Ətraf mühitin mühafizəsi müasir dövrün ən mühüm qlobal çağırışlarından biridir. İqlim dəyişmələri, biomüxtəlifliyin azalması, su və torpaq ehtiyatlarının çirklənməsi, plastik tullantıların sürətlə artması artıq ayrı-ayrı ölkələrin deyil, bütün bəşəriyyətin ortaq probleminə çevrilib. Bu gün planetimizin gələcəyi ilə bağlı qəbul edilən hər bir qərar, həyata keçirilən hər bir təşəbbüs insanlığın sabahının təminatına xidmət edir. Məhz buna görə də son onilliklərdə ekoloji təhlükəsizliyin təmin olunması, dayanıqlı inkişaf prinsiplərinin təşviqi və cəmiyyətlərdə ekoloji məsuliyyətin formalaşdırılması beynəlxalq gündəliyin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir.

Hər il iyulun 3-də qeyd olunan Beynəlxalq Polietilen Paketsiz Gün də məhz bu məqsədlərə xidmət edən qlobal ekoloji təşəbbüslərdəndir. Bu gün birdəfəlik polietilen paketlərdən istifadənin azaldılması, təkrar istifadə oluna bilən alternativlərin təşviqi, tullantıların minimuma endirilməsi və insanlarda ekoloji düşüncə tərzinin formalaşdırılması məqsədi daşıyır.

Beynəlxalq Polietilen Paketsiz Günün əsası 2008-ci ildə İspaniyanın Kataloniya bölgəsində fəaliyyət göstərən "Rezero" ("Yenidən Sıfır Tullantı") ekoloji təşkilatının təşəbbüsü ilə qoyulmuşdur. Əvvəlcə yerli ekoloji kampaniya kimi başlayan bu təşəbbüs qısa müddət ərzində Avropanın müxtəlif ölkələrində geniş dəstək qazanmış, sonradan "Sıfır Tullantı Avropa" şəbəkəsinin və digər beynəlxalq ekoloji təşkilatların iştirakı ilə qlobal maarifləndirmə hərəkatına çevrilmişdir. Hazırda iyulun 3-də dünyanın müxtəlif ölkələrində maarifləndirici aksiyalar, ictimai müzakirələr, təmizlik kampaniyaları və ekoloji layihələr həyata keçirilir. Bu təşəbbüs insanlara bir daha xatırladır ki, təbiətin qorunması böyük qərarlardan əvvəl gündəlik həyatımızda etdiyimiz kiçik seçimlərdən başlayır.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ətraf Mühit Proqramının məlumatlarına görə, hər il dünyada yüz milyonlarla ton plastik tullantı yaranır və bunun mühüm hissəsini birdəfəlik plastik məhsullar təşkil edir. Cəmi bir neçə dəqiqə istifadə edilən polietilen paketlər təbiətdə yüz illərlə qalaraq torpağı, çayları, gölləri və dənizləri çirkləndirir, canlı aləmin məhvinə səbəb olur. Plastik tullantılar zamanla mikroplastik hissəciklərə çevrilərək qida zəncirinə daxil olur və insan sağlamlığı üçün də ciddi təhlükə yaradır. Bu səbəbdən plastik tullantılarla mübarizə artıq ekoloji deyil, həm də sosial və iqtisadi təhlükəsizlik məsələsi kimi qiymətləndirilir.

Qlobal ekoloji çağırışların həllində Azərbaycan da fəal mövqe nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmizdə ekoloji təhlükəsizliyin təmin olunması, təbii ehtiyatların səmərəli idarə edilməsi, biomüxtəlifliyin qorunması, yaşıl enerji mənbələrinin inkişafı və dayanıqlı inkişaf prinsiplərinin tətbiqi dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Son illərdə "yaşıl enerji" layihələrinin həyata keçirilməsi, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun "yaşıl enerji zonası" elan olunması, meşə fondunun genişləndirilməsi, su ehtiyatlarının qorunması və tullantıların idarə olunmasının təkmilləşdirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır.

Ölkəmizdə birdəfəlik plastik paketlərin istifadəsinin məhdudlaşdırılması istiqamətində həyata keçirilən qanunvericilik islahatları da bu siyasətin mühüm tərkib hissəsidir. "Ətraf mühitin mühafizəsi haqqında", "İstehsalat və məişət tullantıları haqqında" və digər normativ-hüquqi aktlara edilən dəyişikliklər nəticəsində qalınlığı 15 mikrondan az olan plastik paketlərin istehsalı, idxalı və dövriyyəsi qadağan edilmiş, sonrakı mərhələdə birdəfəlik plastik çəngəl, qaşıq, bıçaq, boşqab və digər oxşar məhsulların istifadəsinə də məhdudiyyətlər tətbiq olunmuşdur. Bu qərarlar cəmiyyətimizdə məsuliyyətli istehlak mədəniyyətinin formalaşmasına və plastik tullantıların həcminin azalmasına mühüm töhfə verir.

Azərbaycanda ekoloji mədəniyyətin inkişafında dövlət qurumları ilə yanaşı, ictimai təşkilatların da fəaliyyəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti, IDEA – Ətraf Mühitin Mühafizəsi Naminə Beynəlxalq Dialoq İctimai Birliyinin təsisçisi və rəhbəri Leyla Əliyevanın təşəbbüsləri ölkəmizdə ekoloji hərəkatın formalaşmasına mühüm töhfə vermişdir. 2011-ci ildə təsis olunan IDEA qısa müddətdə Azərbaycanda ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində ən nüfuzlu ictimai platformalardan birinə çevrilmişdir.

Leyla Əliyevanın rəhbərliyi ilə həyata keçirilən layihələr sırasında ağacəkmə kampaniyaları, Xəzər dənizi sahillərinin təmizlənməsi aksiyaları, biomüxtəlifliyin qorunması proqramları, ceyranların təbii areallarına qaytarılması, Qafqaz bəbirinin, Xəzər suitisinin və digər nadir növlərin mühafizəsinə yönəlmiş layihələr xüsusi yer tutur. Eyni zamanda, məktəblilər və gənclər arasında ekoloji maarifləndirmə, tullantıların çeşidlənməsi və təkrar emal mədəniyyətinin təşviqi istiqamətində genişmiqyaslı tədbirlər həyata keçirilmişdir.

IDEA İctimai Birliyi 2013-cü ildə ölkəmizdə ilk dəfə olaraq bioparçalana bilən alış-veriş paketlərinin tətbiqinə başlamış, bu təşəbbüs sonradan ekoloji cəhətdən təhlükəsiz alternativlərin istifadəsinə geniş yol açmışdır. Bu layihə plastik tullantıların azaldılması sahəsində Azərbaycanda həyata keçirilən ilk sistemli ictimai təşəbbüslərdən biri kimi böyük əhəmiyyət kəsb edir. IDEA-nın fəaliyyəti bir daha sübut edir ki, ekoloji problemlərin həlli yalnız dövlət proqramları ilə deyil, cəmiyyətin bütün təbəqələrinin fəal iştirakı ilə mümkündür.

Azərbaycanın BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 29-cu sessiyasına – COP29-a ev sahibliyi etməsi də ölkəmizin qlobal ekoloji siyasətdə artan rolunun və beynəlxalq nüfuzunun bariz göstəricisidir. COP29 çərçivəsində yaşıl iqtisadiyyat, iqlim maliyyəsi, biomüxtəlifliyin qorunması, tullantıların azaldılması və dayanıqlı istehlak məsələləri əsas müzakirə mövzuları olmuşdur. Bu mötəbər tədbir Azərbaycanın yaşıl inkişaf strategiyasına sadiqliyini və beynəlxalq ekoloji əməkdaşlığa verdiyi töhfəni bir daha nümayiş etdirdi.

Ətraf mühitin qorunması hər bir vətəndaşın gündəlik davranışından başlayır. Mağazaya gedərkən parça çantaya üstünlük vermək, birdəfəlik polietilen paketdən imtina etmək, tullantıları çeşidləmək və təkrar emala dəstək olmaq sadə görünən, lakin böyük əhəmiyyət kəsb edən addımlardır. Məhz belə məsuliyyətli davranış cəmiyyətimizdə ekoloji mədəniyyətin formalaşmasına, təbii sərvətlərimizin qorunmasına və gələcək nəsillərə sağlam ətraf mühitin miras qoyulmasına xidmət edir.

Beynəlxalq Polietilen Paketsiz Gün bir daha xatırladır ki, yaşıl gələcək yalnız dövlətlərin qəbul etdiyi qərarlarla deyil, hər bir insanın gündəlik seçimləri ilə formalaşır. Azərbaycanın həyata keçirdiyi ardıcıl ekoloji siyasət, beynəlxalq təşəbbüslərdə fəal iştirakı, ictimai təşkilatların, xüsusilə IDEA İctimai Birliyinin və onun təsisçisi Leyla Əliyevanın ətraf mühitin mühafizəsinə yönəlmiş fəaliyyətləri ölkəmizdə ekoloji dəyərlərin möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verir. Təbiəti qorumaq, plastik çirklənməsinin qarşısını almaq və yaşıl həyat tərzini gündəlik davranış normasına çevirmək həm bugünkü nəslin, həm də gələcək nəsillər qarşısında daşıdığımız ən ali vətəndaşlıq məsuliyyətidir.

