək üçün təqvimdə müəyyənləşdirilmiş tarix deyil. Bu gün bəşəriyyətə xatırladır ki, müharibələr nə qədər ağır olsa da, uşaqların bilik əldə etmək, məktəbə getmək və gələcək qurmaq hüququ toxunulmaz qalmalıdır.

25 avqust – Xalq şairi Fikrət Qocanın doğum günüdür

Azərbaycan poeziyasının özünəməxsus simalarından olan Xalq şairi Fikrət Qoca zəngin yaradıcılığı və milli ədəbiyyatımıza xidmətləri ilə yaddaşlarda yaşayan sənətkarlardandır. O, 1935-ci il avqustun 25-də Ağdaş rayonunun Kotanarx kəndində anadan olub.

Fikrət Qoca 1960-cı illərdə Azərbaycan poeziyasına gələn və ədəbiyyatımıza yeni nəfəs gətirən şairlər nəslinin tanınmış nümayəndələrindən idi. Onun yaradıcılığında insan və zaman, Vətən və xalq, mənəvi dəyərlər və həyat fəlsəfəsi mühüm yer tutur. Şairin poetik dili sadəliyi, səmimiliyi və dərin məzmunu ilə seçilir.

Fikrət Qocanın yaradıcılıq irsi genişdir. “Qağayı”, “Hamıya borcluyam”, “Dənizdə ay çiməndə”, “Gül ömrü”, “İnsan xasiyyəti”, “Ömürdən səhifələr”, “Mavi dünyanın adamları”, “Sükutun səsi” və digər kitabları onun çoxşaxəli yaradıcılığını əks etdirir. Şair poeziya ilə yanaşı, nəsr və dramaturgiya sahəsində də qələmini sınayıb, tərcüməçilik fəaliyyəti ilə Azərbaycan oxucusunu dünya ədəbiyyatının nümunələri ilə tanış edib.

Onun yaradıcılığında Vətən mövzusu xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Fikrət Qoca Azərbaycanın taleyini, xalqımızın azadlıq və istiqlal mübarizəsini, milli-mənəvi dəyərlərimizi öz əsərlərində böyük vətəndaşlıq duyğusu ilə ifadə edib. 20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş əsərlərində xalqımızın yaşadığı ağır sarsıntıları və milli iradəsini bədii sözün gücü ilə əks etdirib.

Fikrət Qoca həm də uzun illər ədəbi-mədəni prosesin fəal iştirakçısı olub. Azərbaycan Yazıçılar Birliyində müxtəlif vəzifələrdə çalışıb, “Qobustan” jurnalına rəhbərlik edib. Onun şeirlərinə bəstələnmiş mahnılar isə poeziyasının daha geniş auditoriyaya çatmasına xidmət edib.

Görkəmli şairin ədəbiyyat qarşısındakı xidmətləri dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilib. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 1 sentyabr 2015-ci il tarixli Sərəncamı ilə Fikrət Qoca Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafında böyük xidmətlərinə görə “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib.

2020-ci il avqustun 24-də isə Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Fikrət Qoca Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında xüsusi xidmətlərinə görə “İstiqlal” ordeni ilə təltif olunub. Həmin gün Prezident İlham Əliyev şairə telefonla zəng edərək onu yubileyi münasibətilə təbrik edib və yaradıcılığında uğurlar arzulayıb. Dövlət başçısı Fikrət Qocanın Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafındakı xüsusi xidmətlərini, əsərlərinin geniş oxucu auditoriyasında doğurduğu marağı xüsusi qeyd edib.

Fikrət Qocanın 90 illik yubileyinin dövlət səviyyəsində qeyd edilməsi də onun Azərbaycan ədəbiyyatındakı mövqeyinin göstəricisidir. Prezident İlham Əliyevin 8 may 2025-ci il tarixli Sərəncamında şairin milli şeir ənənələrindən və dünya bədii fikrinin nailiyyətlərindən bəhrələnərək özünəməxsus yaradıcılıq üslubu formalaşdırdığı və Azərbaycan poeziyasına yeni ovqat gətirdiyi vurğulanıb.

Fikrət Qocanın yaradıcılıq yolu bir həqiqəti təsdiqləyir: əsl sənətkarın ömrü onun yaşadığı illərlə deyil, yaratdığı əsərlərin xalqın yaddaşında yaşadığı müddətlə ölçülür.

Şairin söz dünyası, Vətən sevgisi, insana və həyata fəlsəfi münasibəti bundan sonra da oxucular üçün mənəvi dəyər olaraq qalacaq.

Nurəngiz Adilqızı

25 avqust – Xalq şairi Fikrət Qocanın doğum günüdür

Azərbaycan poeziyasının özünəməxsus simalarından olan Xalq şairi Fikrət Qoca zəngin yaradıcılığı və milli ədəbiyyatımıza xidmətləri ilə yaddaşlarda yaşayan sənətkarlardandır. O, 1935-ci il avqustun 25-də Ağdaş rayonunun Kotanarx kəndində anadan olub.

Fikrət Qoca 1960-cı illərdə Azərbaycan poeziyasına gələn və ədəbiyyatımıza yeni nəfəs gətirən şairlər nəslinin tanınmış nümayəndələrindən idi. Onun yaradıcılığında insan və zaman, Vətən və xalq, mənəvi dəyərlər və həyat fəlsəfəsi mühüm yer tutur. Şairin poetik dili sadəliyi, səmimiliyi və dərin məzmunu ilə seçilir.

Fikrət Qocanın yaradıcılıq irsi genişdir. “Qağayı”, “Hamıya borcluyam”, “Dənizdə ay çiməndə”, “Gül ömrü”, “İnsan xasiyyəti”, “Ömürdən səhifələr”, “Mavi dünyanın adamları”, “Sükutun səsi” və digər kitabları onun çoxşaxəli yaradıcılığını əks etdirir. Şair poeziya ilə yanaşı, nəsr və dramaturgiya sahəsində də qələmini sınayıb, tərcüməçilik fəaliyyəti ilə Azərbaycan oxucusunu dünya ədəbiyyatının nümunələri ilə tanış edib.

