Hər bir insanın əməyinin ədalətli qiymətləndirilməsi və gördüyü işin dəyərinə uyğun əməkhaqqı alması sosial ədalətin mühüm göstəricilərindən biridir. Bu baxımdan 18 sentyabr Beynəlxalq Bərabər Əməkhaqqı Günü qadın və kişilərin bərabər dəyərli əməyə görə bərabər əməkhaqqı alması prinsipini diqqət mərkəzinə gətirən əlamətdar tarixdir.

18 sentyabrın Beynəlxalq Bərabər Əməkhaqqı Günü elan edilməsi barədə qərar BMT Baş Assambleyası tərəfindən 2019-cu il noyabrın 15-də qəbul edilmiş müvafiq qətnamə ilə verilib. Qətnaməyə əsasən, bu gün hər il sentyabrın 18-də qeyd edilir və onun keçirilməsinə 2020-ci ildən başlanılıb. Qərarın əsas məqsədi eyni və ya bərabər dəyərli əməyə görə bərabər ödəniş prinsipinin həyata keçirilməsinə diqqəti artırmaqdır.

Əslində, bu prinsipin beynəlxalq hüquqi təməli daha əvvələ gedib çıxır. Beynəlxalq Əmək Təşkilatının 1951-ci ildə qəbul etdiyi “Bərabər əməyə görə bərabər ödəniş” haqqında 100 saylı Konvensiya qadın və kişilərin bərabər dəyərli əməyə görə bərabər ödəniş almasını fundamental əmək hüququ kimi təsbit edib. BMT də Beynəlxalq Bərabər Əməkhaqqı Gününün məhz bu prinsipin həyata keçirilməsinə yönəlmiş uzunmüddətli beynəlxalq səylərin nəticəsi olduğunu bildirir.

Bu məsələ bu gün də qlobal miqyasda aktuallığını qoruyur. BMT-nin məlumatına görə, dünyada qadınların əməkhaqqı orta hesabla kişilərin əməkhaqqından təxminən 20 faiz aşağıdır. Əməkhaqqı fərqinin yaranmasına yalnız eyni vəzifəyə görə müxtəlif ödəniş məsələsi deyil, həm də əmək bazarında peşə və sahə seçimi, rəhbər vəzifələrə çıxış imkanları, ailə və qayğı öhdəliklərinin qeyri-bərabər bölüşdürülməsi, stereotiplər və digər struktur amillər təsir göstərir.

Azərbaycan da beynəlxalq səviyyədə qəbul olunmuş bu prinsipə qoşulan ölkələr sırasındadır. Ölkəmiz Beynəlxalq Əmək Təşkilatının 1951-ci il tarixli 100 saylı Konvensiyasını ratifikasiya edib. Bundan əlavə, Azərbaycan 2025-ci il dekabrın 22-də BƏT, BMT Qadınlar və İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının rəhbərlik etdiyi Bərabər Əməkhaqqı üzrə Beynəlxalq Koalisiyaya EPIC-ə qoşulub. Bu addım bərabər dəyərli əməyə görə bərabər ödənişin təmin edilməsi istiqamətində beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.

Azərbaycanda bu sahədə mühüm hüquqi addımlardan biri də 2026-cı ildə atılıb. Mayın 1-də imzalanmış qanunla Əmək Məcəlləsinə və “Gender (kişi və qadınların) bərabərliyinin təminatları haqqında” Qanuna dəyişiklik edilib. Əmək Məcəlləsinə əlavə edilən yeni müddəaya əsasən, işəgötürən cinsindən asılı olmayaraq eyni və ya bərabər dəyərli müxtəlif işi yerinə yetirən işçilərə bərabər əməkhaqqı ödəməyə borcludur. Qanunda işin bərabər dəyərinin müəyyənləşdirilməsi zamanı əmək şəraitinin, əmək funksiyasının xarakterinin və tarif-ixtisas xüsusiyyətlərinin nəzərə alınması da təsbit edilib.

2026-cı ilin ilk rübündə Azərbaycanda muzdla çalışan işçilərin ümumi orta aylıq nominal əməkhaqqısı 1151,5 manat təşkil edib. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, aprelin 1-nə ölkədə muzdla çalışan işçilərin sayı 1 milyon 797,6 min nəfər olub. Bu rəqəmlər əmək münasibətlərinin iqtisadi və sosial həyatımızdakı miqyasını aydın göstərir.

Bərabər əməkhaqqı məsələsi yalnız qadın və kişilər arasında fərqin aradan qaldırılması kimi qəbul edilməməlidir. Burada daha geniş bir prinsip - insan əməyinin obyektiv və şəffaf meyarlarla qiymətləndirilməsi prinsipi dayanır. Eyni və ya bərabər dəyərli işə görə əməkhaqqının cinsindən asılı olmadan müəyyənləşdirilməsi işçinin hüquqlarının qorunmasına, əmək münasibətlərində şəffaflığın gücləndirilməsinə və sağlam iş mühitinin formalaşmasına xidmət edir.

Beynəlxalq Əmək Təşkilatının 2026-cı ilin iyununda Azərbaycanda keçirdiyi texniki seminarda da bərabər əməkhaqqının təmin edilməsi üçün yalnız qanunvericiliyin mövcudluğunun deyil, etibarlı statistik məlumatların, gender baxımından neytral iş qiymətləndirməsi sistemlərinin, effektiv icra mexanizmlərinin və sosial dialoqun vacibliyi vurğulanıb.

Bu günün əsas mənası da məhz bundan ibarətdir: insan əməyinin dəyəri cinslə deyil, görülən işin məzmunu, məsuliyyəti, bacarıq və əmək şəraiti kimi obyektiv meyarlarla müəyyən edilməlidir. Bərabər əməyə bərabər haqq prinsipi yalnız əmək hüququnun deyil, həm də ədalətli cəmiyyət və dayanıqlı iqtisadi inkişafın mühüm şərtidir. Azərbaycanın qanunvericiliyində son illərdə atılan addımlar bu istiqamətdə hüquqi bazanın daha da möhkəmləndiyini göstərir. Qarşıda duran əsas vəzifə isə həmin hüquqi prinsiplərin əmək münasibətlərində ardıcıl və şəffaf şəkildə tətbiqini təmin etməkdir.

Nurəngiz Adilqızı

Hər bir insanın əməyinin ədalətli qiymətləndirilməsi və gördüyü işin dəyərinə uyğun əməkhaqqı alması sosial ədalətin mühüm göstəricilərindən biridir. Bu baxımdan 18 sentyabr Beynəlxalq Bərabər Əməkhaqqı Günü qadın və kişilərin bərabər dəyərli əməyə görə bərabər əməkhaqqı alması prinsipini diqqət mərkəzinə gətirən əlamətdar tarixdir.