Nurəngiz Adilqızı

Ətraf mühitin mühafizəsi müasir dövrün ən mühüm qlobal çağırışlarından biridir. İqlim dəyişmələri, biomüxtəlifliyin azalması, su və torpaq ehtiyatlarının çirklənməsi, plastik tullantıların sürətlə artması artıq ayrı-ayrı ölkələrin deyil, bütün bəşəriyyətin ortaq probleminə çevrilib. Bu gün planetimizin gələcəyi ilə bağlı qəbul edilən hər bir qərar, həyata keçirilən hər bir təşəbbüs insanlığın sabahının təminatına xidmət edir. Məhz buna görə də son onilliklərdə ekoloji təhlükəsizliyin təmin olunması, dayanıqlı inkişaf prinsiplərinin təşviqi və cəmiyyətlərdə ekoloji məsuliyyətin formalaşdırılması beynəlxalq gündəliyin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir.

Hər il iyulun 3-də qeyd olunan Beynəlxalq Polietilen Paketsiz Gün də məhz bu məqsədlərə xidmət edən qlobal ekoloji təşəbbüslərdəndir. Bu gün birdəfəlik polietilen paketlərdən istifadənin azaldılması, təkrar istifadə oluna bilən alternativlərin təşviqi, tullantıların minimuma endirilməsi və insanlarda ekoloji düşüncə tərzinin formalaşdırılması məqsədi daşıyır.

Beynəlxalq Polietilen Paketsiz Günün əsası 2008-ci ildə İspaniyanın Kataloniya bölgəsində fəaliyyət göstərən "Rezero" ("Yenidən Sıfır Tullantı") ekoloji təşkilatının təşəbbüsü ilə qoyulmuşdur. Əvvəlcə yerli ekoloji kampaniya kimi başlayan bu təşəbbüs qısa müddət ərzində Avropanın müxtəlif ölkələrində geniş dəstək qazanmış, sonradan "Sıfır Tullantı Avropa" şəbəkəsinin və digər beynəlxalq ekoloji təşkilatların iştirakı ilə qlobal maarifləndirmə hərəkatına çevrilmişdir. Hazırda iyulun 3-də dünyanın müxtəlif ölkələrində maarifləndirici aksiyalar, ictimai müzakirələr, təmizlik kampaniyaları və ekoloji layihələr həyata keçirilir. Bu təşəbbüs insanlara bir daha xatırladır ki, təbiətin qorunması böyük qərarlardan əvvəl gündəlik həyatımızda etdiyimiz kiçik seçimlərdən başlayır.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ətraf Mühit Proqramının məlumatlarına görə, hər il dünyada yüz milyonlarla ton plastik tullantı yaranır və bunun mühüm hissəsini birdəfəlik plastik məhsullar təşkil edir. Cəmi bir neçə dəqiqə istifadə edilən polietilen paketlər təbiətdə yüz illərlə qalaraq torpağı, çayları, gölləri və dənizləri çirkləndirir, canlı aləmin məhvinə səbəb olur. Plastik tullantılar zamanla mikroplastik hissəciklərə çevrilərək qida zəncirinə daxil olur və insan sağlamlığı üçün də ciddi təhlükə yaradır. Bu səbəbdən plastik tullantılarla mübarizə artıq ekoloji deyil, həm də sosial və iqtisadi təhlükəsizlik məsələsi kimi qiymətləndirilir.

Qlobal ekoloji çağırışların həllində Azərbaycan da fəal mövqe nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmizdə ekoloji təhlükəsizliyin təmin olunması, təbii ehtiyatların səmərəli idarə edilməsi, biomüxtəlifliyin qorunması, yaşıl enerji mənbələrinin inkişafı və dayanıqlı inkişaf prinsiplərinin tətbiqi dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Son illərdə "yaşıl enerji" layihələrinin həyata keçirilməsi, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun "yaşıl enerji zonası" elan olunması, meşə fondunun genişləndirilməsi, su ehtiyatlarının qorunması və tullantıların idarə olunmasının təkmilləşdirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır.

Ölkəmizdə birdəfəlik plastik paketlərin istifadəsinin məhdudlaşdırılması istiqamətində həyata keçirilən qanunvericilik islahatları da bu siyasətin mühüm tərkib hissəsidir. "Ətraf mühitin mühafizəsi haqqında", "İstehsalat və məişət tullantıları haqqında" və digər normativ-hüquqi aktlara edilən dəyişikliklər nəticəsində qalınlığı 15 mikrondan az olan plastik paketlərin istehsalı, idxalı və dövriyyəsi qadağan edilmiş, sonrakı mərhələdə birdəfəlik plastik çəngəl, qaşıq, bıçaq, boşqab və digər oxşar məhsulların istifadəsinə də məhdudiyyətlər tətbiq olunmuşdur. Bu qərarlar cəmiyyətimizdə məsuliyyətli istehlak mədəniyyətinin formalaşmasına və plastik tullantıların həcminin azalmasına mühüm töhfə verir.

Azərbaycanda ekoloji mədəniyyətin inkişafında dövlət qurumları ilə yanaşı, ictimai təşkilatların da fəaliyyəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti, IDEA – Ətraf Mühitin Mühafizəsi Naminə Beynəlxalq Dialoq İctimai Birliyinin təsisçisi və rəhbəri Leyla Əliyevanın təşəbbüsləri ölkəmizdə ekoloji hərəkatın formalaşmasına mühüm töhfə vermişdir. 2011-ci ildə təsis olunan IDEA qısa müddətdə Azərbaycanda ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində ən nüfuzlu ictimai platformalardan birinə çevrilmişdir.

Leyla Əliyevanın rəhbərliyi ilə həyata keçirilən layihələr sırasında ağacəkmə kampaniyaları, Xəzər dənizi sahillərinin təmizlənməsi aksiyaları, biomüxtəlifliyin qorunması proqramları, ceyranların təbii areallarına qaytarılması, Qafqaz bəbirinin, Xəzər suitisinin və digər nadir növlərin mühafizəsinə yönəlmiş layihələr xüsusi yer tutur. Eyni zamanda, məktəblilər və gənclər arasında ekoloji maarifləndirmə, tullantıların çeşidlənməsi və təkrar emal mədəniyyətinin təşviqi istiqamətində genişmiqyaslı tədbirlər həyata keçirilmişdir.

IDEA İctimai Birliyi 2013-cü ildə ölkəmizdə ilk dəfə olaraq bioparçalana bilən alış-veriş paketlərinin tətbiqinə başlamış, bu təşəbbüs sonradan ekoloji cəhətdən təhlükəsiz alternativlərin istifadəsinə geniş yol açmışdır. Bu layihə plastik tullantıların azaldılması sahəsində Azərbaycanda həyata keçirilən ilk sistemli ictimai təşəbbüslərdən biri kimi böyük əhəmiyyət kəsb edir. IDEA-nın fəaliyyəti bir daha sübut edir ki, ekoloji problemlərin həlli yalnız dövlət proqramları ilə deyil, cəmiyyətin bütün təbəqələrinin fəal iştirakı ilə mümkündür.

Azərbaycanın BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 29-cu sessiyasına – COP29-a ev sahibliyi etməsi də ölkəmizin qlobal ekoloji siyasətdə artan rolunun və beynəlxalq nüfuzunun bariz göstəricisidir. COP29 çərçivəsində yaşıl iqtisadiyyat, iqlim maliyyəsi, biomüxtəlifliyin qorunması, tullantıların azaldılması və dayanıqlı istehlak məsələləri əsas müzakirə mövzuları olmuşdur. Bu mötəbər tədbir Azərbaycanın yaşıl inkişaf strategiyasına sadiqliyini və beynəlxalq ekoloji əməkdaşlığa verdiyi töhfəni bir daha nümayiş etdirdi.

Ətraf mühitin qorunması hər bir vətəndaşın gündəlik davranışından başlayır. Mağazaya gedərkən parça çantaya üstünlük vermək, birdəfəlik polietilen paketdən imtina etmək, tullantıları çeşidləmək və təkrar emala dəstək olmaq sadə görünən, lakin böyük əhəmiyyət kəsb edən addımlardır. Məhz belə məsuliyyətli davranış cəmiyyətimizdə ekoloji mədəniyyətin formalaşmasına, təbii sərvətlərimizin qorunmasına və gələcək nəsillərə sağlam ətraf mühitin miras qoyulmasına xidmət edir.

Beynəlxalq Polietilen Paketsiz Gün bir daha xatırladır ki, yaşıl gələcək yalnız dövlətlərin qəbul etdiyi qərarlarla deyil, hər bir insanın gündəlik seçimləri ilə formalaşır. Azərbaycanın həyata keçirdiyi ardıcıl ekoloji siyasət, beynəlxalq təşəbbüslərdə fəal iştirakı, ictimai təşkilatların, xüsusilə IDEA İctimai Birliyinin və onun təsisçisi Leyla Əliyevanın ətraf mühitin mühafizəsinə yönəlmiş fəaliyyətləri ölkəmizdə ekoloji dəyərlərin möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verir. Təbiəti qorumaq, plastik çirklənməsinin qarşısını almaq və yaşıl həyat tərzini gündəlik davranış normasına çevirmək həm bugünkü nəslin, həm də gələcək nəsillər qarşısında daşıdığımız ən ali vətəndaşlıq məsuliyyətidir.

Nurəngiz Adilqızı

Ətraf mühitin mühafizəsi müasir dövrün ən mühüm qlobal çağırışlarından biridir. İqlim dəyişmələri, biomüxtəlifliyin azalması, su və torpaq ehtiyatlarının çirklənməsi, plastik tullantıların sürətlə artması artıq ayrı-ayrı ölkələrin deyil, bütün bəşəriyyətin ortaq probleminə çevrilib. Bu gün planetimizin gələcəyi ilə bağlı qəbul edilən hər bir qərar, həyata keçirilən hər bir təşəbbüs insanlığın sabahının təminatına xidmət edir. Məhz buna görə də son onilliklərdə ekoloji təhlükəsizliyin təmin olunması, dayanıqlı inkişaf prinsiplərinin təşviqi və cəmiyyətlərdə ekoloji məsuliyyətin formalaşdırılması beynəlxalq gündəliyin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir.