Onun yaradıcılığında Vətən mövzusu xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Fikrət Qoca Azərbaycanın taleyini, xalqımızın azadlıq və istiqlal mübarizəsini, milli-mənəvi dəyərlərimizi öz əsərlərində böyük vətəndaşlıq duyğusu ilə ifadə edib. 20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş əsərlərində xalqımızın yaşadığı ağır sarsıntıları və milli iradəsini bədii sözün gücü ilə əks etdirib.

Fikrət Qoca həm də uzun illər ədəbi-mədəni prosesin fəal iştirakçısı olub. Azərbaycan Yazıçılar Birliyində müxtəlif vəzifələrdə çalışıb, “Qobustan” jurnalına rəhbərlik edib. Onun şeirlərinə bəstələnmiş mahnılar isə poeziyasının daha geniş auditoriyaya çatmasına xidmət edib.

Görkəmli şairin ədəbiyyat qarşısındakı xidmətləri dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilib. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 1 sentyabr 2015-ci il tarixli Sərəncamı ilə Fikrət Qoca Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafında böyük xidmətlərinə görə “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib.

2020-ci il avqustun 24-də isə Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Fikrət Qoca Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında xüsusi xidmətlərinə görə “İstiqlal” ordeni ilə təltif olunub. Həmin gün Prezident İlham Əliyev şairə telefonla zəng edərək onu yubileyi münasibətilə təbrik edib və yaradıcılığında uğurlar arzulayıb. Dövlət başçısı Fikrət Qocanın Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafındakı xüsusi xidmətlərini, əsərlərinin geniş oxucu auditoriyasında doğurduğu marağı xüsusi qeyd edib.

Fikrət Qocanın 90 illik yubileyinin dövlət səviyyəsində qeyd edilməsi də onun Azərbaycan ədəbiyyatındakı mövqeyinin göstəricisidir. Prezident İlham Əliyevin 8 may 2025-ci il tarixli Sərəncamında şairin milli şeir ənənələrindən və dünya bədii fikrinin nailiyyətlərindən bəhrələnərək özünəməxsus yaradıcılıq üslubu formalaşdırdığı və Azərbaycan poeziyasına yeni ovqat gətirdiyi vurğulanıb.

Fikrət Qocanın yaradıcılıq yolu bir həqiqəti təsdiqləyir: əsl sənətkarın ömrü onun yaşadığı illərlə deyil, yaratdığı əsərlərin xalqın yaddaşında yaşadığı müddətlə ölçülür.

Şairin söz dünyası, Vətən sevgisi, insana və həyata fəlsəfi münasibəti bundan sonra da oxucular üçün mənəvi dəyər olaraq qalacaq.

Nurəngiz Adilqızı

25 avqust – Xalq şairi Fikrət Qocanın doğum günüdür

Azərbaycan poeziyasının özünəməxsus simalarından olan Xalq şairi Fikrət Qoca zəngin yaradıcılığı və milli ədəbiyyatımıza xidmətləri ilə yaddaşlarda yaşayan sənətkarlardandır. O, 1935-ci il avqustun 25-də Ağdaş rayonunun Kotanarx kəndində anadan olub.

Fikrət Qoca 1960-cı illərdə Azərbaycan poeziyasına gələn və ədəbiyyatımıza yeni nəfəs gətirən şairlər nəslinin tanınmış nümayəndələrindən idi. Onun yaradıcılığında insan və zaman, Vətən və xalq, mənəvi dəyərlər və həyat fəlsəfəsi mühüm yer tutur. Şairin poetik dili sadəliyi, səmimiliyi və dərin məzmunu ilə seçilir.

Fikrət Qocanın yaradıcılıq irsi genişdir. “Qağayı”, “Hamıya borcluyam”, “Dənizdə ay çiməndə”, “Gül ömrü”, “İnsan xasiyyəti”, “Ömürdən səhifələr”, “Mavi dünyanın adamları”, “Sükutun səsi” və digər kitabları onun çoxşaxəli yaradıcılığını əks etdirir. Şair poeziya ilə yanaşı, nəsr və dramaturgiya sahəsində də qələmini sınayıb, tərcüməçilik fəaliyyəti ilə Azərbaycan oxucusunu dünya ədəbiyyatının nümunələri ilə tanış edib.

Onun yaradıcılığında Vətən mövzusu xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Fikrət Qoca Azərbaycanın taleyini, xalqımızın azadlıq və istiqlal mübarizəsini, milli-mənəvi dəyərlərimizi öz əsərlərində böyük vətəndaşlıq duyğusu ilə ifadə edib. 20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş əsərlərində xalqımızın yaşadığı ağır sarsıntıları və milli iradəsini bədii sözün gücü ilə əks etdirib.

Fikrət Qoca həm də uzun illər ədəbi-mədəni prosesin fəal iştirakçısı olub. Azərbaycan Yazıçılar Birliyində müxtəlif vəzifələrdə çalışıb, “Qobustan” jurnalına rəhbərlik edib. Onun şeirlərinə bəstələnmiş mahnılar isə poeziyasının daha geniş auditoriyaya çatmasına xidmət edib.

Görkəmli şairin ədəbiyyat qarşısındakı xidmətləri dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilib. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 1 sentyabr 2015-ci il tarixli Sərəncamı ilə Fikrət Qoca Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafında böyük xidmətlərinə görə “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib.

2020-ci il avqustun 24-də isə Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Fikrət Qoca Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında xüsusi xidmətlərinə görə “İstiqlal” ordeni ilə təltif olunub. Həmin gün Prezident İlham Əliyev şairə telefonla zəng edərək onu yubileyi münasibətilə təbrik edib və yaradıcılığında uğurlar arzulayıb. Dövlət başçısı Fikrət Qocanın Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafındakı xüsusi xidmətlərini, əsərlərinin geniş oxucu auditoriyasında doğurduğu marağı xüsusi qeyd edib.