18 sentyabrın Beynəlxalq Bərabər Əməkhaqqı Günü elan edilməsi barədə qərar BMT Baş Assambleyası tərəfindən 2019-cu il noyabrın 15-də qəbul edilmiş müvafiq qətnamə ilə verilib. Qətnaməyə əsasən, bu gün hər il sentyabrın 18-də qeyd edilir və onun keçirilməsinə 2020-ci ildən başlanılıb. Qərarın əsas məqsədi eyni və ya bərabər dəyərli əməyə görə bərabər ödəniş prinsipinin həyata keçirilməsinə diqqəti artırmaqdır.

Əslində, bu prinsipin beynəlxalq hüquqi təməli daha əvvələ gedib çıxır. Beynəlxalq Əmək Təşkilatının 1951-ci ildə qəbul etdiyi “Bərabər əməyə görə bərabər ödəniş” haqqında 100 saylı Konvensiya qadın və kişilərin bərabər dəyərli əməyə görə bərabər ödəniş almasını fundamental əmək hüququ kimi təsbit edib. BMT də Beynəlxalq Bərabər Əməkhaqqı Gününün məhz bu prinsipin həyata keçirilməsinə yönəlmiş uzunmüddətli beynəlxalq səylərin nəticəsi olduğunu bildirir.

Bu məsələ bu gün də qlobal miqyasda aktuallığını qoruyur. BMT-nin məlumatına görə, dünyada qadınların əməkhaqqı orta hesabla kişilərin əməkhaqqından təxminən 20 faiz aşağıdır. Əməkhaqqı fərqinin yaranmasına yalnız eyni vəzifəyə görə müxtəlif ödəniş məsələsi deyil, həm də əmək bazarında peşə və sahə seçimi, rəhbər vəzifələrə çıxış imkanları, ailə və qayğı öhdəliklərinin qeyri-bərabər bölüşdürülməsi, stereotiplər və digər struktur amillər təsir göstərir.

Azərbaycan da beynəlxalq səviyyədə qəbul olunmuş bu prinsipə qoşulan ölkələr sırasındadır. Ölkəmiz Beynəlxalq Əmək Təşkilatının 1951-ci il tarixli 100 saylı Konvensiyasını ratifikasiya edib. Bundan əlavə, Azərbaycan 2025-ci il dekabrın 22-də BƏT, BMT Qadınlar və İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının rəhbərlik etdiyi Bərabər Əməkhaqqı üzrə Beynəlxalq Koalisiyaya EPIC-ə qoşulub. Bu addım bərabər dəyərli əməyə görə bərabər ödənişin təmin edilməsi istiqamətində beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.

Azərbaycanda bu sahədə mühüm hüquqi addımlardan biri də 2026-cı ildə atılıb. Mayın 1-də imzalanmış qanunla Əmək Məcəlləsinə və “Gender (kişi və qadınların) bərabərliyinin təminatları haqqında” Qanuna dəyişiklik edilib. Əmək Məcəlləsinə əlavə edilən yeni müddəaya əsasən, işəgötürən cinsindən asılı olmayaraq eyni və ya bərabər dəyərli müxtəlif işi yerinə yetirən işçilərə bərabər əməkhaqqı ödəməyə borcludur. Qanunda işin bərabər dəyərinin müəyyənləşdirilməsi zamanı əmək şəraitinin, əmək funksiyasının xarakterinin və tarif-ixtisas xüsusiyyətlərinin nəzərə alınması da təsbit edilib.

2026-cı ilin ilk rübündə Azərbaycanda muzdla çalışan işçilərin ümumi orta aylıq nominal əməkhaqqısı 1151,5 manat təşkil edib. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, aprelin 1-nə ölkədə muzdla çalışan işçilərin sayı 1 milyon 797,6 min nəfər olub. Bu rəqəmlər əmək münasibətlərinin iqtisadi və sosial həyatımızdakı miqyasını aydın göstərir.

Bərabər əməkhaqqı məsələsi yalnız qadın və kişilər arasında fərqin aradan qaldırılması kimi qəbul edilməməlidir. Burada daha geniş bir prinsip - insan əməyinin obyektiv və şəffaf meyarlarla qiymətləndirilməsi prinsipi dayanır. Eyni və ya bərabər dəyərli işə görə əməkhaqqının cinsindən asılı olmadan müəyyənləşdirilməsi işçinin hüquqlarının qorunmasına, əmək münasibətlərində şəffaflığın gücləndirilməsinə və sağlam iş mühitinin formalaşmasına xidmət edir.

Beynəlxalq Əmək Təşkilatının 2026-cı ilin iyununda Azərbaycanda keçirdiyi texniki seminarda da bərabər əməkhaqqının təmin edilməsi üçün yalnız qanunvericiliyin mövcudluğunun deyil, etibarlı statistik məlumatların, gender baxımından neytral iş qiymətləndirməsi sistemlərinin, effektiv icra mexanizmlərinin və sosial dialoqun vacibliyi vurğulanıb.

Bu günün əsas mənası da məhz bundan ibarətdir: insan əməyinin dəyəri cinslə deyil, görülən işin məzmunu, məsuliyyəti, bacarıq və əmək şəraiti kimi obyektiv meyarlarla müəyyən edilməlidir. Bərabər əməyə bərabər haqq prinsipi yalnız əmək hüququnun deyil, həm də ədalətli cəmiyyət və dayanıqlı iqtisadi inkişafın mühüm şərtidir. Azərbaycanın qanunvericiliyində son illərdə atılan addımlar bu istiqamətdə hüquqi bazanın daha da möhkəmləndiyini göstərir. Qarşıda duran əsas vəzifə isə həmin hüquqi prinsiplərin əmək münasibətlərində ardıcıl və şəffaf şəkildə tətbiqini təmin etməkdir.

Nurəngiz Adilqızı

Hər bir insanın əməyinin ədalətli qiymətləndirilməsi və gördüyü işin dəyərinə uyğun əməkhaqqı alması sosial ədalətin mühüm göstəricilərindən biridir. Bu baxımdan 18 sentyabr Beynəlxalq Bərabər Əməkhaqqı Günü qadın və kişilərin bərabər dəyərli əməyə görə bərabər əməkhaqqı alması prinsipini diqqət mərkəzinə gətirən əlamətdar tarixdir.

18 sentyabrın Beynəlxalq Bərabər Əməkhaqqı Günü elan edilməsi barədə qərar BMT Baş Assambleyası tərəfindən 2019-cu il noyabrın 15-də qəbul edilmiş müvafiq qətnamə ilə verilib. Qətnaməyə əsasən, bu gün hər il sentyabrın 18-də qeyd edilir və onun keçirilməsinə 2020-ci ildən başlanılıb. Qərarın əsas məqsədi eyni və ya bərabər dəyərli əməyə görə bərabər ödəniş prinsipinin həyata keçirilməsinə diqqəti artırmaqdır.

Əslində, bu prinsipin beynəlxalq hüquqi təməli daha əvvələ gedib çıxır. Beynəlxalq Əmək Təşkilatının 1951-ci ildə qəbul etdiyi “Bərabər əməyə görə bərabər ödəniş” haqqında 100 saylı Konvensiya qadın və kişilərin bərabər dəyərli əməyə görə bərabər ödəniş almasını fundamental əmək hüququ kimi təsbit edib. BMT də Beynəlxalq Bərabər Əməkhaqqı Gününün məhz bu prinsipin həyata keçirilməsinə yönəlmiş uzunmüddətli beynəlxalq səylərin nəticəsi olduğunu bildirir.