Hər il iyulun 3-də qeyd olunan Beynəlxalq Polietilen Paketsiz Gün də məhz bu məqsədlərə xidmət edən qlobal ekoloji təşəbbüslərdəndir. Bu gün birdəfəlik polietilen paketlərdən istifadənin azaldılması, təkrar istifadə oluna bilən alternativlərin təşviqi, tullantıların minimuma endirilməsi və insanlarda ekoloji düşüncə tərzinin formalaşdırılması məqsədi daşıyır.

Beynəlxalq Polietilen Paketsiz Günün əsası 2008-ci ildə İspaniyanın Kataloniya bölgəsində fəaliyyət göstərən "Rezero" ("Yenidən Sıfır Tullantı") ekoloji təşkilatının təşəbbüsü ilə qoyulmuşdur. Əvvəlcə yerli ekoloji kampaniya kimi başlayan bu təşəbbüs qısa müddət ərzində Avropanın müxtəlif ölkələrində geniş dəstək qazanmış, sonradan "Sıfır Tullantı Avropa" şəbəkəsinin və digər beynəlxalq ekoloji təşkilatların iştirakı ilə qlobal maarifləndirmə hərəkatına çevrilmişdir. Hazırda iyulun 3-də dünyanın müxtəlif ölkələrində maarifləndirici aksiyalar, ictimai müzakirələr, təmizlik kampaniyaları və ekoloji layihələr həyata keçirilir. Bu təşəbbüs insanlara bir daha xatırladır ki, təbiətin qorunması böyük qərarlardan əvvəl gündəlik həyatımızda etdiyimiz kiçik seçimlərdən başlayır.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ətraf Mühit Proqramının məlumatlarına görə, hər il dünyada yüz milyonlarla ton plastik tullantı yaranır və bunun mühüm hissəsini birdəfəlik plastik məhsullar təşkil edir. Cəmi bir neçə dəqiqə istifadə edilən polietilen paketlər təbiətdə yüz illərlə qalaraq torpağı, çayları, gölləri və dənizləri çirkləndirir, canlı aləmin məhvinə səbəb olur. Plastik tullantılar zamanla mikroplastik hissəciklərə çevrilərək qida zəncirinə daxil olur və insan sağlamlığı üçün də ciddi təhlükə yaradır. Bu səbəbdən plastik tullantılarla mübarizə artıq ekoloji deyil, həm də sosial və iqtisadi təhlükəsizlik məsələsi kimi qiymətləndirilir.

Qlobal ekoloji çağırışların həllində Azərbaycan da fəal mövqe nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmizdə ekoloji təhlükəsizliyin təmin olunması, təbii ehtiyatların səmərəli idarə edilməsi, biomüxtəlifliyin qorunması, yaşıl enerji mənbələrinin inkişafı və dayanıqlı inkişaf prinsiplərinin tətbiqi dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Son illərdə "yaşıl enerji" layihələrinin həyata keçirilməsi, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun "yaşıl enerji zonası" elan olunması, meşə fondunun genişləndirilməsi, su ehtiyatlarının qorunması və tullantıların idarə olunmasının təkmilləşdirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır.

Ölkəmizdə birdəfəlik plastik paketlərin istifadəsinin məhdudlaşdırılması istiqamətində həyata keçirilən qanunvericilik islahatları da bu siyasətin mühüm tərkib hissəsidir. "Ətraf mühitin mühafizəsi haqqında", "İstehsalat və məişət tullantıları haqqında" və digər normativ-hüquqi aktlara edilən dəyişikliklər nəticəsində qalınlığı 15 mikrondan az olan plastik paketlərin istehsalı, idxalı və dövriyyəsi qadağan edilmiş, sonrakı mərhələdə birdəfəlik plastik çəngəl, qaşıq, bıçaq, boşqab və digər oxşar məhsulların istifadəsinə də məhdudiyyətlər tətbiq olunmuşdur. Bu qərarlar cəmiyyətimizdə məsuliyyətli istehlak mədəniyyətinin formalaşmasına və plastik tullantıların həcminin azalmasına mühüm töhfə verir.

Azərbaycanda ekoloji mədəniyyətin inkişafında dövlət qurumları ilə yanaşı, ictimai təşkilatların da fəaliyyəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti, IDEA – Ətraf Mühitin Mühafizəsi Naminə Beynəlxalq Dialoq İctimai Birliyinin təsisçisi və rəhbəri Leyla Əliyevanın təşəbbüsləri ölkəmizdə ekoloji hərəkatın formalaşmasına mühüm töhfə vermişdir. 2011-ci ildə təsis olunan IDEA qısa müddətdə Azərbaycanda ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində ən nüfuzlu ictimai platformalardan birinə çevrilmişdir.

Leyla Əliyevanın rəhbərliyi ilə həyata keçirilən layihələr sırasında ağacəkmə kampaniyaları, Xəzər dənizi sahillərinin təmizlənməsi aksiyaları, biomüxtəlifliyin qorunması proqramları, ceyranların təbii areallarına qaytarılması, Qafqaz bəbirinin, Xəzər suitisinin və digər nadir növlərin mühafizəsinə yönəlmiş layihələr xüsusi yer tutur. Eyni zamanda, məktəblilər və gənclər arasında ekoloji maarifləndirmə, tullantıların çeşidlənməsi və təkrar emal mədəniyyətinin təşviqi istiqamətində genişmiqyaslı tədbirlər həyata keçirilmişdir.

IDEA İctimai Birliyi 2013-cü ildə ölkəmizdə ilk dəfə olaraq bioparçalana bilən alış-veriş paketlərinin tətbiqinə başlamış, bu təşəbbüs sonradan ekoloji cəhətdən təhlükəsiz alternativlərin istifadəsinə geniş yol açmışdır. Bu layihə plastik tullantıların azaldılması sahəsində Azərbaycanda həyata keçirilən ilk sistemli ictimai təşəbbüslərdən biri kimi böyük əhəmiyyət kəsb edir. IDEA-nın fəaliyyəti bir daha sübut edir ki, ekoloji problemlərin həlli yalnız dövlət proqramları ilə deyil, cəmiyyətin bütün təbəqələrinin fəal iştirakı ilə mümkündür.

Azərbaycanın BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 29-cu sessiyasına – COP29-a ev sahibliyi etməsi də ölkəmizin qlobal ekoloji siyasətdə artan rolunun və beynəlxalq nüfuzunun bariz göstəricisidir. COP29 çərçivəsində yaşıl iqtisadiyyat, iqlim maliyyəsi, biomüxtəlifliyin qorunması, tullantıların azaldılması və dayanıqlı istehlak məsələləri əsas müzakirə mövzuları olmuşdur. Bu mötəbər tədbir Azərbaycanın yaşıl inkişaf strategiyasına sadiqliyini və beynəlxalq ekoloji əməkdaşlığa verdiyi töhfəni bir daha nümayiş etdirdi.

Ətraf mühitin qorunması hər bir vətəndaşın gündəlik davranışından başlayır. Mağazaya gedərkən parça çantaya üstünlük vermək, birdəfəlik polietilen paketdən imtina etmək, tullantıları çeşidləmək və təkrar emala dəstək olmaq sadə görünən, lakin böyük əhəmiyyət kəsb edən addımlardır. Məhz belə məsuliyyətli davranış cəmiyyətimizdə ekoloji mədəniyyətin formalaşmasına, təbii sərvətlərimizin qorunmasına və gələcək nəsillərə sağlam ətraf mühitin miras qoyulmasına xidmət edir.

Beynəlxalq Polietilen Paketsiz Gün bir daha xatırladır ki, yaşıl gələcək yalnız dövlətlərin qəbul etdiyi qərarlarla deyil, hər bir insanın gündəlik seçimləri ilə formalaşır. Azərbaycanın həyata keçirdiyi ardıcıl ekoloji siyasət, beynəlxalq təşəbbüslərdə fəal iştirakı, ictimai təşkilatların, xüsusilə IDEA İctimai Birliyinin və onun təsisçisi Leyla Əliyevanın ətraf mühitin mühafizəsinə yönəlmiş fəaliyyətləri ölkəmizdə ekoloji dəyərlərin möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verir. Təbiəti qorumaq, plastik çirklənməsinin qarşısını almaq və yaşıl həyat tərzini gündəlik davranış normasına çevirmək həm bugünkü nəslin, həm də gələcək nəsillər qarşısında daşıdığımız ən ali vətəndaşlıq məsuliyyətidir.

Nurəngiz Adilqızı

2 iyul – Azərbaycan Polisi Günü

Hər bir dövlətin gücü təkcə onun iqtisadi inkişafı, hərbi qüdrəti və siyasi nüfuzu ilə deyil, həm də qanunun aliliyinin təmin olunması, ictimai asayişin qorunması və vətəndaş təhlükəsizliyinin etibarlı şəkildə təmin edilməsi ilə ölçülür. Bu baxımdan Azərbaycan Polisi dövlətçiliyimizin mühüm dayaqlarından biri, milli təhlükəsizliyin və hüquq-mühafizə sisteminin aparıcı sütunlarından hesab edilir.

Bu gün Azərbaycan Polisi yaranmasının 108-ci ildönümünü qeyd edir. 1918-ci il iyulun 2-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Daxili İşlər Nazirliyinin tərkibində milli polis orqanlarının yaradılması ilə əsası qoyulan bu şərəfli tarix sonradan ümummilli lider Heydər Əliyevin 24 may 1998-ci il tarixli Fərmanı ilə rəsmi olaraq "Azərbaycan Polisi Günü" elan edilmişdir. Bununla da milli polisimizin tarixi köklərinə verilən yüksək qiymət dövlət səviyyəsində təsbit edilmişdir.