Fikrət Qocanın 90 illik yubileyinin dövlət səviyyəsində qeyd edilməsi də onun Azərbaycan ədəbiyyatındakı mövqeyinin göstəricisidir. Prezident İlham Əliyevin 8 may 2025-ci il tarixli Sərəncamında şairin milli şeir ənənələrindən və dünya bədii fikrinin nailiyyətlərindən bəhrələnərək özünəməxsus yaradıcılıq üslubu formalaşdırdığı və Azərbaycan poeziyasına yeni ovqat gətirdiyi vurğulanıb.

Fikrət Qocanın yaradıcılıq yolu bir həqiqəti təsdiqləyir: əsl sənətkarın ömrü onun yaşadığı illərlə deyil, yaratdığı əsərlərin xalqın yaddaşında yaşadığı müddətlə ölçülür.

Şairin söz dünyası, Vətən sevgisi, insana və həyata fəlsəfi münasibəti bundan sonra da oxucular üçün mənəvi dəyər olaraq qalacaq.

Nurəngiz Adilqızı

İyulun 29-da Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü və təşkilatçılığı, Mədəniyyət Nazirliyinin, Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının və “Gilan”ın dəstəyi ilə XV Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalının açılışı olub.

Festivalın açılışı Azərbaycanın Xalq artisti Ramiz Məlik-Aslanovun dirijorluq etdiyi Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının Tələbə Simfonik Orkestrinin konserti ilə baş tutub.

Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının rektoru, Xalq artisti Fərhad Bədəlbəyli tədbirdə çıxış edərək bildirib ki, artıq 15 ildir bu festival uğurla keçirilir. O deyib ki, festival çərçivəsində hər il müxtəlif musiqi janrlarını əhatə edən zəngin və maraqlı konsert proqramları təqdim olunur. Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalı bu illər ərzində dünyanın aparıcı musiqiçilərini bir araya gətirən nüfuzlu beynəlxalq mədəniyyət tədbirlərindən birinə çevrilib.

Musiqi gecəsində solistlər Əməkdar artist Elvin Hoca Qəniyev (violin), Aysun Mahmudzadə (soprano), Şəmistan Əliyev (klarnet) və Vaqif Qurbanovun (violonçel) ifasında Azərbaycan və Avropa bəstəkarlarının əsərləri səslənib.

Milli Məclisin deputatı, parlamentin Mədəniyyət komitəsinin sədri Polad Bülbüloğlu deyib: “Çox sevinirəm ki, festival illərdir davamlı şəkildə təşkil olunur və artıq gözəl bir ənənəyə çevrilib. Festival xüsusilə gənc musiqiçilər üçün mühüm təcrübə və inkişaf platformasıdır. Onlar burada peşəkar təcrübə qazanır, öz istedadlarını nümayiş etdirmək imkanı əldə edir və beynəlxalq musiqi mühitinin bir parçasına çevrilirlər”, - deyə o əlavə edib.

Xalq artisti, dirijor Ramiz Məlik-Aslanov bildirib ki, Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalına əvvəlki illərdə də qatılsa da, Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının Tələbə Simfonik Orkestri ilə ilk dəfədir çıxış edir.

“Bu festivalda ilk dəfə öz orkestrimlə səhnəyə çıxmaq mənim üçün böyük qürurdur. Bu gün nümayiş etdirdiyimiz proqramın arxasında uzun və zəhmətli hazırlıq prosesi dayanır”, - deyə Xalq artisti vurğulayıb.

Virtuoz skripka ifaçısı, Əməkdar artist Elvin Hoca Qəniyev isə bu festivalda ikinci dəfə iştirak etdiyini bildirərək deyib: “Bu musiqi festivalında təşkil olunan konsertlər yüksək peşəkarlıq səviyyəsi ilə seçilir. Belə bir tədbirdə yer almaq mənim üçün böyük qürur və xoşbəxtlikdir. Düşünürəm ki, belə festivallar klassik musiqiyə və ümumilikdə incəsənətə marağın artmasına mühüm töhfə verir”.

Violonçel ifaçısı, Bakı Musiqi Akademiyasının III kurs tələbəsi Vaqif Qurbanov isə bildirib ki, Bakı Musiqi Akademiyasının Tələbə Simfonik Orkestrinin bu festivalda çıxış etməsi onlar üçün böyük qürur və sevincdir. O qeyd edib: “Tələbə Simfonik Orkestri mütəmadi olaraq müxtəlif tədbir və festivallarda iştirak edir. Gənclərin klassik musiqiyə və ifaçılıq sənətinə marağı, sevgisi olduqca böyükdür. Belə festivallar isə bu marağın daha da artmasına və gənc istedadların özlərini göstərmələrinə geniş imkan yaradır”.

Avqustun 3-dək davam edəcək festivalda Azərbaycanla yanaşı, Almaniya, Rusiya, Avstriya, Qazaxıstan, Moldova, Niderland, Özbəkistan və Vyetnamdan musiqiçilər və rəqqaslar da iştirak edəcəklər.

“GabalaFest” çərçivəsində “Mədəniyyətlərin qovşağı” adlı ilk beynəlxalq incəsənət sərgisi keçirilib.

Sərgi Azərbaycan, Çin, Almaniya, Macarıstan, Qazaxıstan, Koreya Respublikası, Rusiya, Türkiyə, Türkmənistan, Birləşmiş Krallıq və Özbəkistandan 30-dan çox tanınmış incəsənət ustasını bir araya gətirir. Layihə rəssamlıq, heykəltaraşlıq və fotoqrafiya vasitəsilə mədəniyyətlər, ənənələr və nəsillər arasında bədii dialoqu təşviq edir.

Təbiət - sərginin əsas mövzularından biri Leyla Əliyevanın qara-ağ kompozisiyalarında diqqəti cəlb edir. Bu əsərlərdə qanadları eskizə bənzər motivlərlə işlənmiş nəfis arılar naxışlı yarpaqlar üzərində təsvir olunub. Yüksək dekorativliyi və zəngin ornamentləri ilə seçilən bu kompozisiyalar təbiətin gözəlliyini və kövrəkliyini poetik şəkildə əks etdirir.