Bu məsələ bu gün də qlobal miqyasda aktuallığını qoruyur. BMT-nin məlumatına görə, dünyada qadınların əməkhaqqı orta hesabla kişilərin əməkhaqqından təxminən 20 faiz aşağıdır. Əməkhaqqı fərqinin yaranmasına yalnız eyni vəzifəyə görə müxtəlif ödəniş məsələsi deyil, həm də əmək bazarında peşə və sahə seçimi, rəhbər vəzifələrə çıxış imkanları, ailə və qayğı öhdəliklərinin qeyri-bərabər bölüşdürülməsi, stereotiplər və digər struktur amillər təsir göstərir.

Azərbaycan da beynəlxalq səviyyədə qəbul olunmuş bu prinsipə qoşulan ölkələr sırasındadır. Ölkəmiz Beynəlxalq Əmək Təşkilatının 1951-ci il tarixli 100 saylı Konvensiyasını ratifikasiya edib. Bundan əlavə, Azərbaycan 2025-ci il dekabrın 22-də BƏT, BMT Qadınlar və İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının rəhbərlik etdiyi Bərabər Əməkhaqqı üzrə Beynəlxalq Koalisiyaya EPIC-ə qoşulub. Bu addım bərabər dəyərli əməyə görə bərabər ödənişin təmin edilməsi istiqamətində beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.

Azərbaycanda bu sahədə mühüm hüquqi addımlardan biri də 2026-cı ildə atılıb. Mayın 1-də imzalanmış qanunla Əmək Məcəlləsinə və “Gender (kişi və qadınların) bərabərliyinin təminatları haqqında” Qanuna dəyişiklik edilib. Əmək Məcəlləsinə əlavə edilən yeni müddəaya əsasən, işəgötürən cinsindən asılı olmayaraq eyni və ya bərabər dəyərli müxtəlif işi yerinə yetirən işçilərə bərabər əməkhaqqı ödəməyə borcludur. Qanunda işin bərabər dəyərinin müəyyənləşdirilməsi zamanı əmək şəraitinin, əmək funksiyasının xarakterinin və tarif-ixtisas xüsusiyyətlərinin nəzərə alınması da təsbit edilib.

2026-cı ilin ilk rübündə Azərbaycanda muzdla çalışan işçilərin ümumi orta aylıq nominal əməkhaqqısı 1151,5 manat təşkil edib. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, aprelin 1-nə ölkədə muzdla çalışan işçilərin sayı 1 milyon 797,6 min nəfər olub. Bu rəqəmlər əmək münasibətlərinin iqtisadi və sosial həyatımızdakı miqyasını aydın göstərir.

Bərabər əməkhaqqı məsələsi yalnız qadın və kişilər arasında fərqin aradan qaldırılması kimi qəbul edilməməlidir. Burada daha geniş bir prinsip - insan əməyinin obyektiv və şəffaf meyarlarla qiymətləndirilməsi prinsipi dayanır. Eyni və ya bərabər dəyərli işə görə əməkhaqqının cinsindən asılı olmadan müəyyənləşdirilməsi işçinin hüquqlarının qorunmasına, əmək münasibətlərində şəffaflığın gücləndirilməsinə və sağlam iş mühitinin formalaşmasına xidmət edir.

Beynəlxalq Əmək Təşkilatının 2026-cı ilin iyununda Azərbaycanda keçirdiyi texniki seminarda da bərabər əməkhaqqının təmin edilməsi üçün yalnız qanunvericiliyin mövcudluğunun deyil, etibarlı statistik məlumatların, gender baxımından neytral iş qiymətləndirməsi sistemlərinin, effektiv icra mexanizmlərinin və sosial dialoqun vacibliyi vurğulanıb.

Bu günün əsas mənası da məhz bundan ibarətdir: insan əməyinin dəyəri cinslə deyil, görülən işin məzmunu, məsuliyyəti, bacarıq və əmək şəraiti kimi obyektiv meyarlarla müəyyən edilməlidir. Bərabər əməyə bərabər haqq prinsipi yalnız əmək hüququnun deyil, həm də ədalətli cəmiyyət və dayanıqlı iqtisadi inkişafın mühüm şərtidir. Azərbaycanın qanunvericiliyində son illərdə atılan addımlar bu istiqamətdə hüquqi bazanın daha da möhkəmləndiyini göstərir. Qarşıda duran əsas vəzifə isə həmin hüquqi prinsiplərin əmək münasibətlərində ardıcıl və şəffaf şəkildə tətbiqini təmin etməkdir.

Nurəngiz Adilqızı

Yer səthindən milyonlarla kilometr uzaqda baş verən hadisələr bəzən insan həyatına birbaşa təsir göstərmir. Ozon qatının taleyi isə bunun əks nümunəsidir. Atmosferin yuxarı qatlarında yerləşən bu təbii qoruyucu təbəqə Günəşin zərərli ultrabənövşəyi şüalarının Yer səthinə çatmasının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır. Buna görə də onun mühafizəsi ayrı-ayrı ölkələrin deyil, bütün dünyanın ortaq məsuliyyətinə çevrilib. 

16 sentyabrın Beynəlxalq Ozon Qatının Mühafizəsi Günü kimi qeyd olunmasının arxasında konkret bir tarix dayanır. 1987-ci il sentyabrın 16-da Kanadanın Monreal şəhərində “Ozon qatını dağıdan maddələr üzrə Monreal Protokolu” imzalandı. Sənəd ozon qatını dağıdan maddələrin istehsalı və istehlakına nəzarət etmək, onların mərhələli şəkildə azaldılmasına və son nəticədə aradan qaldırılmasına yönəlmiş beynəlxalq mexanizm müəyyənləşdirdi.

Bu qərar birdən-birə meydana çıxmamışdı. Ondan iki il əvvəl, 1985-ci il martın 22-də Ozon qatının mühafizəsi haqqında Vyana Konvensiyası qəbul edilmişdi. Beləliklə, əvvəlcə elmi müşahidələr əsasında problemin beynəlxalq səviyyədə tanınması, daha sonra isə konkret maddələrə münasibətdə hüquqi öhdəliklərin müəyyənləşdirilməsi mərhələsi başlandı.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası 1994-cü il dekabrın 19-da qəbul etdiyi müvafiq qətnamə ilə 16 sentyabrı Beynəlxalq Ozon Qatının Mühafizəsi Günü elan etdi. Gün ilk dəfə 1995-ci ildən keçirilməyə başladı. Sənəddə üzv dövlətlərə həmin günü Monreal Protokolunun və ona edilmiş düzəlişlərin məqsədlərinə uyğun konkret fəaliyyətlərin təşviqinə həsr etmək çağırışı da yer alıb.