Azərbaycan polisinin keçdiyi yol əslində müstəqil dövlətçilik tariximizin ayrılmaz hissəsidir. Cəmi 23 ay mövcud olmuş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti milli dövlət institutlarının yaradılması istiqamətində mühüm addımlar atmış, polis orqanları isə dövlət hakimiyyətinin təmin olunmasında, hüquq qaydasının qorunmasında və ölkənin sabitliyinin möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynamışdır.

1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra daxili işlər orqanları sovet hüquq-mühafizə sisteminin tərkibində fəaliyyət göstərsə də, bu dövrdə də peşəkar kadr potensialı formalaşmış, cinayətkarlığa qarşı mübarizə və ictimai asayişin qorunması sahəsində zəngin təcrübə toplanmışdır. Xüsusilə 1970–1980-ci illərdə ümummilli lider Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbərliyi dövründə daxili işlər orqanlarının maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi, milli kadrların hazırlanması və peşəkarlığın artırılması istiqamətində mühüm islahatlar həyata keçirilmişdir.

Azərbaycan yenidən müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra daxili işlər orqanları qarşısında tamamilə yeni və daha mürəkkəb vəzifələr meydana çıxdı. Dövlətçiliyin qorunması, ictimai-siyasi sabitliyin təmin olunması, cinayətkarlıqla mübarizə, separatizmə və terrora qarşı qətiyyətli fəaliyyət məhz polis əməkdaşlarının üzərinə düşən ən məsuliyyətli missiyalardan idi.

1990-cı illərin əvvəllərində ölkədə hökm sürən mürəkkəb ictimai-siyasi vəziyyət, Ermənistanın hərbi təcavüzü, dövlət çevrilişi cəhdləri və daxili qarşıdurmalar zamanı Azərbaycan polisi böyük fədakarlıq nümayiş etdirdi. Yüzlərlə polis əməkdaşı dövlət müstəqilliyinin və ərazi bütövlüyünün müdafiəsi uğrunda qəhrəmancasına şəhid oldu, minlərlə əməkdaş sağlamlığını itirdi. Onların igidliyi xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayır.

Ümummilli lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra ölkədə hüquqi dövlət quruculuğu prosesinin mühüm istiqamətlərindən biri daxili işlər orqanlarının əsaslı şəkildə yenidən formalaşdırılması oldu. Polis orqanlarında peşəkarlıq, intizam, qanunçuluq prinsipləri daha da möhkəmləndirildi, müasir idarəetmə sistemi yaradıldı, beynəlxalq standartlara uyğun islahatlar həyata keçirildi. Məhz həmin dövrdən etibarən Azərbaycan polisi cəmiyyətin etimadını qazanan, dövlətçiliyin etibarlı dayaqlarından birinə çevrildi.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə son illərdə daxili işlər orqanlarının fəaliyyətinin müasirləşdirilməsi istiqamətində ardıcıl tədbirlər görülmüşdür. Müasir informasiya texnologiyalarının tətbiqi, rəqəmsal idarəetmə sistemlərinin yaradılması, "Elektron polis" xidmətlərinin genişləndirilməsi, videomüşahidə şəbəkələrinin inkişafı, kriminalistik laboratoriyaların yenilənməsi və polis əməkdaşlarının sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi bu siyasətin mühüm istiqamətləridir.

Azərbaycan Polisi bu gün təkcə cinayətkarlıqla mübarizə aparan qurum deyil. O, eyni zamanda insan hüquq və azadlıqlarının qorunması, ictimai təhlükəsizliyin təmin edilməsi, yol hərəkətinin təhlükəsizliyinin təşkili, kibercinayətkarlığa qarşı mübarizə, narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinin qarşısının alınması, transmilli cinayətkarlıqla mübarizə və fövqəladə hallarda əhalinin təhlükəsizliyinin təmin olunması kimi çoxşaxəli vəzifələri uğurla yerinə yetirir.

2020-ci ildə Vətən müharibəsi və sonrakı dövrdə Azərbaycan polisi yenidən öz peşəkarlığını və vətənpərvərliyini nümayiş etdirdi. Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşları və Daxili Qoşunların şəxsi heyəti döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirərək ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpasında mühüm rol oynadılar. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə ictimai asayişin təmin olunması, təhlükəsizlik tədbirlərinin həyata keçirilməsi, qanunçuluğun bərpası istiqamətində görülən işlər bu gün də uğurla davam etdirilir.

Azərbaycan polisi beynəlxalq əməkdaşlıq sahəsində də nüfuzunu davamlı olaraq artırır. İnterpol və digər beynəlxalq hüquq-mühafizə təşkilatları ilə qarşılıqlı əməkdaşlıq transmilli cinayətkarlığa qarşı mübarizənin səmərəliliyini yüksəldir, ölkəmizin beynəlxalq təhlükəsizlik sistemində mövqeyini gücləndirir.

Bu gün Azərbaycan polisi müasir texnologiyalara yiyələnmiş, yüksək peşəkarlıq nümayiş etdirən, qanunun aliliyini əsas fəaliyyət prinsipi kimi qəbul edən güclü hüquq-mühafizə institutudur. Onun fəaliyyəti dövlət təhlükəsizliyinin, vətəndaş rifahının və ictimai sabitliyin təmin edilməsinə xidmət edir.

Azərbaycan polisinin şərəfli salnaməsi minlərlə əməkdaşın sədaqəti, vicdanlı xidməti, fədakarlığı və qəhrəmanlığı ilə yazılmışdır. Bu salnamədə şəhid polis əməkdaşlarının müqəddəs xatirəsi xüsusi ehtiramla yaşayır. Onların göstərdiyi qəhrəmanlıq gələcək nəsil hüquq-mühafizə orqanları əməkdaşları üçün vətənpərvərlik məktəbi olaraq qalacaq.

108 illik inkişaf yolu göstərir ki, Azərbaycan Polisi dünən olduğu kimi bu gün də dövlətçiliyimizin keşiyində ayıq-sayıq dayanır, qanunun aliliyinin təmin edilməsinə, vətəndaşların təhlükəsizliyinə və ölkəmizin sabit inkişafına ləyaqətlə xidmət edir.

2 İyul – Azərbaycan Polisi Günü münasibətilə daxili işlər orqanlarının bütün şəxsi heyətini, müharibə veteranlarını və ehtiyatda olan əməkdaşları ürəkdən təbrik edir, xidməti fəaliyyətlərində uğurlar, möhkəm cansağlığı və Vətənə şərəfli xidmət yolunda yeni nailiyyətlər arzulayırıq.

Nurəngiz Adilqızı

2 iyul – Azərbaycan Polisi Günü

Hər bir dövlətin gücü təkcə onun iqtisadi inkişafı, hərbi qüdrəti və siyasi nüfuzu ilə deyil, həm də qanunun aliliyinin təmin olunması, ictimai asayişin qorunması və vətəndaş təhlükəsizliyinin etibarlı şəkildə təmin edilməsi ilə ölçülür. Bu baxımdan Azərbaycan Polisi dövlətçiliyimizin mühüm dayaqlarından biri, milli təhlükəsizliyin və hüquq-mühafizə sisteminin aparıcı sütunlarından hesab edilir.

Bu gün Azərbaycan Polisi yaranmasının 108-ci ildönümünü qeyd edir. 1918-ci il iyulun 2-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Daxili İşlər Nazirliyinin tərkibində milli polis orqanlarının yaradılması ilə əsası qoyulan bu şərəfli tarix sonradan ümummilli lider Heydər Əliyevin 24 may 1998-ci il tarixli Fərmanı ilə rəsmi olaraq "Azərbaycan Polisi Günü" elan edilmişdir. Bununla da milli polisimizin tarixi köklərinə verilən yüksək qiymət dövlət səviyyəsində təsbit edilmişdir.

Azərbaycan polisinin keçdiyi yol əslində müstəqil dövlətçilik tariximizin ayrılmaz hissəsidir. Cəmi 23 ay mövcud olmuş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti milli dövlət institutlarının yaradılması istiqamətində mühüm addımlar atmış, polis orqanları isə dövlət hakimiyyətinin təmin olunmasında, hüquq qaydasının qorunmasında və ölkənin sabitliyinin möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynamışdır.

1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra daxili işlər orqanları sovet hüquq-mühafizə sisteminin tərkibində fəaliyyət göstərsə də, bu dövrdə də peşəkar kadr potensialı formalaşmış, cinayətkarlığa qarşı mübarizə və ictimai asayişin qorunması sahəsində zəngin təcrübə toplanmışdır. Xüsusilə 1970–1980-ci illərdə ümummilli lider Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbərliyi dövründə daxili işlər orqanlarının maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi, milli kadrların hazırlanması və peşəkarlığın artırılması istiqamətində mühüm islahatlar həyata keçirilmişdir.

Azərbaycan yenidən müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra daxili işlər orqanları qarşısında tamamilə yeni və daha mürəkkəb vəzifələr meydana çıxdı. Dövlətçiliyin qorunması, ictimai-siyasi sabitliyin təmin olunması, cinayətkarlıqla mübarizə, separatizmə və terrora qarşı qətiyyətli fəaliyyət məhz polis əməkdaşlarının üzərinə düşən ən məsuliyyətli missiyalardan idi.

1990-cı illərin əvvəllərində ölkədə hökm sürən mürəkkəb ictimai-siyasi vəziyyət, Ermənistanın hərbi təcavüzü, dövlət çevrilişi cəhdləri və daxili qarşıdurmalar zamanı Azərbaycan polisi böyük fədakarlıq nümayiş etdirdi. Yüzlərlə polis əməkdaşı dövlət müstəqilliyinin və ərazi bütövlüyünün müdafiəsi uğrunda qəhrəmancasına şəhid oldu, minlərlə əməkdaş sağlamlığını itirdi. Onların igidliyi xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayır.