Leyla Əliyevanın bədii dilindən ilham alan “Xromatik rezonans” instalyasiyasında ziyarətçilər böyükmiqyaslı birgə sənət əsərinin yaradılmasında iştirak edəcəklər.

Bədii proqram çərçivəsində Birləşmiş Krallıq, Azərbaycan, Özbəkistan və Rusiyadan olan beynəlxalq səviyyədə tanınmış sənətkarların rəhbərliyi ilə silsilə ustad dərsləri keçiriləcək.

İyulun 29-da Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü və təşkilatçılığı, Mədəniyyət Nazirliyinin, Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının və “Gilan”ın dəstəyi ilə XV Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalının açılışı olub.

Festivalın açılışı Azərbaycanın Xalq artisti Ramiz Məlik-Aslanovun dirijorluq etdiyi Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının Tələbə Simfonik Orkestrinin konserti ilə baş tutub.

Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının rektoru, Xalq artisti Fərhad Bədəlbəyli tədbirdə çıxış edərək bildirib ki, artıq 15 ildir bu festival uğurla keçirilir. O deyib ki, festival çərçivəsində hər il müxtəlif musiqi janrlarını əhatə edən zəngin və maraqlı konsert proqramları təqdim olunur. Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalı bu illər ərzində dünyanın aparıcı musiqiçilərini bir araya gətirən nüfuzlu beynəlxalq mədəniyyət tədbirlərindən birinə çevrilib.

Musiqi gecəsində solistlər Əməkdar artist Elvin Hoca Qəniyev (violin), Aysun Mahmudzadə (soprano), Şəmistan Əliyev (klarnet) və Vaqif Qurbanovun (violonçel) ifasında Azərbaycan və Avropa bəstəkarlarının əsərləri səslənib.

Milli Məclisin deputatı, parlamentin Mədəniyyət komitəsinin sədri Polad Bülbüloğlu deyib: “Çox sevinirəm ki, festival illərdir davamlı şəkildə təşkil olunur və artıq gözəl bir ənənəyə çevrilib. Festival xüsusilə gənc musiqiçilər üçün mühüm təcrübə və inkişaf platformasıdır. Onlar burada peşəkar təcrübə qazanır, öz istedadlarını nümayiş etdirmək imkanı əldə edir və beynəlxalq musiqi mühitinin bir parçasına çevrilirlər”, - deyə o əlavə edib.

Xalq artisti, dirijor Ramiz Məlik-Aslanov bildirib ki, Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalına əvvəlki illərdə də qatılsa da, Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının Tələbə Simfonik Orkestri ilə ilk dəfədir çıxış edir.

“Bu festivalda ilk dəfə öz orkestrimlə səhnəyə çıxmaq mənim üçün böyük qürurdur. Bu gün nümayiş etdirdiyimiz proqramın arxasında uzun və zəhmətli hazırlıq prosesi dayanır”, - deyə Xalq artisti vurğulayıb.

Virtuoz skripka ifaçısı, Əməkdar artist Elvin Hoca Qəniyev isə bu festivalda ikinci dəfə iştirak etdiyini bildirərək deyib: “Bu musiqi festivalında təşkil olunan konsertlər yüksək peşəkarlıq səviyyəsi ilə seçilir. Belə bir tədbirdə yer almaq mənim üçün böyük qürur və xoşbəxtlikdir. Düşünürəm ki, belə festivallar klassik musiqiyə və ümumilikdə incəsənətə marağın artmasına mühüm töhfə verir”.

Violonçel ifaçısı, Bakı Musiqi Akademiyasının III kurs tələbəsi Vaqif Qurbanov isə bildirib ki, Bakı Musiqi Akademiyasının Tələbə Simfonik Orkestrinin bu festivalda çıxış etməsi onlar üçün böyük qürur və sevincdir. O qeyd edib: “Tələbə Simfonik Orkestri mütəmadi olaraq müxtəlif tədbir və festivallarda iştirak edir. Gənclərin klassik musiqiyə və ifaçılıq sənətinə marağı, sevgisi olduqca böyükdür. Belə festivallar isə bu marağın daha da artmasına və gənc istedadların özlərini göstərmələrinə geniş imkan yaradır”.

Avqustun 3-dək davam edəcək festivalda Azərbaycanla yanaşı, Almaniya, Rusiya, Avstriya, Qazaxıstan, Moldova, Niderland, Özbəkistan və Vyetnamdan musiqiçilər və rəqqaslar da iştirak edəcəklər.

“GabalaFest” çərçivəsində “Mədəniyyətlərin qovşağı” adlı ilk beynəlxalq incəsənət sərgisi keçirilib.

Sərgi Azərbaycan, Çin, Almaniya, Macarıstan, Qazaxıstan, Koreya Respublikası, Rusiya, Türkiyə, Türkmənistan, Birləşmiş Krallıq və Özbəkistandan 30-dan çox tanınmış incəsənət ustasını bir araya gətirir. Layihə rəssamlıq, heykəltaraşlıq və fotoqrafiya vasitəsilə mədəniyyətlər, ənənələr və nəsillər arasında bədii dialoqu təşviq edir.

Təbiət - sərginin əsas mövzularından biri Leyla Əliyevanın qara-ağ kompozisiyalarında diqqəti cəlb edir. Bu əsərlərdə qanadları eskizə bənzər motivlərlə işlənmiş nəfis arılar naxışlı yarpaqlar üzərində təsvir olunub. Yüksək dekorativliyi və zəngin ornamentləri ilə seçilən bu kompozisiyalar təbiətin gözəlliyini və kövrəkliyini poetik şəkildə əks etdirir.

Leyla Əliyevanın bədii dilindən ilham alan “Xromatik rezonans” instalyasiyasında ziyarətçilər böyükmiqyaslı birgə sənət əsərinin yaradılmasında iştirak edəcəklər.

Bədii proqram çərçivəsində Birləşmiş Krallıq, Azərbaycan, Özbəkistan və Rusiyadan olan beynəlxalq səviyyədə tanınmış sənətkarların rəhbərliyi ilə silsilə ustad dərsləri keçiriləcək.