Monreal Protokolunun əhəmiyyəti yalnız bir beynəlxalq sənəd qəbul edilməsi ilə məhdudlaşmır. Onun əsas xüsusiyyəti elmi məlumatların dövlətlərin birgə qərarına, həmin qərarın isə mərhələli icra mexanizminə çevrilməsidir. Protokol ozon qatını dağıdan kimyəvi maddələr üzrə istehsal və istehlakın azaldılması üçün konkret qrafiklər müəyyən edib.

Proses sonrakı illərdə də davam edib. 2016-cı il oktyabrın 15-də Monreal Protokolunun Tərəflərinin Kiqalidə keçirilən 28-ci toplantısında hidroflüorkarbonların - HFC-lərin mərhələli şəkildə azaldılması barədə Kiqali Dəyişikliyi qəbul edildi. HFC-lər ozon qatını dağıdan maddələr olmasalar da, güclü istixana qazları hesab olunur. Bu dəyişikliklə ozonun mühafizəsi ilə iqlimin qorunması arasındakı əlaqə daha da möhkəmləndirildi.

2026-cı il isə Kiqali Dəyişikliyinin qəbulundan 10 il keçməsi ilə əlamətdardır. Builki Beynəlxalq Ozon Qatının Mühafizəsi Gününün mövzusu “Daha sərin planet üçün qlobal fəaliyyət” kimi müəyyənləşdirilib. Mövzu təhlükəsiz və daha səmərəli soyutma texnologiyalarına keçidin, enerji səmərəliliyinin və HFC-lərin mərhələli azaldılmasının əhəmiyyətini önə çəkir.

Azərbaycan da bu qlobal prosesin iştirakçısıdır. Ölkə 1996-cı ildən Ozon qatının mühafizəsi haqqında Vyana Konvensiyasına, Monreal Protokoluna və onun müvafiq düzəlişlərinə qoşulub. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin məlumatına görə, ölkədə ozondağıdıcı maddələrdən istifadəni azaltmaq, belə maddələrlə işləyən soyuducu və kondisioner avadanlıqlarını daha müasir texnologiyalarla əvəzləmək istiqamətində tədbirlər həyata keçirilir.

16 sentyabrın mahiyyəti də məhz burada üzə çıxır: bu tarix sadəcə ekoloji təqvimdə qeyd olunan gün deyil, elmi faktın beynəlxalq razılaşmaya, beynəlxalq razılaşmanın isə uzunmüddətli əməli siyasətə çevrilməsinin nümunəsidir. 1987-ci ildə imzalanan Monreal Protokolundan 2026-cı ilin “daha sərin planet” çağırışına qədər keçilən yol göstərir ki, atmosferin qorunması sərhəd tanımayan məsələlərdə dövlətlərin ardıcıl əməkdaşlığını tələb edir. Ozon qatının taleyi ilə bağlı əldə edilən təcrübə isə bir həqiqəti xüsusi aydınlıqla ortaya qoyur: qlobal ekoloji problemlərin həlli yalnız təhlükəni müəyyənləşdirməklə deyil, onun qarşısını almaq üçün vaxtında və razılaşdırılmış addımlar atmaqla mümkündür.

Nurəngiz Adilqızı

Yer səthindən milyonlarla kilometr uzaqda baş verən hadisələr bəzən insan həyatına birbaşa təsir göstərmir. Ozon qatının taleyi isə bunun əks nümunəsidir. Atmosferin yuxarı qatlarında yerləşən bu təbii qoruyucu təbəqə Günəşin zərərli ultrabənövşəyi şüalarının Yer səthinə çatmasının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır. Buna görə də onun mühafizəsi ayrı-ayrı ölkələrin deyil, bütün dünyanın ortaq məsuliyyətinə çevrilib. 

16 sentyabrın Beynəlxalq Ozon Qatının Mühafizəsi Günü kimi qeyd olunmasının arxasında konkret bir tarix dayanır. 1987-ci il sentyabrın 16-da Kanadanın Monreal şəhərində “Ozon qatını dağıdan maddələr üzrə Monreal Protokolu” imzalandı. Sənəd ozon qatını dağıdan maddələrin istehsalı və istehlakına nəzarət etmək, onların mərhələli şəkildə azaldılmasına və son nəticədə aradan qaldırılmasına yönəlmiş beynəlxalq mexanizm müəyyənləşdirdi.

Bu qərar birdən-birə meydana çıxmamışdı. Ondan iki il əvvəl, 1985-ci il martın 22-də Ozon qatının mühafizəsi haqqında Vyana Konvensiyası qəbul edilmişdi. Beləliklə, əvvəlcə elmi müşahidələr əsasında problemin beynəlxalq səviyyədə tanınması, daha sonra isə konkret maddələrə münasibətdə hüquqi öhdəliklərin müəyyənləşdirilməsi mərhələsi başlandı.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası 1994-cü il dekabrın 19-da qəbul etdiyi müvafiq qətnamə ilə 16 sentyabrı Beynəlxalq Ozon Qatının Mühafizəsi Günü elan etdi. Gün ilk dəfə 1995-ci ildən keçirilməyə başladı. Sənəddə üzv dövlətlərə həmin günü Monreal Protokolunun və ona edilmiş düzəlişlərin məqsədlərinə uyğun konkret fəaliyyətlərin təşviqinə həsr etmək çağırışı da yer alıb.

Monreal Protokolunun əhəmiyyəti yalnız bir beynəlxalq sənəd qəbul edilməsi ilə məhdudlaşmır. Onun əsas xüsusiyyəti elmi məlumatların dövlətlərin birgə qərarına, həmin qərarın isə mərhələli icra mexanizminə çevrilməsidir. Protokol ozon qatını dağıdan kimyəvi maddələr üzrə istehsal və istehlakın azaldılması üçün konkret qrafiklər müəyyən edib.

Proses sonrakı illərdə də davam edib. 2016-cı il oktyabrın 15-də Monreal Protokolunun Tərəflərinin Kiqalidə keçirilən 28-ci toplantısında hidroflüorkarbonların - HFC-lərin mərhələli şəkildə azaldılması barədə Kiqali Dəyişikliyi qəbul edildi. HFC-lər ozon qatını dağıdan maddələr olmasalar da, güclü istixana qazları hesab olunur. Bu dəyişikliklə ozonun mühafizəsi ilə iqlimin qorunması arasındakı əlaqə daha da möhkəmləndirildi.

2026-cı il isə Kiqali Dəyişikliyinin qəbulundan 10 il keçməsi ilə əlamətdardır. Builki Beynəlxalq Ozon Qatının Mühafizəsi Gününün mövzusu “Daha sərin planet üçün qlobal fəaliyyət” kimi müəyyənləşdirilib. Mövzu təhlükəsiz və daha səmərəli soyutma texnologiyalarına keçidin, enerji səmərəliliyinin və HFC-lərin mərhələli azaldılmasının əhəmiyyətini önə çəkir.