Ümummilli lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra ölkədə hüquqi dövlət quruculuğu prosesinin mühüm istiqamətlərindən biri daxili işlər orqanlarının əsaslı şəkildə yenidən formalaşdırılması oldu. Polis orqanlarında peşəkarlıq, intizam, qanunçuluq prinsipləri daha da möhkəmləndirildi, müasir idarəetmə sistemi yaradıldı, beynəlxalq standartlara uyğun islahatlar həyata keçirildi. Məhz həmin dövrdən etibarən Azərbaycan polisi cəmiyyətin etimadını qazanan, dövlətçiliyin etibarlı dayaqlarından birinə çevrildi.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə son illərdə daxili işlər orqanlarının fəaliyyətinin müasirləşdirilməsi istiqamətində ardıcıl tədbirlər görülmüşdür. Müasir informasiya texnologiyalarının tətbiqi, rəqəmsal idarəetmə sistemlərinin yaradılması, "Elektron polis" xidmətlərinin genişləndirilməsi, videomüşahidə şəbəkələrinin inkişafı, kriminalistik laboratoriyaların yenilənməsi və polis əməkdaşlarının sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi bu siyasətin mühüm istiqamətləridir.

Azərbaycan Polisi bu gün təkcə cinayətkarlıqla mübarizə aparan qurum deyil. O, eyni zamanda insan hüquq və azadlıqlarının qorunması, ictimai təhlükəsizliyin təmin edilməsi, yol hərəkətinin təhlükəsizliyinin təşkili, kibercinayətkarlığa qarşı mübarizə, narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinin qarşısının alınması, transmilli cinayətkarlıqla mübarizə və fövqəladə hallarda əhalinin təhlükəsizliyinin təmin olunması kimi çoxşaxəli vəzifələri uğurla yerinə yetirir.

2020-ci ildə Vətən müharibəsi və sonrakı dövrdə Azərbaycan polisi yenidən öz peşəkarlığını və vətənpərvərliyini nümayiş etdirdi. Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşları və Daxili Qoşunların şəxsi heyəti döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirərək ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpasında mühüm rol oynadılar. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə ictimai asayişin təmin olunması, təhlükəsizlik tədbirlərinin həyata keçirilməsi, qanunçuluğun bərpası istiqamətində görülən işlər bu gün də uğurla davam etdirilir.

Azərbaycan polisi beynəlxalq əməkdaşlıq sahəsində də nüfuzunu davamlı olaraq artırır. İnterpol və digər beynəlxalq hüquq-mühafizə təşkilatları ilə qarşılıqlı əməkdaşlıq transmilli cinayətkarlığa qarşı mübarizənin səmərəliliyini yüksəldir, ölkəmizin beynəlxalq təhlükəsizlik sistemində mövqeyini gücləndirir.

Bu gün Azərbaycan polisi müasir texnologiyalara yiyələnmiş, yüksək peşəkarlıq nümayiş etdirən, qanunun aliliyini əsas fəaliyyət prinsipi kimi qəbul edən güclü hüquq-mühafizə institutudur. Onun fəaliyyəti dövlət təhlükəsizliyinin, vətəndaş rifahının və ictimai sabitliyin təmin edilməsinə xidmət edir.

Azərbaycan polisinin şərəfli salnaməsi minlərlə əməkdaşın sədaqəti, vicdanlı xidməti, fədakarlığı və qəhrəmanlığı ilə yazılmışdır. Bu salnamədə şəhid polis əməkdaşlarının müqəddəs xatirəsi xüsusi ehtiramla yaşayır. Onların göstərdiyi qəhrəmanlıq gələcək nəsil hüquq-mühafizə orqanları əməkdaşları üçün vətənpərvərlik məktəbi olaraq qalacaq.

108 illik inkişaf yolu göstərir ki, Azərbaycan Polisi dünən olduğu kimi bu gün də dövlətçiliyimizin keşiyində ayıq-sayıq dayanır, qanunun aliliyinin təmin edilməsinə, vətəndaşların təhlükəsizliyinə və ölkəmizin sabit inkişafına ləyaqətlə xidmət edir.

2 İyul – Azərbaycan Polisi Günü münasibətilə daxili işlər orqanlarının bütün şəxsi heyətini, müharibə veteranlarını və ehtiyatda olan əməkdaşları ürəkdən təbrik edir, xidməti fəaliyyətlərində uğurlar, möhkəm cansağlığı və Vətənə şərəfli xidmət yolunda yeni nailiyyətlər arzulayırıq.

Nurəngiz Adilqızı

2 iyul – Azərbaycan Polisi Günü

Hər bir dövlətin gücü təkcə onun iqtisadi inkişafı, hərbi qüdrəti və siyasi nüfuzu ilə deyil, həm də qanunun aliliyinin təmin olunması, ictimai asayişin qorunması və vətəndaş təhlükəsizliyinin etibarlı şəkildə təmin edilməsi ilə ölçülür. Bu baxımdan Azərbaycan Polisi dövlətçiliyimizin mühüm dayaqlarından biri, milli təhlükəsizliyin və hüquq-mühafizə sisteminin aparıcı sütunlarından hesab edilir.

Bu gün Azərbaycan Polisi yaranmasının 108-ci ildönümünü qeyd edir. 1918-ci il iyulun 2-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Daxili İşlər Nazirliyinin tərkibində milli polis orqanlarının yaradılması ilə əsası qoyulan bu şərəfli tarix sonradan ümummilli lider Heydər Əliyevin 24 may 1998-ci il tarixli Fərmanı ilə rəsmi olaraq "Azərbaycan Polisi Günü" elan edilmişdir. Bununla da milli polisimizin tarixi köklərinə verilən yüksək qiymət dövlət səviyyəsində təsbit edilmişdir.

Azərbaycan polisinin keçdiyi yol əslində müstəqil dövlətçilik tariximizin ayrılmaz hissəsidir. Cəmi 23 ay mövcud olmuş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti milli dövlət institutlarının yaradılması istiqamətində mühüm addımlar atmış, polis orqanları isə dövlət hakimiyyətinin təmin olunmasında, hüquq qaydasının qorunmasında və ölkənin sabitliyinin möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynamışdır.

1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra daxili işlər orqanları sovet hüquq-mühafizə sisteminin tərkibində fəaliyyət göstərsə də, bu dövrdə də peşəkar kadr potensialı formalaşmış, cinayətkarlığa qarşı mübarizə və ictimai asayişin qorunması sahəsində zəngin təcrübə toplanmışdır. Xüsusilə 1970–1980-ci illərdə ümummilli lider Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbərliyi dövründə daxili işlər orqanlarının maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi, milli kadrların hazırlanması və peşəkarlığın artırılması istiqamətində mühüm islahatlar həyata keçirilmişdir.

Azərbaycan yenidən müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra daxili işlər orqanları qarşısında tamamilə yeni və daha mürəkkəb vəzifələr meydana çıxdı. Dövlətçiliyin qorunması, ictimai-siyasi sabitliyin təmin olunması, cinayətkarlıqla mübarizə, separatizmə və terrora qarşı qətiyyətli fəaliyyət məhz polis əməkdaşlarının üzərinə düşən ən məsuliyyətli missiyalardan idi.

1990-cı illərin əvvəllərində ölkədə hökm sürən mürəkkəb ictimai-siyasi vəziyyət, Ermənistanın hərbi təcavüzü, dövlət çevrilişi cəhdləri və daxili qarşıdurmalar zamanı Azərbaycan polisi böyük fədakarlıq nümayiş etdirdi. Yüzlərlə polis əməkdaşı dövlət müstəqilliyinin və ərazi bütövlüyünün müdafiəsi uğrunda qəhrəmancasına şəhid oldu, minlərlə əməkdaş sağlamlığını itirdi. Onların igidliyi xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayır.

Ümummilli lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra ölkədə hüquqi dövlət quruculuğu prosesinin mühüm istiqamətlərindən biri daxili işlər orqanlarının əsaslı şəkildə yenidən formalaşdırılması oldu. Polis orqanlarında peşəkarlıq, intizam, qanunçuluq prinsipləri daha da möhkəmləndirildi, müasir idarəetmə sistemi yaradıldı, beynəlxalq standartlara uyğun islahatlar həyata keçirildi. Məhz həmin dövrdən etibarən Azərbaycan polisi cəmiyyətin etimadını qazanan, dövlətçiliyin etibarlı dayaqlarından birinə çevrildi.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə son illərdə daxili işlər orqanlarının fəaliyyətinin müasirləşdirilməsi istiqamətində ardıcıl tədbirlər görülmüşdür. Müasir informasiya texnologiyalarının tətbiqi, rəqəmsal idarəetmə sistemlərinin yaradılması, "Elektron polis" xidmətlərinin genişləndirilməsi, videomüşahidə şəbəkələrinin inkişafı, kriminalistik laboratoriyaların yenilənməsi və polis əməkdaşlarının sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi bu siyasətin mühüm istiqamətləridir.

Azərbaycan Polisi bu gün təkcə cinayətkarlıqla mübarizə aparan qurum deyil. O, eyni zamanda insan hüquq və azadlıqlarının qorunması, ictimai təhlükəsizliyin təmin edilməsi, yol hərəkətinin təhlükəsizliyinin təşkili, kibercinayətkarlığa qarşı mübarizə, narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinin qarşısının alınması, transmilli cinayətkarlıqla mübarizə və fövqəladə hallarda əhalinin təhlükəsizliyinin təmin olunması kimi çoxşaxəli vəzifələri uğurla yerinə yetirir.