İyulun 29-da Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü və təşkilatçılığı, Mədəniyyət Nazirliyinin, Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının və “Gilan”ın dəstəyi ilə XV Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalının açılışı olub.

Festivalın açılışı Azərbaycanın Xalq artisti Ramiz Məlik-Aslanovun dirijorluq etdiyi Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının Tələbə Simfonik Orkestrinin konserti ilə baş tutub.

Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının rektoru, Xalq artisti Fərhad Bədəlbəyli tədbirdə çıxış edərək bildirib ki, artıq 15 ildir bu festival uğurla keçirilir. O deyib ki, festival çərçivəsində hər il müxtəlif musiqi janrlarını əhatə edən zəngin və maraqlı konsert proqramları təqdim olunur. Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalı bu illər ərzində dünyanın aparıcı musiqiçilərini bir araya gətirən nüfuzlu beynəlxalq mədəniyyət tədbirlərindən birinə çevrilib.

Musiqi gecəsində solistlər Əməkdar artist Elvin Hoca Qəniyev (violin), Aysun Mahmudzadə (soprano), Şəmistan Əliyev (klarnet) və Vaqif Qurbanovun (violonçel) ifasında Azərbaycan və Avropa bəstəkarlarının əsərləri səslənib.

Milli Məclisin deputatı, parlamentin Mədəniyyət komitəsinin sədri Polad Bülbüloğlu deyib: “Çox sevinirəm ki, festival illərdir davamlı şəkildə təşkil olunur və artıq gözəl bir ənənəyə çevrilib. Festival xüsusilə gənc musiqiçilər üçün mühüm təcrübə və inkişaf platformasıdır. Onlar burada peşəkar təcrübə qazanır, öz istedadlarını nümayiş etdirmək imkanı əldə edir və beynəlxalq musiqi mühitinin bir parçasına çevrilirlər”, - deyə o əlavə edib.

Xalq artisti, dirijor Ramiz Məlik-Aslanov bildirib ki, Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalına əvvəlki illərdə də qatılsa da, Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının Tələbə Simfonik Orkestri ilə ilk dəfədir çıxış edir.

“Bu festivalda ilk dəfə öz orkestrimlə səhnəyə çıxmaq mənim üçün böyük qürurdur. Bu gün nümayiş etdirdiyimiz proqramın arxasında uzun və zəhmətli hazırlıq prosesi dayanır”, - deyə Xalq artisti vurğulayıb.

Virtuoz skripka ifaçısı, Əməkdar artist Elvin Hoca Qəniyev isə bu festivalda ikinci dəfə iştirak etdiyini bildirərək deyib: “Bu musiqi festivalında təşkil olunan konsertlər yüksək peşəkarlıq səviyyəsi ilə seçilir. Belə bir tədbirdə yer almaq mənim üçün böyük qürur və xoşbəxtlikdir. Düşünürəm ki, belə festivallar klassik musiqiyə və ümumilikdə incəsənətə marağın artmasına mühüm töhfə verir”.

Violonçel ifaçısı, Bakı Musiqi Akademiyasının III kurs tələbəsi Vaqif Qurbanov isə bildirib ki, Bakı Musiqi Akademiyasının Tələbə Simfonik Orkestrinin bu festivalda çıxış etməsi onlar üçün böyük qürur və sevincdir. O qeyd edib: “Tələbə Simfonik Orkestri mütəmadi olaraq müxtəlif tədbir və festivallarda iştirak edir. Gənclərin klassik musiqiyə və ifaçılıq sənətinə marağı, sevgisi olduqca böyükdür. Belə festivallar isə bu marağın daha da artmasına və gənc istedadların özlərini göstərmələrinə geniş imkan yaradır”.

Avqustun 3-dək davam edəcək festivalda Azərbaycanla yanaşı, Almaniya, Rusiya, Avstriya, Qazaxıstan, Moldova, Niderland, Özbəkistan və Vyetnamdan musiqiçilər və rəqqaslar da iştirak edəcəklər.

“GabalaFest” çərçivəsində “Mədəniyyətlərin qovşağı” adlı ilk beynəlxalq incəsənət sərgisi keçirilib.

Sərgi Azərbaycan, Çin, Almaniya, Macarıstan, Qazaxıstan, Koreya Respublikası, Rusiya, Türkiyə, Türkmənistan, Birləşmiş Krallıq və Özbəkistandan 30-dan çox tanınmış incəsənət ustasını bir araya gətirir. Layihə rəssamlıq, heykəltaraşlıq və fotoqrafiya vasitəsilə mədəniyyətlər, ənənələr və nəsillər arasında bədii dialoqu təşviq edir.

Təbiət - sərginin əsas mövzularından biri Leyla Əliyevanın qara-ağ kompozisiyalarında diqqəti cəlb edir. Bu əsərlərdə qanadları eskizə bənzər motivlərlə işlənmiş nəfis arılar naxışlı yarpaqlar üzərində təsvir olunub. Yüksək dekorativliyi və zəngin ornamentləri ilə seçilən bu kompozisiyalar təbiətin gözəlliyini və kövrəkliyini poetik şəkildə əks etdirir.

Leyla Əliyevanın bədii dilindən ilham alan “Xromatik rezonans” instalyasiyasında ziyarətçilər böyükmiqyaslı birgə sənət əsərinin yaradılmasında iştirak edəcəklər.

Bədii proqram çərçivəsində Birləşmiş Krallıq, Azərbaycan, Özbəkistan və Rusiyadan olan beynəlxalq səviyyədə tanınmış sənətkarların rəhbərliyi ilə silsilə ustad dərsləri keçiriləcək.