Azərbaycan da bu qlobal prosesin iştirakçısıdır. Ölkə 1996-cı ildən Ozon qatının mühafizəsi haqqında Vyana Konvensiyasına, Monreal Protokoluna və onun müvafiq düzəlişlərinə qoşulub. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin məlumatına görə, ölkədə ozondağıdıcı maddələrdən istifadəni azaltmaq, belə maddələrlə işləyən soyuducu və kondisioner avadanlıqlarını daha müasir texnologiyalarla əvəzləmək istiqamətində tədbirlər həyata keçirilir.

16 sentyabrın mahiyyəti də məhz burada üzə çıxır: bu tarix sadəcə ekoloji təqvimdə qeyd olunan gün deyil, elmi faktın beynəlxalq razılaşmaya, beynəlxalq razılaşmanın isə uzunmüddətli əməli siyasətə çevrilməsinin nümunəsidir. 1987-ci ildə imzalanan Monreal Protokolundan 2026-cı ilin “daha sərin planet” çağırışına qədər keçilən yol göstərir ki, atmosferin qorunması sərhəd tanımayan məsələlərdə dövlətlərin ardıcıl əməkdaşlığını tələb edir. Ozon qatının taleyi ilə bağlı əldə edilən təcrübə isə bir həqiqəti xüsusi aydınlıqla ortaya qoyur: qlobal ekoloji problemlərin həlli yalnız təhlükəni müəyyənləşdirməklə deyil, onun qarşısını almaq üçün vaxtında və razılaşdırılmış addımlar atmaqla mümkündür.

Nurəngiz Adilqızı

Yer səthindən milyonlarla kilometr uzaqda baş verən hadisələr bəzən insan həyatına birbaşa təsir göstərmir. Ozon qatının taleyi isə bunun əks nümunəsidir. Atmosferin yuxarı qatlarında yerləşən bu təbii qoruyucu təbəqə Günəşin zərərli ultrabənövşəyi şüalarının Yer səthinə çatmasının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır. Buna görə də onun mühafizəsi ayrı-ayrı ölkələrin deyil, bütün dünyanın ortaq məsuliyyətinə çevrilib. 

16 sentyabrın Beynəlxalq Ozon Qatının Mühafizəsi Günü kimi qeyd olunmasının arxasında konkret bir tarix dayanır. 1987-ci il sentyabrın 16-da Kanadanın Monreal şəhərində “Ozon qatını dağıdan maddələr üzrə Monreal Protokolu” imzalandı. Sənəd ozon qatını dağıdan maddələrin istehsalı və istehlakına nəzarət etmək, onların mərhələli şəkildə azaldılmasına və son nəticədə aradan qaldırılmasına yönəlmiş beynəlxalq mexanizm müəyyənləşdirdi.

Bu qərar birdən-birə meydana çıxmamışdı. Ondan iki il əvvəl, 1985-ci il martın 22-də Ozon qatının mühafizəsi haqqında Vyana Konvensiyası qəbul edilmişdi. Beləliklə, əvvəlcə elmi müşahidələr əsasında problemin beynəlxalq səviyyədə tanınması, daha sonra isə konkret maddələrə münasibətdə hüquqi öhdəliklərin müəyyənləşdirilməsi mərhələsi başlandı.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası 1994-cü il dekabrın 19-da qəbul etdiyi müvafiq qətnamə ilə 16 sentyabrı Beynəlxalq Ozon Qatının Mühafizəsi Günü elan etdi. Gün ilk dəfə 1995-ci ildən keçirilməyə başladı. Sənəddə üzv dövlətlərə həmin günü Monreal Protokolunun və ona edilmiş düzəlişlərin məqsədlərinə uyğun konkret fəaliyyətlərin təşviqinə həsr etmək çağırışı da yer alıb.

Monreal Protokolunun əhəmiyyəti yalnız bir beynəlxalq sənəd qəbul edilməsi ilə məhdudlaşmır. Onun əsas xüsusiyyəti elmi məlumatların dövlətlərin birgə qərarına, həmin qərarın isə mərhələli icra mexanizminə çevrilməsidir. Protokol ozon qatını dağıdan kimyəvi maddələr üzrə istehsal və istehlakın azaldılması üçün konkret qrafiklər müəyyən edib.

Proses sonrakı illərdə də davam edib. 2016-cı il oktyabrın 15-də Monreal Protokolunun Tərəflərinin Kiqalidə keçirilən 28-ci toplantısında hidroflüorkarbonların - HFC-lərin mərhələli şəkildə azaldılması barədə Kiqali Dəyişikliyi qəbul edildi. HFC-lər ozon qatını dağıdan maddələr olmasalar da, güclü istixana qazları hesab olunur. Bu dəyişikliklə ozonun mühafizəsi ilə iqlimin qorunması arasındakı əlaqə daha da möhkəmləndirildi.

2026-cı il isə Kiqali Dəyişikliyinin qəbulundan 10 il keçməsi ilə əlamətdardır. Builki Beynəlxalq Ozon Qatının Mühafizəsi Gününün mövzusu “Daha sərin planet üçün qlobal fəaliyyət” kimi müəyyənləşdirilib. Mövzu təhlükəsiz və daha səmərəli soyutma texnologiyalarına keçidin, enerji səmərəliliyinin və HFC-lərin mərhələli azaldılmasının əhəmiyyətini önə çəkir.

Azərbaycan da bu qlobal prosesin iştirakçısıdır. Ölkə 1996-cı ildən Ozon qatının mühafizəsi haqqında Vyana Konvensiyasına, Monreal Protokoluna və onun müvafiq düzəlişlərinə qoşulub. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin məlumatına görə, ölkədə ozondağıdıcı maddələrdən istifadəni azaltmaq, belə maddələrlə işləyən soyuducu və kondisioner avadanlıqlarını daha müasir texnologiyalarla əvəzləmək istiqamətində tədbirlər həyata keçirilir.

16 sentyabrın mahiyyəti də məhz burada üzə çıxır: bu tarix sadəcə ekoloji təqvimdə qeyd olunan gün deyil, elmi faktın beynəlxalq razılaşmaya, beynəlxalq razılaşmanın isə uzunmüddətli əməli siyasətə çevrilməsinin nümunəsidir. 1987-ci ildə imzalanan Monreal Protokolundan 2026-cı ilin “daha sərin planet” çağırışına qədər keçilən yol göstərir ki, atmosferin qorunması sərhəd tanımayan məsələlərdə dövlətlərin ardıcıl əməkdaşlığını tələb edir. Ozon qatının taleyi ilə bağlı əldə edilən təcrübə isə bir həqiqəti xüsusi aydınlıqla ortaya qoyur: qlobal ekoloji problemlərin həlli yalnız təhlükəni müəyyənləşdirməklə deyil, onun qarşısını almaq üçün vaxtında və razılaşdırılmış addımlar atmaqla mümkündür.

Nurəngiz Adilqızı

Azərbaycan Respublikasında məhkəmə ekspertizası sahəsində dövlət idarəetməsinin təkmilləşdirilməsi, beynəlxalq standartların tətbiqi, vahid yanaşmanın formalaşdırılması və rəqəmsallaşmanın genişləndirilməsi istiqamətində həyata keçirilən islahatlar çərçivəsində Məhkəmə Ekspertlərinin Reyestri istifadəyə verilib.