2020-ci ildə Vətən müharibəsi və sonrakı dövrdə Azərbaycan polisi yenidən öz peşəkarlığını və vətənpərvərliyini nümayiş etdirdi. Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşları və Daxili Qoşunların şəxsi heyəti döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirərək ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpasında mühüm rol oynadılar. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə ictimai asayişin təmin olunması, təhlükəsizlik tədbirlərinin həyata keçirilməsi, qanunçuluğun bərpası istiqamətində görülən işlər bu gün də uğurla davam etdirilir.

Azərbaycan polisi beynəlxalq əməkdaşlıq sahəsində də nüfuzunu davamlı olaraq artırır. İnterpol və digər beynəlxalq hüquq-mühafizə təşkilatları ilə qarşılıqlı əməkdaşlıq transmilli cinayətkarlığa qarşı mübarizənin səmərəliliyini yüksəldir, ölkəmizin beynəlxalq təhlükəsizlik sistemində mövqeyini gücləndirir.

Bu gün Azərbaycan polisi müasir texnologiyalara yiyələnmiş, yüksək peşəkarlıq nümayiş etdirən, qanunun aliliyini əsas fəaliyyət prinsipi kimi qəbul edən güclü hüquq-mühafizə institutudur. Onun fəaliyyəti dövlət təhlükəsizliyinin, vətəndaş rifahının və ictimai sabitliyin təmin edilməsinə xidmət edir.

Azərbaycan polisinin şərəfli salnaməsi minlərlə əməkdaşın sədaqəti, vicdanlı xidməti, fədakarlığı və qəhrəmanlığı ilə yazılmışdır. Bu salnamədə şəhid polis əməkdaşlarının müqəddəs xatirəsi xüsusi ehtiramla yaşayır. Onların göstərdiyi qəhrəmanlıq gələcək nəsil hüquq-mühafizə orqanları əməkdaşları üçün vətənpərvərlik məktəbi olaraq qalacaq.

108 illik inkişaf yolu göstərir ki, Azərbaycan Polisi dünən olduğu kimi bu gün də dövlətçiliyimizin keşiyində ayıq-sayıq dayanır, qanunun aliliyinin təmin edilməsinə, vətəndaşların təhlükəsizliyinə və ölkəmizin sabit inkişafına ləyaqətlə xidmət edir.

2 İyul – Azərbaycan Polisi Günü münasibətilə daxili işlər orqanlarının bütün şəxsi heyətini, müharibə veteranlarını və ehtiyatda olan əməkdaşları ürəkdən təbrik edir, xidməti fəaliyyətlərində uğurlar, möhkəm cansağlığı və Vətənə şərəfli xidmət yolunda yeni nailiyyətlər arzulayırıq.

Nurəngiz Adilqızı

Bəzi şəhərlər var ki, onların tarixi yalnız salnamələrdə deyil, insanların yaddaşında, həyat tərzində, adət-ənənəsində və mənəvi dünyasında yaşayır. Belə şəhərlərdən biri, heç şübhəsiz, Bakıdır. Xəzərin sahilində minilliklər boyu ucalan bu qədim şəhər təkcə Azərbaycanın paytaxtı deyil, həm də xalqımızın zəngin tarixi-mədəni irsinin, milli-mənəvi dəyərlərinin, tolerantlıq ənənələrinin və zəhmətsevərliyinin canlı salnaməsidir.

Məhz buna görə də son illər iyulun 1-i cəmiyyət arasında rəsmi dövlət bayramı statusu daşımamasına baxmayaraq, "Bakılılar günü" kimi ehtiramla qeyd olunur. Bu tarix Bakını sevən insanların, onun tarixinə, qədim məhəllələrinə, Bakı kəndlərinə və əsrlər boyu formalaşmış həyat tərzinə bağlılığının ifadəsinə çevrilib. Bu gün həm də Bakının daş yaddaşına, onu yaşadan insanlara və milli-mənəvi dəyərlərə hörmətin simvolu kimi qəbul edilir.

Uzun illər Bakı və Bakı kəndlərinin tarixi, etnoqrafiyası, toponimiyası, məişəti və mədəni irsi ilə bağlı tədqiqatlar aparan, bu mövzuda kitabların müəllifi olan tarixçi-etnoqraf alim, tədqiqatçı Təvəkkür Səlimov (Şaqani) hesab edir ki, "bakılı" anlayışı yalnız coğrafi mənsubiyyət deyil, daha geniş mənəvi və mədəni kimlik ifadəsidir. Onun sözlərinə görə, bakılı olmaq Bakının tarixini, ruhunu, şəhər mədəniyyətini və əsrlərlə formalaşmış milli dəyərləri yaşatmaq və gələcək nəsillərə ötürmək deməkdir.

Alim bildirir ki, Bakı kəndləri – Şağan, Mərdəkan, Buzovna, Bilgəh, Maştağa, Nardaran, Zirə, Türkan, Hövsan, Əmircan, Ramana, Kürdəxanı və digər qədim yaşayış məskənləri paytaxtın tarixi yaddaşını bu günə qədər qoruyub saxlayan əsas mədəni mərkəzlərdir. Bu kəndlərin hər biri özünəməxsus danışıq tərzi, məişət mədəniyyəti, ailə və qonşuluq münasibətləri, folkloru, mərasimləri və təsərrüfat ənənələri ilə Bakı kimliyinin ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir.

Təvəkkür Səlimovun sözlərinə görə, köhnə bakılıları fərqləndirən əsas xüsusiyyətlər sadəlik, zəhmətsevərlik, sözə sədaqət, böyüyə hörmət, kiçiyə qayğı, qonaqpərvərlik, təmkin və yüksək davranış mədəniyyəti olub. Bakı məhəllələri və kəndləri yalnız yaşayış məkanı deyil, həm də insan yetişdirən böyük həyat məktəbi kimi formalaşıb. Burada qonşuluq münasibətləri ailə münasibətləri qədər möhkəm olub, ağsaqqal sözü həmişə uca tutulub, milli adət-ənənələr isə gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilib.

Alim qeyd edir ki, 1 iyulun cəmiyyət arasında "Bakılılar günü" kimi qeyd olunması hər hansı rəsmi tarixi hadisəyə əsaslanmır. Bu tarix daha çox rəmzi məna daşıyır. Yay fəslinin başlanması ilə Bakı kəndlərində həyat canlanır, insanlar ata-baba yurdlarına, bağ evlərinə üz tutur, ailələr və qohumlar bir araya gəlir, el məclisləri və görüşlər daha sıx xarakter alır. Məhz bu dövr Bakı kəndlərinə xas olan qədim adət-ənənələrin, milli-mənəvi dəyərlərin və ictimai münasibətlərin daha aydın şəkildə yaşandığı bir zaman kimi formalaşmışdır. Buna görə də 1 iyul Bakının tarixi yaddaşına, onun kəndlərinə və bu mədəni mühiti formalaşdıran insanlara ehtiramın simvolik günü kimi qəbul edilir.

Son illərdə Bakı kəndlərində bu münasibətlə keçirilən yığıncaqlar, görüşlər və müxtəlif ictimai tədbirlər də məhz bu ideyanın – şəhərin tarixi-mədəni irsinin yaşadılması, Bakı kimliyinin qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması məqsədinə xidmət edir.

Təvəkkür Səlimov vurğulayır ki, Bakını sevən hər bir insan, harada doğulmasından asılı olmayaraq, bu şəhərin mədəni mühitinə, tarixinə və mənəvi irsinə sahib çıxmaqla onun yaşayan yaddaşının bir hissəsinə çevrilir. Çünki Bakı yalnız yerli bir məkan deyil, müxtəlif dövrlərdə müxtəlif bölgələrdən gələn insanların zəhməti, biliyi və sevgisi ilə formalaşmış böyük bir mədəniyyət mərkəzidir.

Bakı minilliklər boyu Şərqlə Qərbin qovuşduğu, müxtəlif mədəniyyətlərin bir-birini zənginləşdirdiyi, elmə, sənətə, zəhmətə və insan münasibətlərinə yüksək dəyər verilən şəhər kimi formalaşıb. İçərişəhərin qədim daş küçələri, Xəzərin sonsuz üfüqü, Bakı kəndlərinin həyətlərindəki tut və əncir ağacları, samovar ətrafında edilən söhbətlər, Novruz tonqalları, el adətləri, muğam sədaları və ailə ənənələri bu şəhərin görünməyən, lakin heç vaxt itirmədiyi ruhunu bu gün də yaşadır.

Qloballaşan dünyada bu ruhun qorunması daha böyük məsuliyyət tələb edir. Çünki gələcək yalnız yeni tikilən binalarla deyil, qorunan milli yaddaşla qurulur. Bakı isə məhz öz yaddaşı ilə böyükdür.

Araşdırmaçı alim hesab edir ki, müasir Bakının inkişafı ilə yanaşı, şəhərin tarixi simasının, qədim məhəllələrinin və Bakı kəndlərinin mənəvi irsinin qorunması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki şəhərin əsl zənginliyi yalnız müasir memarlıq nümunələri ilə deyil, əsrlər boyu formalaşmış mədəni yaddaşı ilə ölçülür.

Onun sözlərinə görə, cəmiyyət arasında qeyd olunan Bakılılar günü də məhz bu məqsədə xidmət edir. Bu gün insanların öz köklərinə, doğma şəhərlərinə, qədim Bakı mühitinə və milli yaddaşına daha sıx bağlanmasına, Bakı kəndlərinin zəngin tarixi-etnoqrafik irsinin təbliğinə və gələcək nəsillərə çatdırılmasına xidmət edən mənəvi dəyər kimi qəbul edilir.