Hər il iyulun 22-si Azərbaycanda böyük ehtiramla qeyd olunan Milli Mətbuat Günü təkcə jurnalistlərin peşə bayramı deyil, həm də xalqımızın maarifçilik tarixinin, milli düşüncə salnaməsinin və dövlətçilik ənənələrinin təntənəsidir. Düz 151 il əvvəl – 1875-ci il iyulun 22-də görkəmli maarifçi Həsən bəy Zərdabi tərəfindən nəşr edilən "Əkinçi" qəzeti Azərbaycan milli mətbuatının əsasını qoymaqla yanaşı, xalqın milli özünüdərkinə, elmə, maarifə və azad fikrə çağırış edən böyük ideoloji məktəb yaratdı. Bu məktəbin ideyaları zamanın sərt sınaqlarından keçərək müasir Azərbaycanın müstəqil mediasında öz layiqli davamını tapmışdır.

Milli mətbuatın keçdiyi yol mürəkkəb, lakin şərəfli olmuşdur. Müxtəlif tarixi mərhələlərdə siyasi təzyiqlərə, senzura və məhdudiyyətlərə baxmayaraq, Azərbaycan mətbuatı milli kimliyin, dövlətçilik ideyalarının və ictimai fikrin formalaşmasında müstəsna rol oynamışdır. Xüsusilə müstəqillik illərində bu sahənin inkişafı dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir.

Ümummilli Lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra Azərbaycanda bütün sahələrdə olduğu kimi, mətbuatın inkişafında da yeni mərhələ başlandı. O, demokratik cəmiyyətin əsas sütunlarından biri olan söz və mətbuat azadlığını dövlət quruculuğunun mühüm prinsipi kimi dəyərləndirirdi. Məhz Ulu Öndərin siyasi iradəsi nəticəsində 1998-ci il 6 avqust tarixində Azərbaycanda kütləvi informasiya vasitələri üzərində dövlət senzurası ləğv edildi. Bu mühüm qərar ölkəmizdə azad sözün inkişafına geniş yol açmaqla yanaşı, Azərbaycanı postsovet məkanında senzuranı ləğv edən ilk dövlətlərdən birinə çevirdi.

Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə qəbul edilən "Kütləvi informasiya vasitələri haqqında" Qanun, milli mətbuatın hüquqi əsaslarının möhkəmləndirilməsinə xidmət etdi. Sonrakı illərdə qəzetlərin vergi yükünün azaldılması, nəşriyyat borclarının silinməsi, media qurumlarına dövlət dəstəyinin göstərilməsi, jurnalistlərin fəaliyyətinə əlverişli şərait yaradılması istiqamətində ardıcıl addımlar atıldı. 2000-ci il martın 27-də imzalanmış "Azərbaycanda milli mətbuatın yaradılmasının 125 illiyi haqqında" Fərman isə milli mətbuat tarixində ilk dəfə yubiley tədbirlərinin dövlət səviyyəsində qeyd olunmasına zəmin yaratdı.

Bu gün həmin siyasi kurs Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir və zənginləşdirilir. Dövlət başçısı informasiya cəmiyyətinin çağırışlarını nəzərə alaraq milli medianın müasir inkişaf konsepsiyasını formalaşdırmış, jurnalistikanın rəqabət qabiliyyətinin artırılması, peşəkarlığın yüksəldilməsi və informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində ardıcıl islahatlar həyata keçirmişdir.

Prezident İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamlarla Azərbaycan mətbuatının 130, 135, 140, 145, 150 illik yubileyləri yüksək səviyyədə qeyd edilmiş, yüzlərlə media əməkdaşı dövlət mükafatları ilə təltif olunmuşdur. Dövlət başçısının təşəbbüsü ilə jurnalistlərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, onların mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində mühüm layihələr reallaşdırılmış, media subyektlərinə sistemli dövlət dəstəyi göstərilmişdir.

Müasir dövrdə media sahəsində aparılan islahatların mühüm mərhələlərindən biri də "Media haqqında" Qanunun qəbul olunması və Medianın İnkişafı Agentliyinin fəaliyyətinin təşkilidir. Bu addımlar informasiya məkanında şəffaflığın, peşəkarlığın və milli maraqların qorunmasına xidmət edən yeni institusional model formqalaşdırmışdır. Rəqəmsallaşmanın sürətlə genişləndiyi, dezinformasiyanın qlobal təhlükəyə çevrildiyi bir dövrdə Azərbaycan mediasının müasir standartlar4a uyğun inkişafı dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi davam etdirilir.

Azərbaycan mətbuatı 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə də üzərinə düşən tarixi missiyanı şərəflə yerinə yetirdi. Jurnalistlər cəbhədən operativ və obyektiv məlumatlar yayaraq informasiya savaşında dövlətimizin mövqeyinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmasına mühüm töhfələr verdilər. Bu, milli medianın dövlətçilik maraqlarına sadiqliyinin və peşəkar məsuliyyətinin parlaq nümunəsi oldu.

Bu gün Azərbaycan milli mətbuatı “Əkinçi”nin işığından qidalanaraq müasir medianın bütün imkanlarını özündə birləşdirən yeni inkişaf mərhələsini yaşayır. Qarşıda duran əsas vəzifə yalnız operativ informasiya yaymaq deyil, milli mənəvi dəyərləri qorumaq, dövlətçilik maraqlarını müdafiə etmək, cəmiyyətdə sağlam ictimai rəy formalaşdırmaq və peşə etikası prinsiplərinə sadiq qalmaqdır.

Bu gün böyük inamla demək olar ki, Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi və Prezident İlham Əliyevin uğurla davam etdirdiyi media siyasəti milli mətbuatımızın gələcək inkişafının etibarlı təminatıdır. Əsası Həsən bəy Zərdabinin qoyduğu maarifçilik missiyası bu gün müstəqil Azərbaycanın güclü dövlətçilik ənənələri ilə vəhdət təşkil edərək xalqımızın tərəqqisinə xidmət edir. Bu şərəfli yol Azərbaycan jurnalistikasının dünəninin qüruru, bu gününün məsuliyyəti və sabahının ən möhkəm təminatıdır.