Məhkəmə Ekspertlərinin Reyestri məhkəmə ekspertləri haqqında məlumatların vahid məlumat bazasında toplanmasını, sistemləşdirilməsini və ictimaiyyət üçün əlçatanlığını təmin edən elektron informasiya resursudur. Reyestr Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən formalaşdırılır, aparılır və idarə olunur.

Reyestrin aparılması Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2023-cü il 2 may tarixli 140 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Məhkəmə Ekspertlərinin Reyestrinin aparılması Qaydaları” ilə tənzimlənir.

Hazırda Reyestr fəaliyyət göstərir və Ədliyyə Nazirliyinin (justice.gov.az), eləcə də Nazirliyin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin (expert.gov.az) rəsmi veb-saytlarında yerləşdirilib.

Reyestrdə Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi, Daxili İşlər Nazirliyi, Səhiyyə Nazirliyi və Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin məhkəmə ekspertləri barədə məlumatlar əks olunur. Müdafiə Nazirliyinin məhkəmə ekspertlərinə dair məlumatların Reyestrə daxil edilməsi üzrə işlər davam etdirilir. Həmçinin ölkəmizdə özəl məhkəmə ekspertizası institutunun tətbiqinə başlanıldıqda müvafiq şəhadətnamə almış özəl məhkəmə ekspertləri barədə məlumatlar da Reyestrə daxil ediləcək.

Reyestrdə məhkəmə ekspertlərinin ad, soyad və ata adı ilə yanaşı, təhsili, ixtisası, attestasiyası, iş stajı, şəhadətnamələri və peşə fəaliyyəti ilə bağlı digər məlumatlar yer alır. Bu isə ekspertlərin peşə hazırlığı və səlahiyyətləri barədə etibarlı məlumat əldə edilməsinə, habelə məhkəmə ekspertizası fəaliyyətində şəffaflığın və etimadın artırılmasına xidmət edir.

“Məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tələblərinə əsasən, yalnız Reyestrə daxil edilmiş şəxslər məhkəmə eksperti qismində fəaliyyət göstərə bilərlər. Reyestrə daxil edilməyən şəxslərin məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti ilə məşğul olması qadağandır və qanunla müəyyən edilmiş məsuliyyətə səbəb olur.

Reyestr vasitəsilə məhkəmə ekspertləri barədə məlumatların (ixtisasları, şəhadətnamələrinin qüvvədə olub-olmaması və s.) axtarışı və əldə olunması elektron qaydada həyata keçirilir.

Məhkəmə Ekspertlərinin Reyestrinin istifadəyə verilməsi məhkəmə ekspertizası sahəsində şəffaflığın artırılmasına, ekspert fəaliyyətinə ictimai etimadın möhkəmləndirilməsinə, habelə vətəndaşların və aidiyyəti qurumların məhkəmə ekspertləri barədə məlumatlara operativ çıxışının təmin edilməsinə xidmət edir.

Məhkəmə Ekspertlərinin Reyestri ilə linkə keçid edərək tanış olmaq mümkündür.

Azərbaycan Respublikasında məhkəmə ekspertizası sahəsində dövlət idarəetməsinin təkmilləşdirilməsi, beynəlxalq standartların tətbiqi, vahid yanaşmanın formalaşdırılması və rəqəmsallaşmanın genişləndirilməsi istiqamətində həyata keçirilən islahatlar çərçivəsində Məhkəmə Ekspertlərinin Reyestri istifadəyə verilib.

Məhkəmə Ekspertlərinin Reyestri məhkəmə ekspertləri haqqında məlumatların vahid məlumat bazasında toplanmasını, sistemləşdirilməsini və ictimaiyyət üçün əlçatanlığını təmin edən elektron informasiya resursudur. Reyestr Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən formalaşdırılır, aparılır və idarə olunur.

Reyestrin aparılması Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2023-cü il 2 may tarixli 140 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Məhkəmə Ekspertlərinin Reyestrinin aparılması Qaydaları” ilə tənzimlənir.

Hazırda Reyestr fəaliyyət göstərir və Ədliyyə Nazirliyinin (justice.gov.az), eləcə də Nazirliyin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin (expert.gov.az) rəsmi veb-saytlarında yerləşdirilib.

Reyestrdə Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi, Daxili İşlər Nazirliyi, Səhiyyə Nazirliyi və Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin məhkəmə ekspertləri barədə məlumatlar əks olunur. Müdafiə Nazirliyinin məhkəmə ekspertlərinə dair məlumatların Reyestrə daxil edilməsi üzrə işlər davam etdirilir. Həmçinin ölkəmizdə özəl məhkəmə ekspertizası institutunun tətbiqinə başlanıldıqda müvafiq şəhadətnamə almış özəl məhkəmə ekspertləri barədə məlumatlar da Reyestrə daxil ediləcək.

Reyestrdə məhkəmə ekspertlərinin ad, soyad və ata adı ilə yanaşı, təhsili, ixtisası, attestasiyası, iş stajı, şəhadətnamələri və peşə fəaliyyəti ilə bağlı digər məlumatlar yer alır. Bu isə ekspertlərin peşə hazırlığı və səlahiyyətləri barədə etibarlı məlumat əldə edilməsinə, habelə məhkəmə ekspertizası fəaliyyətində şəffaflığın və etimadın artırılmasına xidmət edir.

“Məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tələblərinə əsasən, yalnız Reyestrə daxil edilmiş şəxslər məhkəmə eksperti qismində fəaliyyət göstərə bilərlər. Reyestrə daxil edilməyən şəxslərin məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti ilə məşğul olması qadağandır və qanunla müəyyən edilmiş məsuliyyətə səbəb olur.

Reyestr vasitəsilə məhkəmə ekspertləri barədə məlumatların (ixtisasları, şəhadətnamələrinin qüvvədə olub-olmaması və s.) axtarışı və əldə olunması elektron qaydada həyata keçirilir.

Məhkəmə Ekspertlərinin Reyestrinin istifadəyə verilməsi məhkəmə ekspertizası sahəsində şəffaflığın artırılmasına, ekspert fəaliyyətinə ictimai etimadın möhkəmləndirilməsinə, habelə vətəndaşların və aidiyyəti qurumların məhkəmə ekspertləri barədə məlumatlara operativ çıxışının təmin edilməsinə xidmət edir.

Məhkəmə Ekspertlərinin Reyestri ilə linkə keçid edərək tanış olmaq mümkündür.

Azərbaycan Respublikasında məhkəmə ekspertizası sahəsində dövlət idarəetməsinin təkmilləşdirilməsi, beynəlxalq standartların tətbiqi, vahid yanaşmanın formalaşdırılması və rəqəmsallaşmanın genişləndirilməsi istiqamətində həyata keçirilən islahatlar çərçivəsində Məhkəmə Ekspertlərinin Reyestri istifadəyə verilib.