Təvəkkür Səlimovun təbirincə desək, Bakı öz insanları ilə yaşayır. Bu şəhərin ən böyük sərvəti daşdan hörülmüş qala divarları deyil, o daşlara tarix yazan, Xəzərin nəfəsi ilə böyüyən, zəhməti, mərdliyi, qonaqpərvərliyi, yüksək mədəniyyəti və Vətən sevgisi ilə bu şəhərin mənəvi simasını əsrlər boyu qoruyub saxlayan insanlardır.

Doğrudan da, şəhərləri böyük edən təkcə onların memarlığı, geniş prospektləri və müasir inkişafı deyil. Şəhərləri yaşadan onların yaddaşıdır. O yaddaş isə daş abidələrdə olduğu qədər insanların həyat tərzində, düşüncəsində, davranışında və adət-ənənəsində yaşayır.

Bakı bu mənada yalnız qədim şəhər deyil, həm də milli yaddaşın daşıyıcısıdır. İçərişəhərin daş küçələrindən Abşeron kəndlərinin həyətlərinə, Xəzərin sahilindən müasir şəhər mənzərəsinə qədər uzanan bu mədəni xətt bir həqiqəti təsdiqləyir: şəhəri yaşadan onun insanıdır.

Bu gün Bakını öz doğma şəhəri hesab edən, onun inkişafına töhfə verən, tarixi irsinə hörmətlə yanaşan hər kəs bu böyük mədəniyyətin bir parçasıdır. Çünki şəhərlər yalnız keçmişlə deyil, həmin keçmişə sahib çıxan insanların məsuliyyəti ilə yaşayır.

Bakı var olduqca onun yaddaşı yaşayacaq, bu yaddaş yaşadıqca isə qədim şəhərin ruhu da nəsildən-nəslə ötürüləcək. O yaddaşın ən böyük daşıyıcıları isə bakılılardır.

Nurəngiz Adilqızı

Bəzi şəhərlər var ki, onların tarixi yalnız salnamələrdə deyil, insanların yaddaşında, həyat tərzində, adət-ənənəsində və mənəvi dünyasında yaşayır. Belə şəhərlərdən biri, heç şübhəsiz, Bakıdır. Xəzərin sahilində minilliklər boyu ucalan bu qədim şəhər təkcə Azərbaycanın paytaxtı deyil, həm də xalqımızın zəngin tarixi-mədəni irsinin, milli-mənəvi dəyərlərinin, tolerantlıq ənənələrinin və zəhmətsevərliyinin canlı salnaməsidir.

Məhz buna görə də son illər iyulun 1-i cəmiyyət arasında rəsmi dövlət bayramı statusu daşımamasına baxmayaraq, "Bakılılar günü" kimi ehtiramla qeyd olunur. Bu tarix Bakını sevən insanların, onun tarixinə, qədim məhəllələrinə, Bakı kəndlərinə və əsrlər boyu formalaşmış həyat tərzinə bağlılığının ifadəsinə çevrilib. Bu gün həm də Bakının daş yaddaşına, onu yaşadan insanlara və milli-mənəvi dəyərlərə hörmətin simvolu kimi qəbul edilir.

Uzun illər Bakı və Bakı kəndlərinin tarixi, etnoqrafiyası, toponimiyası, məişəti və mədəni irsi ilə bağlı tədqiqatlar aparan, bu mövzuda kitabların müəllifi olan tarixçi-etnoqraf alim, tədqiqatçı Təvəkkür Səlimov (Şaqani) hesab edir ki, "bakılı" anlayışı yalnız coğrafi mənsubiyyət deyil, daha geniş mənəvi və mədəni kimlik ifadəsidir. Onun sözlərinə görə, bakılı olmaq Bakının tarixini, ruhunu, şəhər mədəniyyətini və əsrlərlə formalaşmış milli dəyərləri yaşatmaq və gələcək nəsillərə ötürmək deməkdir.

Alim bildirir ki, Bakı kəndləri – Şağan, Mərdəkan, Buzovna, Bilgəh, Maştağa, Nardaran, Zirə, Türkan, Hövsan, Əmircan, Ramana, Kürdəxanı və digər qədim yaşayış məskənləri paytaxtın tarixi yaddaşını bu günə qədər qoruyub saxlayan əsas mədəni mərkəzlərdir. Bu kəndlərin hər biri özünəməxsus danışıq tərzi, məişət mədəniyyəti, ailə və qonşuluq münasibətləri, folkloru, mərasimləri və təsərrüfat ənənələri ilə Bakı kimliyinin ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir.

Təvəkkür Səlimovun sözlərinə görə, köhnə bakılıları fərqləndirən əsas xüsusiyyətlər sadəlik, zəhmətsevərlik, sözə sədaqət, böyüyə hörmət, kiçiyə qayğı, qonaqpərvərlik, təmkin və yüksək davranış mədəniyyəti olub. Bakı məhəllələri və kəndləri yalnız yaşayış məkanı deyil, həm də insan yetişdirən böyük həyat məktəbi kimi formalaşıb. Burada qonşuluq münasibətləri ailə münasibətləri qədər möhkəm olub, ağsaqqal sözü həmişə uca tutulub, milli adət-ənənələr isə gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilib.

Alim qeyd edir ki, 1 iyulun cəmiyyət arasında "Bakılılar günü" kimi qeyd olunması hər hansı rəsmi tarixi hadisəyə əsaslanmır. Bu tarix daha çox rəmzi məna daşıyır. Yay fəslinin başlanması ilə Bakı kəndlərində həyat canlanır, insanlar ata-baba yurdlarına, bağ evlərinə üz tutur, ailələr və qohumlar bir araya gəlir, el məclisləri və görüşlər daha sıx xarakter alır. Məhz bu dövr Bakı kəndlərinə xas olan qədim adət-ənənələrin, milli-mənəvi dəyərlərin və ictimai münasibətlərin daha aydın şəkildə yaşandığı bir zaman kimi formalaşmışdır. Buna görə də 1 iyul Bakının tarixi yaddaşına, onun kəndlərinə və bu mədəni mühiti formalaşdıran insanlara ehtiramın simvolik günü kimi qəbul edilir.

Son illərdə Bakı kəndlərində bu münasibətlə keçirilən yığıncaqlar, görüşlər və müxtəlif ictimai tədbirlər də məhz bu ideyanın – şəhərin tarixi-mədəni irsinin yaşadılması, Bakı kimliyinin qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması məqsədinə xidmət edir.

Təvəkkür Səlimov vurğulayır ki, Bakını sevən hər bir insan, harada doğulmasından asılı olmayaraq, bu şəhərin mədəni mühitinə, tarixinə və mənəvi irsinə sahib çıxmaqla onun yaşayan yaddaşının bir hissəsinə çevrilir. Çünki Bakı yalnız yerli bir məkan deyil, müxtəlif dövrlərdə müxtəlif bölgələrdən gələn insanların zəhməti, biliyi və sevgisi ilə formalaşmış böyük bir mədəniyyət mərkəzidir.

Bakı minilliklər boyu Şərqlə Qərbin qovuşduğu, müxtəlif mədəniyyətlərin bir-birini zənginləşdirdiyi, elmə, sənətə, zəhmətə və insan münasibətlərinə yüksək dəyər verilən şəhər kimi formalaşıb. İçərişəhərin qədim daş küçələri, Xəzərin sonsuz üfüqü, Bakı kəndlərinin həyətlərindəki tut və əncir ağacları, samovar ətrafında edilən söhbətlər, Novruz tonqalları, el adətləri, muğam sədaları və ailə ənənələri bu şəhərin görünməyən, lakin heç vaxt itirmədiyi ruhunu bu gün də yaşadır.

Qloballaşan dünyada bu ruhun qorunması daha böyük məsuliyyət tələb edir. Çünki gələcək yalnız yeni tikilən binalarla deyil, qorunan milli yaddaşla qurulur. Bakı isə məhz öz yaddaşı ilə böyükdür.

Araşdırmaçı alim hesab edir ki, müasir Bakının inkişafı ilə yanaşı, şəhərin tarixi simasının, qədim məhəllələrinin və Bakı kəndlərinin mənəvi irsinin qorunması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki şəhərin əsl zənginliyi yalnız müasir memarlıq nümunələri ilə deyil, əsrlər boyu formalaşmış mədəni yaddaşı ilə ölçülür.

Onun sözlərinə görə, cəmiyyət arasında qeyd olunan Bakılılar günü də məhz bu məqsədə xidmət edir. Bu gün insanların öz köklərinə, doğma şəhərlərinə, qədim Bakı mühitinə və milli yaddaşına daha sıx bağlanmasına, Bakı kəndlərinin zəngin tarixi-etnoqrafik irsinin təbliğinə və gələcək nəsillərə çatdırılmasına xidmət edən mənəvi dəyər kimi qəbul edilir.

Təvəkkür Səlimovun təbirincə desək, Bakı öz insanları ilə yaşayır. Bu şəhərin ən böyük sərvəti daşdan hörülmüş qala divarları deyil, o daşlara tarix yazan, Xəzərin nəfəsi ilə böyüyən, zəhməti, mərdliyi, qonaqpərvərliyi, yüksək mədəniyyəti və Vətən sevgisi ilə bu şəhərin mənəvi simasını əsrlər boyu qoruyub saxlayan insanlardır.

Doğrudan da, şəhərləri böyük edən təkcə onların memarlığı, geniş prospektləri və müasir inkişafı deyil. Şəhərləri yaşadan onların yaddaşıdır. O yaddaş isə daş abidələrdə olduğu qədər insanların həyat tərzində, düşüncəsində, davranışında və adət-ənənəsində yaşayır.