Nurəngiz Adilqızı

Hər il iyulun 22-si Azərbaycanda böyük ehtiramla qeyd olunan Milli Mətbuat Günü təkcə jurnalistlərin peşə bayramı deyil, həm də xalqımızın maarifçilik tarixinin, milli düşüncə salnaməsinin və dövlətçilik ənənələrinin təntənəsidir. Düz 151 il əvvəl – 1875-ci il iyulun 22-də görkəmli maarifçi Həsən bəy Zərdabi tərəfindən nəşr edilən "Əkinçi" qəzeti Azərbaycan milli mətbuatının əsasını qoymaqla yanaşı, xalqın milli özünüdərkinə, elmə, maarifə və azad fikrə çağırış edən böyük ideoloji məktəb yaratdı. Bu məktəbin ideyaları zamanın sərt sınaqlarından keçərək müasir Azərbaycanın müstəqil mediasında öz layiqli davamını tapmışdır.

Milli mətbuatın keçdiyi yol mürəkkəb, lakin şərəfli olmuşdur. Müxtəlif tarixi mərhələlərdə siyasi təzyiqlərə, senzura və məhdudiyyətlərə baxmayaraq, Azərbaycan mətbuatı milli kimliyin, dövlətçilik ideyalarının və ictimai fikrin formalaşmasında müstəsna rol oynamışdır. Xüsusilə müstəqillik illərində bu sahənin inkişafı dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir.

Ümummilli Lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra Azərbaycanda bütün sahələrdə olduğu kimi, mətbuatın inkişafında da yeni mərhələ başlandı. O, demokratik cəmiyyətin əsas sütunlarından biri olan söz və mətbuat azadlığını dövlət quruculuğunun mühüm prinsipi kimi dəyərləndirirdi. Məhz Ulu Öndərin siyasi iradəsi nəticəsində 1998-ci il 6 avqust tarixində Azərbaycanda kütləvi informasiya vasitələri üzərində dövlət senzurası ləğv edildi. Bu mühüm qərar ölkəmizdə azad sözün inkişafına geniş yol açmaqla yanaşı, Azərbaycanı postsovet məkanında senzuranı ləğv edən ilk dövlətlərdən birinə çevirdi.

Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə qəbul edilən "Kütləvi informasiya vasitələri haqqında" Qanun, milli mətbuatın hüquqi əsaslarının möhkəmləndirilməsinə xidmət etdi. Sonrakı illərdə qəzetlərin vergi yükünün azaldılması, nəşriyyat borclarının silinməsi, media qurumlarına dövlət dəstəyinin göstərilməsi, jurnalistlərin fəaliyyətinə əlverişli şərait yaradılması istiqamətində ardıcıl addımlar atıldı. 2000-ci il martın 27-də imzalanmış "Azərbaycanda milli mətbuatın yaradılmasının 125 illiyi haqqında" Fərman isə milli mətbuat tarixində ilk dəfə yubiley tədbirlərinin dövlət səviyyəsində qeyd olunmasına zəmin yaratdı.

Bu gün həmin siyasi kurs Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir və zənginləşdirilir. Dövlət başçısı informasiya cəmiyyətinin çağırışlarını nəzərə alaraq milli medianın müasir inkişaf konsepsiyasını formalaşdırmış, jurnalistikanın rəqabət qabiliyyətinin artırılması, peşəkarlığın yüksəldilməsi və informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində ardıcıl islahatlar həyata keçirmişdir.

Prezident İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamlarla Azərbaycan mətbuatının 130, 135, 140, 145, 150 illik yubileyləri yüksək səviyyədə qeyd edilmiş, yüzlərlə media əməkdaşı dövlət mükafatları ilə təltif olunmuşdur. Dövlət başçısının təşəbbüsü ilə jurnalistlərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, onların mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində mühüm layihələr reallaşdırılmış, media subyektlərinə sistemli dövlət dəstəyi göstərilmişdir.

Müasir dövrdə media sahəsində aparılan islahatların mühüm mərhələlərindən biri də "Media haqqında" Qanunun qəbul olunması və Medianın İnkişafı Agentliyinin fəaliyyətinin təşkilidir. Bu addımlar informasiya məkanında şəffaflığın, peşəkarlığın və milli maraqların qorunmasına xidmət edən yeni institusional model formqalaşdırmışdır. Rəqəmsallaşmanın sürətlə genişləndiyi, dezinformasiyanın qlobal təhlükəyə çevrildiyi bir dövrdə Azərbaycan mediasının müasir standartlar4a uyğun inkişafı dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi davam etdirilir.

Azərbaycan mətbuatı 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə də üzərinə düşən tarixi missiyanı şərəflə yerinə yetirdi. Jurnalistlər cəbhədən operativ və obyektiv məlumatlar yayaraq informasiya savaşında dövlətimizin mövqeyinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmasına mühüm töhfələr verdilər. Bu, milli medianın dövlətçilik maraqlarına sadiqliyinin və peşəkar məsuliyyətinin parlaq nümunəsi oldu.

Bu gün Azərbaycan milli mətbuatı “Əkinçi”nin işığından qidalanaraq müasir medianın bütün imkanlarını özündə birləşdirən yeni inkişaf mərhələsini yaşayır. Qarşıda duran əsas vəzifə yalnız operativ informasiya yaymaq deyil, milli mənəvi dəyərləri qorumaq, dövlətçilik maraqlarını müdafiə etmək, cəmiyyətdə sağlam ictimai rəy formalaşdırmaq və peşə etikası prinsiplərinə sadiq qalmaqdır.

Bu gün böyük inamla demək olar ki, Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi və Prezident İlham Əliyevin uğurla davam etdirdiyi media siyasəti milli mətbuatımızın gələcək inkişafının etibarlı təminatıdır. Əsası Həsən bəy Zərdabinin qoyduğu maarifçilik missiyası bu gün müstəqil Azərbaycanın güclü dövlətçilik ənənələri ilə vəhdət təşkil edərək xalqımızın tərəqqisinə xidmət edir. Bu şərəfli yol Azərbaycan jurnalistikasının dünəninin qüruru, bu gününün məsuliyyəti və sabahının ən möhkəm təminatıdır.