Məhkəmə Ekspertlərinin Reyestri məhkəmə ekspertləri haqqında məlumatların vahid məlumat bazasında toplanmasını, sistemləşdirilməsini və ictimaiyyət üçün əlçatanlığını təmin edən elektron informasiya resursudur. Reyestr Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən formalaşdırılır, aparılır və idarə olunur.

Reyestrin aparılması Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2023-cü il 2 may tarixli 140 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Məhkəmə Ekspertlərinin Reyestrinin aparılması Qaydaları” ilə tənzimlənir.

Hazırda Reyestr fəaliyyət göstərir və Ədliyyə Nazirliyinin (justice.gov.az), eləcə də Nazirliyin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin (expert.gov.az) rəsmi veb-saytlarında yerləşdirilib.

Reyestrdə Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi, Daxili İşlər Nazirliyi, Səhiyyə Nazirliyi və Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin məhkəmə ekspertləri barədə məlumatlar əks olunur. Müdafiə Nazirliyinin məhkəmə ekspertlərinə dair məlumatların Reyestrə daxil edilməsi üzrə işlər davam etdirilir. Həmçinin ölkəmizdə özəl məhkəmə ekspertizası institutunun tətbiqinə başlanıldıqda müvafiq şəhadətnamə almış özəl məhkəmə ekspertləri barədə məlumatlar da Reyestrə daxil ediləcək.

Reyestrdə məhkəmə ekspertlərinin ad, soyad və ata adı ilə yanaşı, təhsili, ixtisası, attestasiyası, iş stajı, şəhadətnamələri və peşə fəaliyyəti ilə bağlı digər məlumatlar yer alır. Bu isə ekspertlərin peşə hazırlığı və səlahiyyətləri barədə etibarlı məlumat əldə edilməsinə, habelə məhkəmə ekspertizası fəaliyyətində şəffaflığın və etimadın artırılmasına xidmət edir.

“Məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tələblərinə əsasən, yalnız Reyestrə daxil edilmiş şəxslər məhkəmə eksperti qismində fəaliyyət göstərə bilərlər. Reyestrə daxil edilməyən şəxslərin məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti ilə məşğul olması qadağandır və qanunla müəyyən edilmiş məsuliyyətə səbəb olur.

Reyestr vasitəsilə məhkəmə ekspertləri barədə məlumatların (ixtisasları, şəhadətnamələrinin qüvvədə olub-olmaması və s.) axtarışı və əldə olunması elektron qaydada həyata keçirilir.

Məhkəmə Ekspertlərinin Reyestrinin istifadəyə verilməsi məhkəmə ekspertizası sahəsində şəffaflığın artırılmasına, ekspert fəaliyyətinə ictimai etimadın möhkəmləndirilməsinə, habelə vətəndaşların və aidiyyəti qurumların məhkəmə ekspertləri barədə məlumatlara operativ çıxışının təmin edilməsinə xidmət edir.

Məhkəmə Ekspertlərinin Reyestri ilə linkə keçid edərək tanış olmaq mümkündür.

Bakı İqlim Fəaliyyəti Həftəsi çərçivəsində Energetika Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə “Binaların enerji effektivliyi üzrə pasportlaşdırılması” mövzusunda dəyirmi masa keçirilib.

Tədbirdə Azərbaycan və Türkiyənin aidiyyəti dövlət qurumlarının, beynəlxalq təşkilat və maliyyə qurumlarının nümayəndələri, eləcə də sahə üzrə mütəxəssislər iştirak ediblər.

Energetika Nazirliyinin Enerji səmərəliliyi şöbəsinin müdiri Cahid Mikayılov tədbiri açaraq yeni tikilən, yenidən qurulan və əsaslı təmir olunan binalarda enerji səmərəliliyinin artırılmasının ölkədə enerji resurslarından rasional istifadənin təmin edilməsi və enerji istehlakının optimallaşdırılması baxımından əhəmiyyətindən danışıb. Bildirilib ki, binaların enerji effektivliyi üzrə pasportlaşdırılması bu istiqamətdə mühüm alətlərdən biridir və növbəti ildən etibarən prosesin elektronlaşdırılması məlumatların sistemli şəkildə toplanmasına, emalına və idarə olunmasına imkan verəcəkdir.

Türkiyə Respublikasının Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi Nazirliyinin Enerji səmərəliliyi departamentinin müdiri Hüseyin Namık Sandıkçı binalarda enerji səmərəliliyi istiqamətində Türkiyədə görülən işlərdən və Azərbaycanla bu sahədə texniki əməkdaşlığın əhəmiyyətindən danışıb. Nazirliyin Ətraf mühit və şəhərsalma üzrə mütəxəssisi Ferdi Keskin isə Türkiyədə binaların enerji effektivliyinin qiymətləndirilməsi və pasportlaşdırılması sahəsində mövcud təcrübə, tətbiq edilən yanaşmalar və rəqəmsal həllər barədə təqdimatla çıxış edib.

İclas zamanı cari ilin 18 may tarixində imzalanmış “Azərbaycan Respublikasının Energetika Nazirliyi ilə Türkiyə Respublikasının Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi Nazirliyi arasında binalarda enerji səmərəliliyi üzrə texniki əməkdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumu”nun əhəmiyyətindən bəhs olunub. Bildirilib ki, memorandum binalarda enerji səmərəliliyi sahəsində iki ölkə arasında təcrübə və bilik mübadiləsinin genişləndirilməsi, müvafiq mexanizmlərin təkmilləşdirilməsi və texniki əməkdaşlığın inkişafı üçün əsas yaradıb.

Dəyirmi masada Azərbaycanda binaların enerji effektivliyi üzrə pasportlaşdırılması prosesinin elektron qaydada təşkili məqsədilə Binalarda Enerji Effektivliyi Altsisteminin yaradıldığı diqqətə çatdırılıb. Altsistemin ilkin versiyası təqdim olunaraq onun funksional imkanları, layihə strukturu, iş prinsipi və tətbiqi ilə bağlı ətraflı məlumat verilib, sistemin təkmilləşdirilməsi üzrə Türkiyə ilə birgə əməkdaşlığın davam etdirildiyi bildirilib.

Tədbirdə binaların enerji effektivliyinin qiymətləndirilməsi və pasportlaşdırılması, bu prosesin rəqəmsallaşdırılması, müvafiq məlumatların vahid elektron sistem üzərindən idarə olunması kimi məsələlər müzakirə edilib. Həmçinin digər aidiyyəti qurumların və təşkilatların nümayəndələri çıxış edərək binaların enerji effektivliyi üzrə pasportlaşdırılması prosesinin rəqəmsallaşdırılması ilə bağlı fikirlərini bölüşüblər.

Bakı İqlim Fəaliyyəti Həftəsi çərçivəsində Energetika Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə “Binaların enerji effektivliyi üzrə pasportlaşdırılması” mövzusunda dəyirmi masa keçirilib.

Tədbirdə Azərbaycan və Türkiyənin aidiyyəti dövlət qurumlarının, beynəlxalq təşkilat və maliyyə qurumlarının nümayəndələri, eləcə də sahə üzrə mütəxəssislər iştirak ediblər.