Bakı bu mənada yalnız qədim şəhər deyil, həm də milli yaddaşın daşıyıcısıdır. İçərişəhərin daş küçələrindən Abşeron kəndlərinin həyətlərinə, Xəzərin sahilindən müasir şəhər mənzərəsinə qədər uzanan bu mədəni xətt bir həqiqəti təsdiqləyir: şəhəri yaşadan onun insanıdır.

Bu gün Bakını öz doğma şəhəri hesab edən, onun inkişafına töhfə verən, tarixi irsinə hörmətlə yanaşan hər kəs bu böyük mədəniyyətin bir parçasıdır. Çünki şəhərlər yalnız keçmişlə deyil, həmin keçmişə sahib çıxan insanların məsuliyyəti ilə yaşayır.

Bakı var olduqca onun yaddaşı yaşayacaq, bu yaddaş yaşadıqca isə qədim şəhərin ruhu da nəsildən-nəslə ötürüləcək. O yaddaşın ən böyük daşıyıcıları isə bakılılardır.

Nurəngiz Adilqızı

Bəzi şəhərlər var ki, onların tarixi yalnız salnamələrdə deyil, insanların yaddaşında, həyat tərzində, adət-ənənəsində və mənəvi dünyasında yaşayır. Belə şəhərlərdən biri, heç şübhəsiz, Bakıdır. Xəzərin sahilində minilliklər boyu ucalan bu qədim şəhər təkcə Azərbaycanın paytaxtı deyil, həm də xalqımızın zəngin tarixi-mədəni irsinin, milli-mənəvi dəyərlərinin, tolerantlıq ənənələrinin və zəhmətsevərliyinin canlı salnaməsidir.

Məhz buna görə də son illər iyulun 1-i cəmiyyət arasında rəsmi dövlət bayramı statusu daşımamasına baxmayaraq, "Bakılılar günü" kimi ehtiramla qeyd olunur. Bu tarix Bakını sevən insanların, onun tarixinə, qədim məhəllələrinə, Bakı kəndlərinə və əsrlər boyu formalaşmış həyat tərzinə bağlılığının ifadəsinə çevrilib. Bu gün həm də Bakının daş yaddaşına, onu yaşadan insanlara və milli-mənəvi dəyərlərə hörmətin simvolu kimi qəbul edilir.

Uzun illər Bakı və Bakı kəndlərinin tarixi, etnoqrafiyası, toponimiyası, məişəti və mədəni irsi ilə bağlı tədqiqatlar aparan, bu mövzuda kitabların müəllifi olan tarixçi-etnoqraf alim, tədqiqatçı Təvəkkür Səlimov (Şaqani) hesab edir ki, "bakılı" anlayışı yalnız coğrafi mənsubiyyət deyil, daha geniş mənəvi və mədəni kimlik ifadəsidir. Onun sözlərinə görə, bakılı olmaq Bakının tarixini, ruhunu, şəhər mədəniyyətini və əsrlərlə formalaşmış milli dəyərləri yaşatmaq və gələcək nəsillərə ötürmək deməkdir.

Alim bildirir ki, Bakı kəndləri – Şağan, Mərdəkan, Buzovna, Bilgəh, Maştağa, Nardaran, Zirə, Türkan, Hövsan, Əmircan, Ramana, Kürdəxanı və digər qədim yaşayış məskənləri paytaxtın tarixi yaddaşını bu günə qədər qoruyub saxlayan əsas mədəni mərkəzlərdir. Bu kəndlərin hər biri özünəməxsus danışıq tərzi, məişət mədəniyyəti, ailə və qonşuluq münasibətləri, folkloru, mərasimləri və təsərrüfat ənənələri ilə Bakı kimliyinin ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir.

Təvəkkür Səlimovun sözlərinə görə, köhnə bakılıları fərqləndirən əsas xüsusiyyətlər sadəlik, zəhmətsevərlik, sözə sədaqət, böyüyə hörmət, kiçiyə qayğı, qonaqpərvərlik, təmkin və yüksək davranış mədəniyyəti olub. Bakı məhəllələri və kəndləri yalnız yaşayış məkanı deyil, həm də insan yetişdirən böyük həyat məktəbi kimi formalaşıb. Burada qonşuluq münasibətləri ailə münasibətləri qədər möhkəm olub, ağsaqqal sözü həmişə uca tutulub, milli adət-ənənələr isə gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilib.

Alim qeyd edir ki, 1 iyulun cəmiyyət arasında "Bakılılar günü" kimi qeyd olunması hər hansı rəsmi tarixi hadisəyə əsaslanmır. Bu tarix daha çox rəmzi məna daşıyır. Yay fəslinin başlanması ilə Bakı kəndlərində həyat canlanır, insanlar ata-baba yurdlarına, bağ evlərinə üz tutur, ailələr və qohumlar bir araya gəlir, el məclisləri və görüşlər daha sıx xarakter alır. Məhz bu dövr Bakı kəndlərinə xas olan qədim adət-ənənələrin, milli-mənəvi dəyərlərin və ictimai münasibətlərin daha aydın şəkildə yaşandığı bir zaman kimi formalaşmışdır. Buna görə də 1 iyul Bakının tarixi yaddaşına, onun kəndlərinə və bu mədəni mühiti formalaşdıran insanlara ehtiramın simvolik günü kimi qəbul edilir.

Son illərdə Bakı kəndlərində bu münasibətlə keçirilən yığıncaqlar, görüşlər və müxtəlif ictimai tədbirlər də məhz bu ideyanın – şəhərin tarixi-mədəni irsinin yaşadılması, Bakı kimliyinin qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması məqsədinə xidmət edir.

Təvəkkür Səlimov vurğulayır ki, Bakını sevən hər bir insan, harada doğulmasından asılı olmayaraq, bu şəhərin mədəni mühitinə, tarixinə və mənəvi irsinə sahib çıxmaqla onun yaşayan yaddaşının bir hissəsinə çevrilir. Çünki Bakı yalnız yerli bir məkan deyil, müxtəlif dövrlərdə müxtəlif bölgələrdən gələn insanların zəhməti, biliyi və sevgisi ilə formalaşmış böyük bir mədəniyyət mərkəzidir.

Bakı minilliklər boyu Şərqlə Qərbin qovuşduğu, müxtəlif mədəniyyətlərin bir-birini zənginləşdirdiyi, elmə, sənətə, zəhmətə və insan münasibətlərinə yüksək dəyər verilən şəhər kimi formalaşıb. İçərişəhərin qədim daş küçələri, Xəzərin sonsuz üfüqü, Bakı kəndlərinin həyətlərindəki tut və əncir ağacları, samovar ətrafında edilən söhbətlər, Novruz tonqalları, el adətləri, muğam sədaları və ailə ənənələri bu şəhərin görünməyən, lakin heç vaxt itirmədiyi ruhunu bu gün də yaşadır.

Qloballaşan dünyada bu ruhun qorunması daha böyük məsuliyyət tələb edir. Çünki gələcək yalnız yeni tikilən binalarla deyil, qorunan milli yaddaşla qurulur. Bakı isə məhz öz yaddaşı ilə böyükdür.

Araşdırmaçı alim hesab edir ki, müasir Bakının inkişafı ilə yanaşı, şəhərin tarixi simasının, qədim məhəllələrinin və Bakı kəndlərinin mənəvi irsinin qorunması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki şəhərin əsl zənginliyi yalnız müasir memarlıq nümunələri ilə deyil, əsrlər boyu formalaşmış mədəni yaddaşı ilə ölçülür.

Onun sözlərinə görə, cəmiyyət arasında qeyd olunan Bakılılar günü də məhz bu məqsədə xidmət edir. Bu gün insanların öz köklərinə, doğma şəhərlərinə, qədim Bakı mühitinə və milli yaddaşına daha sıx bağlanmasına, Bakı kəndlərinin zəngin tarixi-etnoqrafik irsinin təbliğinə və gələcək nəsillərə çatdırılmasına xidmət edən mənəvi dəyər kimi qəbul edilir.

Təvəkkür Səlimovun təbirincə desək, Bakı öz insanları ilə yaşayır. Bu şəhərin ən böyük sərvəti daşdan hörülmüş qala divarları deyil, o daşlara tarix yazan, Xəzərin nəfəsi ilə böyüyən, zəhməti, mərdliyi, qonaqpərvərliyi, yüksək mədəniyyəti və Vətən sevgisi ilə bu şəhərin mənəvi simasını əsrlər boyu qoruyub saxlayan insanlardır.

Doğrudan da, şəhərləri böyük edən təkcə onların memarlığı, geniş prospektləri və müasir inkişafı deyil. Şəhərləri yaşadan onların yaddaşıdır. O yaddaş isə daş abidələrdə olduğu qədər insanların həyat tərzində, düşüncəsində, davranışında və adət-ənənəsində yaşayır.

Bakı bu mənada yalnız qədim şəhər deyil, həm də milli yaddaşın daşıyıcısıdır. İçərişəhərin daş küçələrindən Abşeron kəndlərinin həyətlərinə, Xəzərin sahilindən müasir şəhər mənzərəsinə qədər uzanan bu mədəni xətt bir həqiqəti təsdiqləyir: şəhəri yaşadan onun insanıdır.

Bu gün Bakını öz doğma şəhəri hesab edən, onun inkişafına töhfə verən, tarixi irsinə hörmətlə yanaşan hər kəs bu böyük mədəniyyətin bir parçasıdır. Çünki şəhərlər yalnız keçmişlə deyil, həmin keçmişə sahib çıxan insanların məsuliyyəti ilə yaşayır.

Bakı var olduqca onun yaddaşı yaşayacaq, bu yaddaş yaşadıqca isə qədim şəhərin ruhu da nəsildən-nəslə ötürüləcək. O yaddaşın ən böyük daşıyıcıları isə bakılılardır.

Nurəngiz Adilqızı