Nurəngiz Adilqızı

Hər il iyulun 22-si Azərbaycanda böyük ehtiramla qeyd olunan Milli Mətbuat Günü təkcə jurnalistlərin peşə bayramı deyil, həm də xalqımızın maarifçilik tarixinin, milli düşüncə salnaməsinin və dövlətçilik ənənələrinin təntənəsidir. Düz 151 il əvvəl – 1875-ci il iyulun 22-də görkəmli maarifçi Həsən bəy Zərdabi tərəfindən nəşr edilən "Əkinçi" qəzeti Azərbaycan milli mətbuatının əsasını qoymaqla yanaşı, xalqın milli özünüdərkinə, elmə, maarifə və azad fikrə çağırış edən böyük ideoloji məktəb yaratdı. Bu məktəbin ideyaları zamanın sərt sınaqlarından keçərək müasir Azərbaycanın müstəqil mediasında öz layiqli davamını tapmışdır.

Milli mətbuatın keçdiyi yol mürəkkəb, lakin şərəfli olmuşdur. Müxtəlif tarixi mərhələlərdə siyasi təzyiqlərə, senzura və məhdudiyyətlərə baxmayaraq, Azərbaycan mətbuatı milli kimliyin, dövlətçilik ideyalarının və ictimai fikrin formalaşmasında müstəsna rol oynamışdır. Xüsusilə müstəqillik illərində bu sahənin inkişafı dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir.

Ümummilli Lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra Azərbaycanda bütün sahələrdə olduğu kimi, mətbuatın inkişafında da yeni mərhələ başlandı. O, demokratik cəmiyyətin əsas sütunlarından biri olan söz və mətbuat azadlığını dövlət quruculuğunun mühüm prinsipi kimi dəyərləndirirdi. Məhz Ulu Öndərin siyasi iradəsi nəticəsində 1998-ci il 6 avqust tarixində Azərbaycanda kütləvi informasiya vasitələri üzərində dövlət senzurası ləğv edildi. Bu mühüm qərar ölkəmizdə azad sözün inkişafına geniş yol açmaqla yanaşı, Azərbaycanı postsovet məkanında senzuranı ləğv edən ilk dövlətlərdən birinə çevirdi.

Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə qəbul edilən "Kütləvi informasiya vasitələri haqqında" Qanun, milli mətbuatın hüquqi əsaslarının möhkəmləndirilməsinə xidmət etdi. Sonrakı illərdə qəzetlərin vergi yükünün azaldılması, nəşriyyat borclarının silinməsi, media qurumlarına dövlət dəstəyinin göstərilməsi, jurnalistlərin fəaliyyətinə əlverişli şərait yaradılması istiqamətində ardıcıl addımlar atıldı. 2000-ci il martın 27-də imzalanmış "Azərbaycanda milli mətbuatın yaradılmasının 125 illiyi haqqında" Fərman isə milli mətbuat tarixində ilk dəfə yubiley tədbirlərinin dövlət səviyyəsində qeyd olunmasına zəmin yaratdı.

Bu gün həmin siyasi kurs Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir və zənginləşdirilir. Dövlət başçısı informasiya cəmiyyətinin çağırışlarını nəzərə alaraq milli medianın müasir inkişaf konsepsiyasını formalaşdırmış, jurnalistikanın rəqabət qabiliyyətinin artırılması, peşəkarlığın yüksəldilməsi və informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində ardıcıl islahatlar həyata keçirmişdir.

Prezident İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamlarla Azərbaycan mətbuatının 130, 135, 140, 145, 150 illik yubileyləri yüksək səviyyədə qeyd edilmiş, yüzlərlə media əməkdaşı dövlət mükafatları ilə təltif olunmuşdur. Dövlət başçısının təşəbbüsü ilə jurnalistlərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, onların mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində mühüm layihələr reallaşdırılmış, media subyektlərinə sistemli dövlət dəstəyi göstərilmişdir.

Müasir dövrdə media sahəsində aparılan islahatların mühüm mərhələlərindən biri də "Media haqqında" Qanunun qəbul olunması və Medianın İnkişafı Agentliyinin fəaliyyətinin təşkilidir. Bu addımlar informasiya məkanında şəffaflığın, peşəkarlığın və milli maraqların qorunmasına xidmət edən yeni institusional model formqalaşdırmışdır. Rəqəmsallaşmanın sürətlə genişləndiyi, dezinformasiyanın qlobal təhlükəyə çevrildiyi bir dövrdə Azərbaycan mediasının müasir standartlar4a uyğun inkişafı dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi davam etdirilir.

Azərbaycan mətbuatı 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə də üzərinə düşən tarixi missiyanı şərəflə yerinə yetirdi. Jurnalistlər cəbhədən operativ və obyektiv məlumatlar yayaraq informasiya savaşında dövlətimizin mövqeyinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmasına mühüm töhfələr verdilər. Bu, milli medianın dövlətçilik maraqlarına sadiqliyinin və peşəkar məsuliyyətinin parlaq nümunəsi oldu.

Bu gün Azərbaycan milli mətbuatı “Əkinçi”nin işığından qidalanaraq müasir medianın bütün imkanlarını özündə birləşdirən yeni inkişaf mərhələsini yaşayır. Qarşıda duran əsas vəzifə yalnız operativ informasiya yaymaq deyil, milli mənəvi dəyərləri qorumaq, dövlətçilik maraqlarını müdafiə etmək, cəmiyyətdə sağlam ictimai rəy formalaşdırmaq və peşə etikası prinsiplərinə sadiq qalmaqdır.

Bu gün böyük inamla demək olar ki, Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi və Prezident İlham Əliyevin uğurla davam etdirdiyi media siyasəti milli mətbuatımızın gələcək inkişafının etibarlı təminatıdır. Əsası Həsən bəy Zərdabinin qoyduğu maarifçilik missiyası bu gün müstəqil Azərbaycanın güclü dövlətçilik ənənələri ilə vəhdət təşkil edərək xalqımızın tərəqqisinə xidmət edir. Bu şərəfli yol Azərbaycan jurnalistikasının dünəninin qüruru, bu gününün məsuliyyəti və sabahının ən möhkəm təminatıdır.

Nurəngiz Adilqızı