Energetika Nazirliyinin Enerji səmərəliliyi şöbəsinin müdiri Cahid Mikayılov tədbiri açaraq yeni tikilən, yenidən qurulan və əsaslı təmir olunan binalarda enerji səmərəliliyinin artırılmasının ölkədə enerji resurslarından rasional istifadənin təmin edilməsi və enerji istehlakının optimallaşdırılması baxımından əhəmiyyətindən danışıb. Bildirilib ki, binaların enerji effektivliyi üzrə pasportlaşdırılması bu istiqamətdə mühüm alətlərdən biridir və növbəti ildən etibarən prosesin elektronlaşdırılması məlumatların sistemli şəkildə toplanmasına, emalına və idarə olunmasına imkan verəcəkdir.

Türkiyə Respublikasının Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi Nazirliyinin Enerji səmərəliliyi departamentinin müdiri Hüseyin Namık Sandıkçı binalarda enerji səmərəliliyi istiqamətində Türkiyədə görülən işlərdən və Azərbaycanla bu sahədə texniki əməkdaşlığın əhəmiyyətindən danışıb. Nazirliyin Ətraf mühit və şəhərsalma üzrə mütəxəssisi Ferdi Keskin isə Türkiyədə binaların enerji effektivliyinin qiymətləndirilməsi və pasportlaşdırılması sahəsində mövcud təcrübə, tətbiq edilən yanaşmalar və rəqəmsal həllər barədə təqdimatla çıxış edib.

İclas zamanı cari ilin 18 may tarixində imzalanmış “Azərbaycan Respublikasının Energetika Nazirliyi ilə Türkiyə Respublikasının Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi Nazirliyi arasında binalarda enerji səmərəliliyi üzrə texniki əməkdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumu”nun əhəmiyyətindən bəhs olunub. Bildirilib ki, memorandum binalarda enerji səmərəliliyi sahəsində iki ölkə arasında təcrübə və bilik mübadiləsinin genişləndirilməsi, müvafiq mexanizmlərin təkmilləşdirilməsi və texniki əməkdaşlığın inkişafı üçün əsas yaradıb.

Dəyirmi masada Azərbaycanda binaların enerji effektivliyi üzrə pasportlaşdırılması prosesinin elektron qaydada təşkili məqsədilə Binalarda Enerji Effektivliyi Altsisteminin yaradıldığı diqqətə çatdırılıb. Altsistemin ilkin versiyası təqdim olunaraq onun funksional imkanları, layihə strukturu, iş prinsipi və tətbiqi ilə bağlı ətraflı məlumat verilib, sistemin təkmilləşdirilməsi üzrə Türkiyə ilə birgə əməkdaşlığın davam etdirildiyi bildirilib.

Tədbirdə binaların enerji effektivliyinin qiymətləndirilməsi və pasportlaşdırılması, bu prosesin rəqəmsallaşdırılması, müvafiq məlumatların vahid elektron sistem üzərindən idarə olunması kimi məsələlər müzakirə edilib. Həmçinin digər aidiyyəti qurumların və təşkilatların nümayəndələri çıxış edərək binaların enerji effektivliyi üzrə pasportlaşdırılması prosesinin rəqəmsallaşdırılması ilə bağlı fikirlərini bölüşüblər.

Bakı İqlim Fəaliyyəti Həftəsi çərçivəsində Energetika Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə “Binaların enerji effektivliyi üzrə pasportlaşdırılması” mövzusunda dəyirmi masa keçirilib.

Tədbirdə Azərbaycan və Türkiyənin aidiyyəti dövlət qurumlarının, beynəlxalq təşkilat və maliyyə qurumlarının nümayəndələri, eləcə də sahə üzrə mütəxəssislər iştirak ediblər.

Energetika Nazirliyinin Enerji səmərəliliyi şöbəsinin müdiri Cahid Mikayılov tədbiri açaraq yeni tikilən, yenidən qurulan və əsaslı təmir olunan binalarda enerji səmərəliliyinin artırılmasının ölkədə enerji resurslarından rasional istifadənin təmin edilməsi və enerji istehlakının optimallaşdırılması baxımından əhəmiyyətindən danışıb. Bildirilib ki, binaların enerji effektivliyi üzrə pasportlaşdırılması bu istiqamətdə mühüm alətlərdən biridir və növbəti ildən etibarən prosesin elektronlaşdırılması məlumatların sistemli şəkildə toplanmasına, emalına və idarə olunmasına imkan verəcəkdir.

Türkiyə Respublikasının Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi Nazirliyinin Enerji səmərəliliyi departamentinin müdiri Hüseyin Namık Sandıkçı binalarda enerji səmərəliliyi istiqamətində Türkiyədə görülən işlərdən və Azərbaycanla bu sahədə texniki əməkdaşlığın əhəmiyyətindən danışıb. Nazirliyin Ətraf mühit və şəhərsalma üzrə mütəxəssisi Ferdi Keskin isə Türkiyədə binaların enerji effektivliyinin qiymətləndirilməsi və pasportlaşdırılması sahəsində mövcud təcrübə, tətbiq edilən yanaşmalar və rəqəmsal həllər barədə təqdimatla çıxış edib.

İclas zamanı cari ilin 18 may tarixində imzalanmış “Azərbaycan Respublikasının Energetika Nazirliyi ilə Türkiyə Respublikasının Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi Nazirliyi arasında binalarda enerji səmərəliliyi üzrə texniki əməkdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumu”nun əhəmiyyətindən bəhs olunub. Bildirilib ki, memorandum binalarda enerji səmərəliliyi sahəsində iki ölkə arasında təcrübə və bilik mübadiləsinin genişləndirilməsi, müvafiq mexanizmlərin təkmilləşdirilməsi və texniki əməkdaşlığın inkişafı üçün əsas yaradıb.

Dəyirmi masada Azərbaycanda binaların enerji effektivliyi üzrə pasportlaşdırılması prosesinin elektron qaydada təşkili məqsədilə Binalarda Enerji Effektivliyi Altsisteminin yaradıldığı diqqətə çatdırılıb. Altsistemin ilkin versiyası təqdim olunaraq onun funksional imkanları, layihə strukturu, iş prinsipi və tətbiqi ilə bağlı ətraflı məlumat verilib, sistemin təkmilləşdirilməsi üzrə Türkiyə ilə birgə əməkdaşlığın davam etdirildiyi bildirilib.

Tədbirdə binaların enerji effektivliyinin qiymətləndirilməsi və pasportlaşdırılması, bu prosesin rəqəmsallaşdırılması, müvafiq məlumatların vahid elektron sistem üzərindən idarə olunması kimi məsələlər müzakirə edilib. Həmçinin digər aidiyyəti qurumların və təşkilatların nümayəndələri çıxış edərək binaların enerji effektivliyi üzrə pasportlaşdırılması prosesinin rəqəmsallaşdırılması ilə bağlı fikirlərini bölüşüblər.